Những xu hướng thượng nguồn ở Biển Bắc đáng chú ý trong năm 2026

Một cơ sở dầu khí ở Biển Bắc. (Ảnh: AFP)

Kỷ luật vốn sẽ được thể hiện rõ khi các công ty chuẩn bị cho kịch bản giá dầu và khí thấp hơn. Tuy nhiên, các yếu tố quan trọng hơn thúc đẩy đà suy giảm là chính sách tài khóa và quy định khắt khe tại Anh, chu kỳ đầu tư hiện tại của Na Uy đang dần kết thúc, cùng với việc thiếu cơ hội tại Đan Mạch.

Dù chi tiêu bị thu hẹp, sản lượng Biển Bắc vẫn duy trì ổn định ở mức khoảng 5,3 triệu thùng dầu quy đổi mỗi ngày (boe/ngày), nhờ các dự án mới đi vào hoạt động tại cả Na Uy và Anh.

“Biển Bắc đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt giữa đà tăng trưởng bền bỉ của Na Uy và sự suy giảm sâu nhất của Anh trong nhiều thập kỷ”, bà Gail Anderson, Giám đốc Nghiên cứu Thượng nguồn Biển Bắc tại Wood Mackenzie, cho biết. “Việc Na Uy tập trung đẩy nhanh tiến độ dự án và duy trì nguồn cung khí sẽ đóng vai trò then chốt đối với an ninh năng lượng châu Âu. Trong khi đó, bức tranh hợp nhất mới tại Anh tạo ra cơ hội phục hồi, nhưng chỉ khi khung pháp lý thực sự rõ ràng để khơi thông các khoản đầu tư bị trì hoãn”, bà bổ sung.

Wood Mackenzie nêu 5 chủ đề thượng nguồn Biển Bắc đáng chú ý trong năm 2026: Đầu tư giảm, nhưng Na Uy có động lực đẩy nhanh phát triển.

Chi tiêu phát triển của Na Uy sẽ duy trì quanh mức 20 tỷ USD, khi các dự án lớn tiếp tục triển khai và đầu tư vào các mỏ đang khai thác vẫn mạnh. Dù tổng chi tiêu giảm, chi phí đơn vị phát triển vẫn ở mức cao. Cần rút ngắn thời gian từ phát hiện đến khai thác để duy trì nguồn cung và trì hoãn việc đóng mỏ. Dự kiến sẽ có nhiều dự án kết nối mỏ ngầm dưới biển được triển khai đồng bộ hơn để đạt mục tiêu này. Kjøttkake là dự án đáng theo dõi, khi DNO và Aker BP lên kế hoạch đưa mỏ vào khai thác chỉ ba năm sau khi phát hiện, với khả năng cao sẽ ra quyết định đầu tư cuối cùng (FID) trong năm 2026. Đồng thời, dự án Ringvei Vest của Equinor được kỳ vọng sẽ có tiến triển.

Nguồn cung ổn định nhưng rủi ro cân bằng mong manh

Sản lượng Biển Bắc dự kiến đạt trung bình 5,3 triệu boe/ngày trong năm 2026, giữ mức tương đương giai đoạn từ 2021 đến nay. Na Uy sẽ duy trì “mặt bằng” quanh 4,1 triệu boe/ngày, với ưu tiên hàng đầu là đảm bảo nguồn cung khí cho châu Âu. Các dự án mới và gần đây sẽ đóng góp khoảng 500.000 boe/ngày, tương đương 12,5% tổng sản lượng. Trong đó, mỏ Johan Castberg của Equinor và dự án tái phát triển Balder của Var Energi sẽ chiếm hơn 50% sản lượng mới này. Na Uy dự kiến đưa vào vận hành sáu dự án mới, lớn nhất là mỏ khí Irpa của Equinor với trữ lượng 136 triệu boe.

Anh có thể lần cuối khai thác trên 1 triệu boe/ngày vào năm 2026. Các khoản đầu tư mới tại Captain và Clair sẽ giúp tăng sản lượng, trong khi Murlach, Penguins và Victory đẩy mạnh khai thác. Dự án Jackdaw 72 triệu boe của Adura sẽ là dự án khởi động lớn nhất của Anh, phụ thuộc vào việc được chính phủ phê duyệt về môi trường.

