Nỗi lo từ đường điện tự kéo

Đường dây điện tạm bợ được người dân tự kéo về để sử dụng

Trong chuyến công tác tại xã Thiện Thuật vào đầu tháng 5, chúng tôi có dịp lắng nghe những trăn trở của lãnh đạo xã về thực trạng thiếu điện. Tại các thôn Nà Trang, Nà Tồng và Pác Giắm, 194 hộ dân với 932 nhân khẩu nhiều năm nay vẫn phải sử dụng điện từ những đường dây tự kéo do chưa được đầu tư hệ thống điện đồng bộ.

Cùng lãnh đạo xã đi thực tế, chúng tôi tận mắt chứng kiến những đường dây điện tạm do người dân tự kéo len lỏi theo sườn núi, băng qua suối và vắt qua những vườn cây để đưa điện về bản. Những “cột điện” chỉ là các thân tre được bà con tự vào rừng chặt về dựng tạm. Sau nhiều năm sử dụng, nhiều cột tre đã mục, nghiêng ngả, dây điện võng thấp sát mặt đất. Không ít đoạn dây đã bong tróc lớp vỏ bảo vệ, lộ cả lõi kim loại bên trong. Mỗi khi mưa lớn kéo dài, dây điện ướt sũng, chùng xuống, càng khiến bà con thấp thỏm lo nguy cơ điện giật.

Anh Lý Văn Phú, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nà Trang chia sẻ: Thôn có 55 hộ với 255 nhân khẩu. Từ năm 2017, để có ánh sáng phục vụ sinh hoạt, người dân trong thôn đã tự đứng ra góp tiền kéo điện, mỗi hộ khoảng 5 triệu đồng để mua dây điện, dựng cột và kéo điện từ trung tâm xã về thôn với chiều dài hơn 4,5 km chưa kể đường dây dẫn vào từng nhà.

Tuy nhiên, do nguồn điện yếu và không ổn định nên người dân chỉ dám sử dụng vài bóng đèn công suất nhỏ để thắp sáng, phục vụ sinh hoạt và cho con trẻ học bài vào buổi tối.

Hệ thống điện tự kéo còn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy. Đầu năm 2019, trên địa bàn đã xảy ra vụ việc một người dân không may bị điện giật tử vong khi đi qua khu vực đường dây tự kéo vì dây điện bị hở, điều này để lại nỗi ám ảnh với bà con trong thôn.

Không chỉ đối mặt với nỗi lo từ những đường điện tự phát, việc thiếu nguồn điện ổn định còn ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế của người dân. Anh Lưu Văn Thảy, Trưởng thôn Nà Tồng trăn trở: Nguồn điện yếu, chập chờn khiến nhiều hoạt động sản xuất, chăn nuôi của bà con gặp không ít khó khăn. Nhiều hộ muốn đầu tư chăn nuôi quy mô lớn, mua máy móc để xay xát, chế biến thức ăn cho gia súc nhưng đều không thể thực hiện vì điện quá yếu. Phần lớn công việc vẫn phải làm thủ công, vừa mất thời gian, vừa tốn công sức.

Việc thiếu nguồn điện ổn định cũng khiến cuộc sống của người dân thêm phần cách trở. Sóng điện thoại và internet chập chờn, có nơi gần như “mất sóng”, ảnh hưởng đến việc tiếp cận thông tin và liên lạc. Trong khi đó, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, nhiều tuyến đường vào thôn vẫn là đường đất nhỏ hẹp, đi lại khó khăn, nhất là vào mùa mưa.

Trao đổi về vấn đề này, ông Hoàng Anh Vũ, Chủ tịch UBND xã Thiện Thuật cho biết: Dự án đầu tư điện lưới cho các thôn: Nà Trang, Nà Tồng và Pác Giắm trước đây đã được đưa vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 theo Nghị quyết số 46/NQ-HĐND ngày 30/9/2024 của HĐND tỉnh. Tuy nhiên, sau khi có sự sắp xếp lại các xã (từ tháng 7/2025), dự án được giao về cho UBND xã Thiện Thuật tiếp tục thực hiện, trong khi khả năng cân đối nguồn vốn của địa phương còn nhiều hạn chế nên chưa thể triển khai.

Theo ông Vũ, năm 2026, tổng nguồn vốn đầu tư công của xã chỉ khoảng 2,1 tỷ đồng, trong đó phần lớn phải ưu tiên cho các công trình thiết yếu như làm đường và hỗ trợ xi măng xây dựng giao thông nông thôn. Trong khi đó, để đầu tư hệ thống điện cho 3 thôn cần kinh phí khoảng 14 tỷ đồng, vượt quá khả năng của xã.

Giữa bộn bề thiếu thốn, điều người dân các thôn: Nà Trang, Nà Tồng và Pác Giắm mong mỏi nhất vẫn là một ngày không xa, hệ thống điện được đầu tư đồng bộ, ổn định hơn để cuộc sống bớt đi những nhọc nhằn, tăm tối, đồng thời mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho người dân nơi đây.