Niềm tự hào của Mẹ Việt Nam Anh hùng

Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Đào (giữa) được người thân ân cần chăm sóc hằng ngày. Ảnh: ÚT CHUYỀN

Trong căn nhà giản dị, Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Đào chậm rãi kể về gia đình và những năm tháng đã đi qua. Thời gian có thể làm nhiều ký ức trở nên xa xôi, nhưng hình ảnh chồng và con vẫn luôn được mẹ gìn giữ nguyên vẹn trong tâm trí. Nhắc về chồng là ông Trần Văn Sủi, giọng mẹ chậm rãi, đôi lúc nghẹn lại. Ngày ấy, ông Sủi ra chiến trường, để lại vợ và các con thơ ở nhà. Những ngày xa cách, nỗi nhớ cứ lớn dần theo năm tháng, nhưng giữa lúc chiến tranh ác liệt, người đi không thể tùy ý trở về, người ở nhà chỉ biết mong ngóng, chờ đợi.

Mẹ kể: “Có những lúc nhớ vợ, nhớ con đến da diết, ông cũng không dám trở về. Chiến tranh mà, đâu phải muốn về là về được. Có khi vừa mới gặp được vợ con, chưa kịp hỏi han, nói với nhau một câu trọn vẹn thì nghe đồng đội báo động, ông lại phải đi ngay”. Những cuộc gặp ngắn ngủi ấy trở thành ký ức mẹ không thể nào quên. Vợ chồng gặp nhau trong vội vã rồi lại chia xa. Người đi mang theo nỗi nhớ, người ở lại tiếp tục những ngày tháng chờ đợi và chăm lo cho các con.

Rồi một ngày, điều mẹ không bao giờ muốn đối diện cũng đến. Giấy báo tử của chồng được gửi về. Bao nhiêu năm chờ đợi, mong ngóng một ngày ông trở về, cuối cùng mẹ phải nhận tin dữ. “Nhận giấy báo tử, tôi và các con khóc nhiều, tôi ngã quỵ luôn. Hồi đó cứ mong ông về, vậy mà chờ hoài không thấy, rồi lại nhận giấy báo tử”, mẹ nghẹn ngào.

Nhắc đến người con trai đầu là liệt sĩ Trần Văn Sủng, mẹ không giấu được niềm tự hào. Năm 13 tuổi, anh Sủng lén gia đình theo cách mạng. Khi hay tin, ông Trần Văn Sủi đi tìm con và đưa về nhà vì thương con còn nhỏ. Mẹ nói: “Ông đi tìm đưa nó về và dặn khi nào con lớn hãy đi, giờ vẫn còn nhỏ”. Nhưng lòng yêu nước, căm thù giặc đã thôi thúc người con trai ấy quyết tâm lên đường.

Khi hay tin anh Sủng đi theo cách mạng, quân địch tìm đến tận nhà mẹ để hỏi tung tích và vận động anh trở về. Thế nhưng mẹ vẫn một mực giữ im lặng, quyết không tiết lộ nơi con trai đang ở. “Bọn chúng nói nếu bắt được nó thì sẽ bắn nó trước mặt tôi. Nghe vậy cũng sợ chứ, nhưng tôi không nói, con mình đi theo cách mạng thì mình phải bảo vệ con”, mẹ nói.

Vì che giấu tung tích của con, mẹ 4 lần bị bắt giam, tra khảo để khai ra nơi con trai hoạt động. Nhưng trước sau mẹ vẫn không hé lộ bất cứ thông tin gì, sau đó thì mẹ được thả. Từ cậu bé 13 tuổi lén gia đình theo cách mạng, anh Sủng ngày càng trưởng thành và trở thành chiến sĩ. Năm 23 tuổi, anh hy sinh nơi chiến trường. Đến nay, gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt của anh. “Con hy sinh mà không tìm được xác, tôi đau lắm. Mất con mà không biết con nằm ở đâu, không được nhìn thấy con lần cuối”, mẹ nghẹn ngào cho biết.

Hai lần nhận giấy báo tử của chồng và con, mẹ như chết lặng. Nỗi đau mất chồng và con trai đã hằn lên bao nếp nhăn trong lòng mẹ. Có lúc mẹ cười rất tươi, ánh mắt ánh lên niềm tự hào khi kể về những năm tháng chiến đấu, hy sinh của chồng và con, nhưng cũng có lúc giọng mẹ nghẹn lại khi nỗi đau mất người thân bất chợt ùa về.

Không để lại kỷ vật, cũng không có tấm ảnh để thờ, mẹ bước đến bên những tấm bằng Tổ quốc ghi công, nhẹ nhàng đưa tay chạm vào rồi thì thầm những lời thương nhớ khôn nguôi, như thể đang nói chuyện với chồng và con trai đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Với mẹ, đó là cách để những người thân yêu vẫn hiện diện trong căn nhà, trong ký ức và trong trái tim. Nỗi đau vẫn còn đó, nhưng vượt lên trên tất cả là niềm tự hào về chồng và con đã dành tuổi trẻ cho quê hương, đất nước. Đó cũng là ký ức mà mẹ gìn giữ suốt cuộc đời và kể lại cho thế hệ hôm nay như một lời nhắc nhớ về sự hy sinh của những người đã góp phần làm nên hòa bình.