Hợp nhất thúc đẩy M&A tại Anh nhưng khiến M&A ở Na Uy khó khăn: Thị trường Anh đang chuyển sang các thương vụ M&A mang tính chuyển đổi khi các công ty xác định chiến lược sau ngân sách mới. Các doanh nghiệp tập trung vào Anh, đặc biệt là Adura, NEO NEXT+ và Ithaca Energy, sẽ tiếp tục gom thêm tài sản và công ty. Thương vụ sáp nhập giữa NEO NEXT và TotalEnergies UK là giao dịch lớn gần nhất. Apache, Chevron và CNOOC được xem là những ứng viên rút lui nhiều khả năng nhất khi Anh gặp khó trong cạnh tranh thu hút vốn.

Na Uy sẽ vẫn là “thị trường hoán đổi khép kín”. Ngoài thương vụ DNO mua Sval Energi trị giá 1,6 tỷ USD, các giao dịch lớn gần như cạn kiệt trong hai năm qua. Hoán đổi tài sản trở thành lựa chọn chính khi các công ty tối ưu danh mục bằng cách điều chỉnh đối tác và bổ sung sản lượng nhỏ hoặc các cơ hội trước FID.

Na Uy dẫn đầu hoạt động thăm dò và thẩm lượng ở Biển Bắc: Hoạt động thăm dò gần như chỉ diễn ra tại Na Uy, nơi vẫn là điểm nóng khoan ngoài khơi toàn cầu. Năm 2026, các nhà vận hành sẽ khoan hơn 30 giếng thăm dò, nhắm tới gần 1,3 tỷ boe tài nguyên tiềm năng. Tổng giá trị chưa điều chỉnh rủi ro của các triển vọng có thể vượt NPV10 2,5 tỷ USD. Phần lớn hoạt động tập trung ở Biển Bắc phía Bắc và các bể Trung Na Uy, nơi có lộ trình phát triển rõ ràng hơn. Hai giếng đáng chú ý là Vikingskipet và Arkenstone của Equinor, mỗi giếng có ước tính trước khoan gần 200 triệu boe.

Thẩm lượng có thể mở khóa hơn 1,5 nghìn tỷ ft³ khí: Các giếng tại các phát hiện Afrodite, Carmen và Norma có thể đẩy nhanh dự án và hình thành một cụm phát triển mới ở Biển Bắc phía Bắc. Năm 2025, không có giếng thăm dò nào được khoan trên thềm lục địa Anh, lần đầu tiên kể từ đầu những năm 1960.

Giá khí thấp có thể dẫn đến thay đổi tài khóa mới tại Anh, trong khi Na Uy làm rõ Scope 3: Sau ba năm biến động tài khóa, năm 2026 dự kiến yên ắng hơn với Anh. Hệ thống tài khóa tương lai đã rõ ràng hơn, mở ra khả năng cải thiện cho các nhà khai thác. Thuế lợi nhuận năng lượng (EPL) có thể kết thúc sớm nếu giá khí giảm nhanh hơn dự báo. Hai quý liên tiếp dưới 59 pence/therm sẽ chấm dứt EPL và kích hoạt cơ chế thu lợi ít khắt khe hơn của chính phủ.

Na Uy sẽ cập nhật quy định báo cáo phát thải Scope 3 sau vụ kiện giữa Greenpeace và chính phủ. Phán quyết mới nhất đã hủy phê duyệt các mỏ Breidablikk, Tyrving và Yggdrasil, yêu cầu nộp lại đánh giá. Các báo cáo này nhiều khả năng sẽ làm cơ sở cho việc thẩm định và phê duyệt dự án mới tại Na Uy. Kết quả vẫn chưa chắc chắn, nhưng hiện tại rủi ro đối với tham vọng của Na Uy được đánh giá là thấp.

Đầu tư thượng nguồn tại Anh có thể giảm xuống dưới 3,5 tỷ USD

Đây sẽ là mức thấp nhất tính theo giá thực kể từ đầu những năm 1970. Không có dự án nào được phê duyệt kể từ giữa năm 2024, và dự kiến năm thứ hai liên tiếp sẽ không có quyết định đầu tư cuối cùng quy mô lớn.

Nh.Thạch

AFP