Nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh tại nhiều ngân hàng

Ảnh minh họa.

Quy mô nợ có khả năng mất vốn tại cuối năm 2025 gấp 4 lần so với 2021

Báo cáo tài chính quý IV/2025 của 29 ngân hàng trong hệ thống cho thấy rủi ro nợ xấu toàn ngành năm qua đã được kiểm soát tốt hơn so với 2024, với sự chậm lại đáng kể của tốc độ hình thành nợ xấu mới.

Tỷ lệ nợ xấu (NPL) toàn ngành tại ngày 31/12/2025 đã giảm về mức 1,84%, thấp nhất kể từ 2022. Tổng dư nợ xấu ước khoảng 267.000 tỷ đồng, tăng 15% so với cuối năm 2024 - thấp hơn mức tăng bình quân 5 năm. Tuy vậy, đà tăng dư nợ xấu chủ yếu được dẫn dắt bởi mức tăng nợ nhóm 5 - nợ có khả năng mất vốn (+26% svck lên 170.000 tỷ đồng), trong khi dư nợ nhóm 3 chỉ tăng 7% và dư nợ nhóm 4 giảm svck.

Chỉ trong vòng 5 năm, từ 2021 đến 2025, dư nợ nhóm 5 tại 29 ngân hàng trong hệ thống đã phình to gần 4 lần (từ hơn 42.000 tỷ lên hơn 170.000 tỷ).

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Tại thời điểm cuối quý IV/2025, có 18/29 ngân hàng trong hệ thống có nợ nhóm 5 tăng so với đầu năm. Mức tăng mạnh được ghi nhận tại Sacombank (+237%), Techcombank (+82%), LPBank (+76%), HDBank (+59%), VPBank (+49%)...

Tại Sacombank, nợ có khả năng mất vốn tại cuối năm 2025 tăng hơn 20.000 tỷ đồng so với đầu năm lên 29.900 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu tại cuối năm 2025 theo đó tăng vọt lên 6,41%, cao thứ hai hệ thống, từ mức 2,4% hồi cuối năm 2024.

Ngân hàng cho biết việc nợ xấu tăng mạnh trong quý cuối năm là do đã tiến hành rà soát và phân loại lại danh mục tín dụng nhằm làm sạch bảng cân đối kế toán sau giai đoạn tái cơ cấu. Với việc nợ xấu tăng lên, Sacombank cũng chủ động trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hơn 11.300 tỷ đồng. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu tại cuối năm 2025 ở mức 50%.

HDBank là một trường hợp đáng chú ý khác với áp lực chất lượng tài sản tăng đáng kể trong năm qua, được đóng góp bởi mức tăng dư nợ có khả năng mất vốn.

Tại cuối năm 2025, tổng dư nợ xấu tại HDBank đã 56% so với đầu năm, hơn gấp đôi mức tăng trưởng tín dụng khoảng 27%. Trong đó, nợ nhóm 5 tăng 59%. Việc tốc độ tăng nợ xấu nhanh hơn đáng kể so với quy mô dư nợ đã đưa NPL của HDBank tại cuối năm 2025 lên 2,44% so với mức 1,9% hồi đầu năm. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu cũng giảm về 55% dù ngân hàng chủ động tăng trích lập dự phòng.

Trong khi đó, ở Techcombank, dư nợ nhóm 5 tăng 82%, bù lại nợ nhóm 3 và nhóm 4 giảm tương ứng, do vậy tỷ lệ nợ xấu giảm mạnh về 1,07%. Ngân hàng cũng chủ động tăng cường bộ đệm dự phòng, đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu tại cuối năm 2025 lên 128%. Tại cuối quý IV/2025, Techcombank là một trong ba nhà băng có NPL thấp nhất và LLR cao nhất hệ thống.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Nếu xét về số dư tuyệt đối, tại thời điểm 31/12/2025, một số ngân hàng dẫn đầu hệ thống về dư nợ nhóm 5 như Sacombank (29.906 tỷ đồng), BIDV (25.807 tỷ đồng), VietinBank (19.847 tỷ đồng), VPBank (9.155 tỷ đồng), Vietcombank (8.686 tỷ đồng).

Ngoại trừ Sacombank, 4 nhà băng còn lại đều nằm trong nhóm Big4 quốc doanh (BIDV, VietinBank, Vietcombank) hoặc trong top dẫn đầu thị phần cho vay ở nhóm ngân hàng TMCP tư nhân (VPBank), do đó việc quy mô nợ nhóm 5 cao là điều dễ lý giải.

Cần theo dõi chặt chẽ chất lượng tài sản ngân hàng

Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng quy mô cho vay của 29 ngân hàng trong hệ thống là khoảng 14,31 triệu tỷ đồng, tăng 19% so với cuối năm 2024. Như vậy, ước tính hơn 170.000 tỷ đồng dư nợ nhóm 5 chiếm tỷ trọng khoảng 1,19% trong tổng dư nợ tín dụng tại 29 ngân hàng này. Con số dù tăng so với mức 1,12% hồi cuối năm 2024, nhưng cho thấy rủi ro vẫn trong tầm kiểm soát.

Mặt khác, khoản mục nợ nhóm 5 trên BCTC cũng được các ngân hàng thực hiện trích lập dự phòng theo quy định. Với việc nợ có khả năng mất vốn nói riêng và nợ xấu nói chung tiếp tục tăng tại nhiều nhà băng trong năm qua, quy mô dự phòng rủi ro trong hệ thống cũng tăng lên gần 220 nghìn tỷ đồng, tức tăng khoảng 6% so với đầu năm. Điều này cho thấy bộ đệm dự phòng tiếp tục được củng cố, dù nhịp độ còn chậm hơn đà tăng dư nợ xấu.

Tuy vậy, nếu nhìn sâu hơn vào từng nhà băng, diễn biến bộ đệm dự phòng cho thấy sự phân hóa.

Tại thời điểm 31/12/2025, 19/29 ngân hàng trong hệ thống ghi nhận chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng so với đầu năm. Mức tăng mạnh được ghi nhận tại một số ngân hàng, trong đó có những ngân hàng ghi nhận quy mô nợ nhóm 5 tăng đáng kể như Sacombank (+477%), HDBank (+83%)...

Ngược lại, một số nhà băng có xu hướng tiết giảm bộ đệm dự phòng như LPBank (-27%), Vietbank (-55%), một phần để hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận.

Từ góc độ khách quan, việc cắt giảm dự phòng tại một số ngân hàng phần nào phản ánh tín hiệu tích cực từ nỗ lực xử lý và thu hồi nợ xấu hiệu quả trong năm qua, cơ sở để các nhà băng hoàn nhập những khoản dự phòng lớn đã trích lập trước đó.

Tuy vậy, sự phân hóa về xu hướng trích lập vẫn đặt ra với hệ thống ngân hàng yêu cầu cấp thiết về việc củng cố chất lượng tài sản thực chất hơn, nhất là trong bối cảnh mặt bằng lãi suất biến động được dự báo có thể tạo ra một chu kỳ nợ xấu mới.

"Mặc dù các chỉ số nợ xấu vẫn trong tầm kiểm soát, chúng tôi cho rằng chất lượng tài sản của hệ thống cần được theo dõi chặt chẽ trong năm 2026, sau khi trải qua giai đoạn tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ và mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng trở lại", trích báo cáo triển vọng ngành ngân hàng của S&I Ratings.

Diên Vỹ