Những 'vết cắt' nhức nhối giữa rừng thông Lâm Đồng

Thực trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, san gạt đất và xây dựng trái pháp luật đang diễn ra tại một số khu vực thuộc xã Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng.

Những cánh rừng thông dần nhường chỗ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Theo ghi nhận của PV Báo Công an nhân dân, các hành vi vi phạm tập trung chủ yếu tại địa phận xã Lạc Dương, nơi giáp ranh với phường Lâm Viên – Đà Lạt và phường Xuân Trường – Đà Lạt. Đây là những khu vực có địa hình đồi dốc, nhiều diện tích rừng thông và đất lâm nghiệp nhưng cũng là nơi chịu áp lực lớn từ nhu cầu sản xuất nông nghiệp, xây dựng các công trình tạm, nhà ở từ nhiều năm qua.

San gạt đất giữa rừng thông.

Dọc các sườn đồi, không khó để bắt gặp những khoảng đất vừa được máy móc đào bới, san gạt. Nhiều quả đồi bị cắt xẻ thành từng tầng, bậc thang kéo dài nhằm tạo mặt bằng phục vụ sản xuất nông nghiệp. Những “vết cắt” lớn hằn sâu từ dưới các thung lũng đang dần lấn trên triền đồi thông, không chỉ làm thay đổi địa hình tự nhiên mà còn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, xói mòn đất trong mùa mưa.

Đáng chú ý, tại một số khu vực có dấu hiệu cây thông bị chôn vùi khi các cá nhân tiến hành san gạt tạo mặt bằng. Gốc thông nằm lấp dưới lớp đất mới đổ, lòi ra phần thân cây khi máy móc đào múc, san gạt, sửa chữa lại thửa đất xảy ra sạt lở sau những trận mưa lớn gần đây.

Những cây thông bị chôn vùi dưới lớp đất san gạt.

Không chỉ san gạt đất, nhiều công trình xây dựng trái phép cũng xuất hiện giữa khu vực rừng thông. Có những căn nhà kiên cố nằm lọt thỏm giữa những cánh rừng nguyên sinh, tách biệt với khu dân cư hoặc sản xuất nông nghiệp hiện hữu. Để phục vụ việc sản xuất và sinh hoạt, người dân còn ngang nhiên mở đường vào rừng, kéo điện đến tận khu vực canh tác, từng bước hình thành các điểm sản xuất trái phép trên đất lâm nghiệp.

Kỳ lạ, căn nhà giữa rừng thông.

Một du khách đi bộ khám phá những cánh rừng thông ở khu vực này không giấu được sự tiếc nuối khi chứng kiến nhiều quả đồi bị đào xới nham nhở, đất rừng bị lấn chiếm từng mảng. Theo người này, những cánh rừng thông nằm giáp ranh vùng sản xuất nông nghiệp đang phải đối mặt với nguy cơ bị xâm hại nghiêm trọng. Nhiều cây thông đã bị đầu độc, khô héo rồi chết trắng, để lại những khoảng đồi trơ trọi.

Những quả đồi thông dần nhường chỗ cho hoạt động của con người.

Điều đáng nói, tại nhiều vị trí, cơ quan chức năng đã cắm biển cảnh báo, thông báo khu vực đất lâm nghiệp, nghiêm cấm hành vi lấn chiếm, xây dựng trái phép và khẳng định sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những tấm biển cảnh báo dường như chưa đủ sức ngăn chặn các hành vi xâm hại đất rừng. Tình trạng san gạt, xây dựng và mở rộng diện tích sản xuất vẫn tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi.

Việc lấn chiếm đất rừng không chỉ làm suy giảm diện tích rừng, phá vỡ cảnh quan tự nhiên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng phòng hộ, điều tiết nguồn nước và đa dạng sinh học của khu vực vốn được xem là “lá phổi xanh” của Đà Lạt và vùng phụ cận.

Nhà cửa đua nhau mọc lên.

Trước diễn biến phức tạp của tình trạng vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, từ đầu năm 2026 đến nay, UBND tỉnh Lâm Đồng và Sở NN&MT đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các địa phương, lực lượng kiểm lâm và các đơn vị chủ rừng tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp lấn chiếm đất lâm nghiệp, phá rừng, san gạt đất và xây dựng công trình trái phép.

UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng; quản lý chặt chẽ diện tích rừng và đất lâm nghiệp được giao; không để xảy ra các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp trên địa bàn quản lý.

Vết xe bánh xích băng ngang qua một quả đồi thông.

Cùng với đó, các địa phương được yêu cầu chủ động ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong công tác quản lý tài nguyên rừng, như tăng cường sử dụng ảnh vệ tinh, flycam và các thiết bị giám sát hiện đại để theo dõi diễn biến rừng, kịp thời phát hiện các khu vực có dấu hiệu biến động. Việc thường xuyên tổ chức kiểm tra thực địa, rà soát hiện trạng rừng trên diện tích quản lý, đối chiếu với bản đồ diễn biến rừng năm 2025 được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm sớm phát hiện sai phạm.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng, những khu vực có biến động hoặc hiện trạng không còn phù hợp với hồ sơ quản lý, các đơn vị phải khẩn trương lập hồ sơ, báo cáo Hạt Kiểm lâm để kiểm tra, xác minh và cập nhật diễn biến rừng theo đúng quy định. Các chủ rừng, đơn vị được giao hoặc cho thuê đất, rừng phải chịu trách nhiệm trực tiếp trong công tác theo dõi diễn biến rừng trên diện tích quản lý, không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý dẫn đến vi phạm kéo dài.

Đổ đất vào rừng thông tạo mặt bằng.

Trong bối cảnh áp lực phát triển kinh tế, sản xuất nông nghiệp ngày càng lớn, việc bảo vệ những cánh rừng thông đặc trưng của Lạc Dương và Đà Lạt không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn là yêu cầu cấp thiết đối với chính quyền địa phương và các đơn vị chủ rừng.

Nếu không có những giải pháp quyết liệt, đồng bộ cùng việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, những cánh rừng thông sẽ tiếp tục bị “gặm nhấm”, “tùng xẻo”, không chỉ để mất rừng mà còn gây ra những hệ lụy về sạt lở đất, xói mòn và môi trường sinh thái.

Theo Sở NN&MT tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua, đơn vị đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý, bảo vệ rừng, chấn chỉnh tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp. Các đơn vị chủ rừng được yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, tăng cường tuần tra, kiểm tra, cắm biển cấm các hành vi xâm hại rừng, đồng thời phối hợp với chính quyền và lực lượng chức năng xử lý nghiêm các vụ vi phạm, rà soát diện tích đất rừng bị lấn chiếm để lập hồ sơ xử lý và phục hồi diện tích rừng bị suy giảm, ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm đất rừng...