Những tuyến vận chuyển dầu nào có thể thay thế eo biển Hormuz?
Khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Các tuyến đường ống thay thế chỉ bù đắp một phần nhỏ nếu tuyến hàng hải chiến lược này bị gián đoạn.
Hiện có rất ít tuyến vận chuyển thay thế cho Eo biển Hormuz và không tuyến nào có khả năng xử lý khối lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng tương đương với tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo các ước tính, khoảng 1/5 sản lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới thường được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Vì vậy, tuyến đường này vì vậy đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Một con tàu neo đậu tại Muscat, Oman, trong bối cảnh Iran tuyên bố sẽ đóng eo biển Hormuz giữa lúc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran leo thang, ngày 9/3/2026. Ảnh: Reuters
Trong thông điệp đầu tiên được công bố ngày 12/3, tân Lãnh tụ tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei cho biết eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng như một “công cụ gây sức ép”.
Hiện có hai tuyến đường ống dẫn năng lượng trong khu vực có thể giúp vận chuyển dầu mỏ ra thị trường mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tổng công suất dự phòng của các tuyến này chỉ vào khoảng 3,7–5,7 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 1/4 so với mức khoảng 20 triệu thùng/ngày thường được vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Một trong số đó là tuyến đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia, vận chuyển dầu thô xuyên qua lãnh thổ nước này, kết nối mỏ dầu Abqaiq gần bờ Vịnh Ba Tư với cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco cho biết đã nâng công suất của đường ống lên 7 triệu thùng/ngày vào tháng 3/2025. Theo IEA, mức vận chuyển tối đa này vẫn chưa được kiểm chứng trong thực tế.
Hiện khoảng 2 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đang được vận chuyển qua tuyến đường ống này, đồng nghĩa với việc còn khoảng 3–5 triệu thùng/ngày công suất dự phòng. Tuy nhiên, ngay cả khi đường ống có thể xử lý lượng dầu bổ sung này, cảng Yanbu hiếm khi bốc dỡ quá 2,5 triệu thùng/ngày, tạo ra thêm một rào cản đối với việc tận dụng tối đa công suất.
IEA cũng cho biết tuyến đường ống dẫn khí tự nhiên chạy song song với hệ thống này hiện đã hoạt động hết công suất.
Trong khi đó, một đầu của đường ống dẫn dầu của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) gần đây đã bị tấn công, song mức độ thiệt hại vẫn chưa được xác định rõ.
Tuyến đường ống dài khoảng 400 km này nối từ cảng Fujairah - nơi xảy ra vụ hỏa hoạn tuần trước sau khi một máy bay không người lái của Iran bị đánh chặn - tới khu vực Habshan. Tuy nhiên, quy mô của hệ thống này nhỏ hơn nhiều so với đường ống của Saudi Arabia. Theo ước tính của IEA, tuyến này chỉ có thể bổ sung khoảng 700.000 thùng/ngày công suất dự phòng.
Tin nóng
Ngày 12/3, hai tàu chở nhiên liệu nổ gần Umm Qasr của Iraq làm 1 người chết, 38 người được cứu. Cùng lúc, nhiều tàu khác trúng vật thể lạ tại eo biển Hormuz, khiến tuyến hàng hải chiến lược thêm bất ổn.
Bộ Ngoại giao Thái Lan ngày 12-3 yêu cầu Iran xin lỗi vụ bắn tàu của nước này khiến con tàu bốc cháy ở eo biển Hormuz.
Ngày 12/3, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez bất ngờ thông báo hủy cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Colombia Gustavo Petro vì lý do 'an ninh'.
Cuộc chiến với Iran do Tổng thống Donald Trump phát động đang nhanh chóng gây chấn động nền kinh tế, an ninh và quan hệ quốc tế, làm thay đổi cục diện Trung Đông và thế giới.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu ngày 12/3 cho rằng Lãnh tụ tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, vẫn chưa xuất hiện trước công chúng dù đã có bài phát biểu đầu tiên.
Dù xung đột Mỹ - Israel với Iran đang gây rung chuyển khu vực, nhiều quốc gia Vùng Vịnh lại hướng sự giận dữ về Tehran thay vì Washington, trong khi âm thầm điều chỉnh chiến lược an ninh để đối phó những bất ổn mới.
Tin mới
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết chiến dịch hiện nay nhằm kiềm chế Iran và các lực lượng liên kết, gây sức ép để thay đổi tình hình bên trong Iran, nhưng thừa nhận không thể chắc chắn liệu viễn cảnh này có thể xảy ra hay không.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ 'đốt cháy' các nguồn dầu khí ở Trung Đông nếu cơ sở hạ tầng năng lượng và các cảng của Tehran bị tấn công.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ vừa cho biết một máy bay tiếp nhiên liệu quân sự của nước này đã rơi tại Iraq trong khi tham gia chiến dịch quân sự liên quan Iran, và công tác cứu hộ đang được triển khai.
Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNU) tại Tripoli thông báo cải tổ nội các, thay đổi nhân sự tại 13 bộ nhằm củng cố hoạt động điều hành trong khi nước này vẫn đang đối mặt với tình trạng chia rẽ chính trị trước thềm bầu cử.
Cuộc xung đột tại Ukraine đang bước vào một giai đoạn công nghệ mới, trong đó việc tăng tốc sản xuất và triển khai các hệ thống không người lái trở thành yếu tố then chốt.
Đây là một nỗ lực nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ để giám sát khu vực Bắc Cực thuộc Canada, bao gồm 4,4 triệu km vuông đất liền và biển.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo họ sẽ 'đốt cháy' mỏ dầu khí trong khu vực nếu cơ sở hạ tầng năng lượng và hệ thống cảng của Iran bị tấn công.
Iran yêu cầu tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz phải phối hợp với hải quân nước này để đảm bảo an toàn, nói tình trạng bất ổn ở tuyến hàng hải này là do hành động gây hấn của Mỹ.