Nissan, Uber và Wayve tạo liên minh sản xuất xe tự lái tại Nhật

Nissan, Uber và Wayve đã bắt tay hợp tác

Kế hoạch này hướng tới việc đưa những chiếc taxi không người lái (robotaxi) xuống phố ngay trong năm nay, tham gia vào một trong những đường đua công nghệ khốc liệt nhất hiện nay. Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất phần cứng, thuật toán trí tuệ nhân tạo và mạng lưới phân phối dịch vụ cho thấy các ông lớn đang gấp rút định hình lại tương lai của ngành giao thông vận tải. Các doanh nghiệp này đã sẵn sàng đối đầu với hàng loạt đối thủ nặng ký trên quy mô toàn cầu để tranh giành miếng bánh thị phần đầy hứa hẹn.

Cú bắt tay chiến lược định hình lại dịch vụ gọi xe tự hành

Dự án thử nghiệm đầy tham vọng này dự kiến sẽ chính thức phục vụ hành khách vào cuối năm 2026. Trong khuôn khổ hợp tác, Nissan chịu trách nhiệm cung cấp dòng xe điện Leaf làm nền tảng phần cứng cơ sở. Điểm mấu chốt tạo nên sự khác biệt cho những chiếc xe này nằm ở hệ thống công nghệ tự lái do Wayve phát triển, được tích hợp sâu vào hệ thống điều khiển trung tâm.

Khách hàng tại Tokyo có thể dễ dàng đặt các chuyến xe tự hành thông qua ứng dụng quen thuộc của Uber. Giám đốc điều hành Nissan, ông Ivan Espinosa, tự tin khẳng định rằng việc kết hợp thế mạnh đặc thù của từng đối tác sẽ giúp họ khai mở những cơ hội kinh doanh to lớn mà không một công ty nào có thể tự mình hiện thực hóa. Trước đó vào tháng 12, Nissan và Wayve đã đạt được những thỏa thuận nền tảng trong việc phát triển các hệ thống hỗ trợ người lái dựa trên trí tuệ nhân tạo hướng tới thị trường đại chúng.

Công nghệ của Wayve mang đến một hướng tiếp cận đột phá mang tên "từ đầu đến cuối" (end-to-end). Thay vì phụ thuộc vào các bản đồ kỹ thuật số độ phân giải cao vốn rất tốn kém để duy trì và cập nhật, hệ thống trí tuệ nhân tạo của họ sẽ đảm nhận toàn bộ khâu nhận thức và ra quyết định bằng cách phân tích trực tiếp dữ liệu hình ảnh thu về từ hệ thống camera trên xe.

Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Wayve, ông Alex Kendall, giải thích rằng mô hình trí tuệ nhân tạo toàn cầu của họ có khả năng học hỏi từ những kinh nghiệm lái xe thực tế với quy mô khổng lồ. Thuật toán này có thể tự động thích ứng với hệ thống giao thông phức tạp tại các thành phố khác nhau một cách linh hoạt.

Việc đưa dịch vụ này vào hoạt động tại Nhật Bản đòi hỏi những bước đi cực kỳ thận trọng về mặt pháp lý. Các quy định tại quốc gia châu Á này buộc Uber phải hợp tác chặt chẽ với các công ty taxi truyền thống đã được cấp phép thay vì sử dụng lực lượng tài xế tự do. Ông Sarfraz Maredia, giám đốc toàn cầu về tính di động và giao hàng tự trị tại Uber, cho biết công ty hiện đang làm việc với hơn 1.000 đối tác vận tải địa phương.

Chiến lược của họ là tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành và mong muốn mở rộng dịch vụ robotaxi ra khỏi ranh giới Tokyo trong tương lai gần. Quá trình mở rộng này sẽ tận dụng tối đa kinh nghiệm của các hãng taxi truyền thống trong việc quản lý, vận hành và bảo dưỡng phương tiện.

Sức ép cạnh tranh và tầm nhìn thâu tóm thị trường tỉ đô

Mặc dù Nhật Bản nổi tiếng với môi trường pháp lý cực kỳ khắt khe đối với xe tự lái, sức hấp dẫn của thị trường giao thông vận tải này vẫn thu hút sự chú ý của hàng loạt tập đoàn công nghệ hàng đầu. Liên minh Nissan - Uber - Wayve sẽ phải đối mặt với những đối thủ sừng sỏ đã nhanh chân thiết lập vị thế từ trước.

Waymo, công ty trực thuộc tập đoàn Alphabet, đã thiết lập quan hệ đối tác với ứng dụng gọi xe GO và nhà khai thác Nihon Kotsu vào năm ngoái, đồng thời đã bắt đầu tiến hành các chuyến đi thử nghiệm tại Tokyo. Công ty khởi nghiệp xe tự lái Nuro của Mỹ, với sự hậu thuẫn tài chính từ Nvidia và Toyota, cũng đang tích cực thử nghiệm công nghệ của mình trên các đường phố thủ đô.

Tầm nhìn của liên minh ba bên này hoàn toàn vượt ra khỏi biên giới Nhật Bản. Uber hiện đã thiết lập một liên minh chiến lược quốc tế với Wayve, đơn vị đang nhận được sự rót vốn từ Microsoft và tập đoàn SoftBank, với kế hoạch tung ra mạng lưới robotaxi tại hơn 10 thành phố trên toàn cầu. Ông Espinosa từ Nissan nhận định mô hình hợp tác này có đầy đủ tiềm năng để vươn ra thị trường hải ngoại, sẵn sàng cạnh tranh trực diện với các dịch vụ gọi xe tự hành như Waymo hay Apollo Go của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Baidu.

Việc tiến vào các thị trường lớn như Bắc Mỹ và một số quốc gia châu Âu đã nằm trong lộ trình tính toán của các nhà điều hành. Thống kê từ tổ chức nghiên cứu Precedence Research cho thấy quy mô của thị trường robotaxi toàn cầu có thể đạt mức 189 tỉ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm lên tới 52,54%.

Dù tiềm năng lợi nhuận là một con số khổng lồ, con đường đi đến thành công thương mại bền vững vẫn còn rất nhiều thách thức. Chuyên gia phân tích cấp cao Masanori Matsubara từ S&P Global Mobility đánh giá liên minh mới này sở hữu nhiều lợi thế về mặt thử nghiệm công nghệ và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng các cuộc thảo luận về xe tự lái hiện nay thường đi quá sâu vào khía cạnh công nghệ mà bỏ qua bài toán sống còn về tính khả thi kinh tế.

Việc xác định mô hình này sẽ hoạt động như một doanh nghiệp tư nhân sinh lời hay một cơ sở hạ tầng giao thông công cộng là yếu tố quyết định. Còn việc đạt được điểm hòa vốn và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn khắt khe nhất để trở thành một phương tiện công cộng đáng tin cậy sẽ đòi hỏi một khoảng thời gian dài. Ở giai đoạn sơ khai này, cánh cửa cơ hội vẫn đang mở rộng cho tất cả các đối thủ có đủ tiềm lực và sự kiên nhẫn để thay đổi thói quen di chuyển của con người.

Bùi Tú