Nông nghiệp công nghệ cao tăng giá trị sản phẩm đặc sản địa phương

Nông dân tiêu biểu cùng cán bộ khuyến nông các tỉnh Phú Thọ, Bắc Ninh, Lào Cai, Sơn La thăm quan mô hình vườn bưởi tại xã Chân Mộng. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Các mô hình chuyển giao kỹ thuật như trồng cam Cao Phong, chăn nuôi lợn bản địa đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, giảm chi phí, tăng năng suất và mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ đồng bộ, kết hợp đào tạo, tư vấn trực tiếp đang từng bước hình thành nông nghiệp hiện đại, xanh, hữu cơ và bền vững trên địa bàn tỉnh.

Phát triển các sản phẩm đặc sản

Đến nay, ngành nông nghiệp tỉnh Phú Thọ đã thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm, giá trị bình quân ước đạt 162,9 triệu đồng/ha đất canh tác trồng trọt và nuôi trồng thủy sản, tăng 20,3 triệu đồng so năm 2020. Tỉnh đã hình thành và phát triển các sản phẩm chủ lực các sản phẩm đặc sản, đặc trưng, có lợi thế của địa phương như: Chè Phú Thọ, bưởi Đoan Hùng, bưởi Tân Lạc, cam Cao Phong, gà Lạc Thủy, thịt chua Thanh Sơn, mía tím Hòa Bình…

Ngành nông nghiệp của tỉnh tiếp tục phát triển theo hướng quy mô, tập trung với 648 vùng trồng các sản phẩm chủ lực, tổng diện tích 79,57 nghìn ha. Toàn tỉnh đã thiết lập và quản lý 788 mã số vùng trồng trên hơn 7,6 nghìn ha, trong đó có 106 mã phục vụ xuất khẩu (1.273,6 ha) và 682 mã phục vụ thị trường trong nước (7.958,2 ha); đồng thời có 4 cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Diện tích sản xuất đạt các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng được mở rộng với 3,9 nghìn ha được chứng nhận VietGAP, 153 ha GlobalGAP, 1,9 nghìn ha đạt tiêu chuẩn RA và 108,6 ha sản xuất hữu cơ.

Lĩnh vực chăn nuôi cũng tăng trưởng theo hướng quy mô lớn, với tổng đàn hơn 454 nghìn con lợn, gần 14 nghìn con bò và khoảng 5,3 triệu con gia cầm. Toàn tỉnh đã hình thành 219 chuỗi cung ứng nông lâm thủy sản an toàn, cùng nhiều chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ gắn với xuất khẩu như bưởi (Đoan Hùng, Tân Lạc, Yên Thủy), chuối (Lương Sơn, Cao Phong, Vĩnh Chân) và chăn nuôi bò sữa tại một số địa phương.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ, ông Bùi Duy Linh cho biết, ngành nông nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn như: Biến đổi khí hậu, quỹ đất sản xuất thu hẹp, yêu cầu về tiêu chuẩn an toàn ngày càng cao... Vì vậy, việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất trở thành yếu tố then chốt quyết định năng suất và chất lượng nông sản. Ngành tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao công nghệ, giúp nông dân từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa quy mô lớn, chuyên nghiệp và hiện đại. Đồng thời, việc ứng dụng khoa học - công nghệ sẽ được định hướng theo hướng phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn và phát thải thấp; đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản. Qua đó phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp.

Trong giai đoạn 2020 - 2025, ngành nông nghiệp tỉnh Phú Thọ đã phối hợp với các địa phương tổ chức trên 700 lớp đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức về khoa học - kỹ thuật cho trên 35 nghìn lượt nông dân, hội viên nông dân. Triển khai 148 mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, bao gồm chuyển giao giống mới, quy trình thâm canh hiệu quả, canh tác an toàn, chăn nuôi an toàn sinh học. Nhiều mô hình tiêu biểu đã được triển khai như trồng thâm canh cây nông - lâm nghiệp có giá trị kinh tế cao, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, mô hình sản xuất theo chuỗi liên kết, cải tạo vườn tạp… Bên cạnh đó, các dự án hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, hộ cận nghèo tại các xã miền núi, vùng đặc biệt khó khăn như chăn nuôi bò sinh sản, hỗ trợ lợn nái, cung cấp vật tư và nông cụ sản xuất cũng được triển khai hiệu quả, tạo động lực để người dân vươn lên phát triển kinh tế.

Hiệu quả nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp

Chủ vườn phấn khởi thu hoạch cam Cao Phong năm 2025 được mùa. Ảnh: Thanh Hải/TTXVN

Những cánh đồng cam xanh mướt hôm nay trên “thủ phủ” cam Cao Phong là thành quả nhiều năm kiên trì chăm sóc, canh tác kết hợp với áp dụng khoa học - kỹ thuật và sự phối hợp giữa người nông dân và cán bộ kỹ thuật. Để khắc phục tình trạng thoái hóa vườn cam, đất đai chai cứng và những hạn chế mang tính chu kỳ của cây có múi, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ đã chủ trì phối hợp với địa phương triển khai Đề án tái canh cây ăn quả có múi. Trọng tâm của đề án là xây dựng mô hình tổ chức lại sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cam Cao Phong theo hướng bền vững, từ đó nhân rộng trên toàn vùng.

Mô hình được thực hiện từ năm 2023 tại cánh đồng khu 2, xã Cao Phong với sự tham gia của 32 hộ dân đội sản xuất Bắc Phong trên diện tích gần 14ha. Tham gia mô hình, các hộ dân được hỗ trợ 100% cây giống cam canh sạch bệnh, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật được tập huấn, hướng dẫn về kỹ thuật xử lý đất, cách trồng chăm sóc và phòng trừ dịch hại trên cây cam. Trong quá trình triển khai đề án, toàn bộ diện tích đất thực hiện mô hình đều được lấy mẫu đất phân tích và xử lý tiêu diệt các tồn dư nấm bệnh, rệp, tuyến trùng hại rễ trước khi trồng tái canh.

Bên cạnh đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn cải tạo đất, tổ chức sản xuất tái canh cây có múi; tập huấn, tuyên truyền nâng cao nhận thức về thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật cho các hộ tham gia mô hình. Sau ba năm thực hiện, những cây cam sinh trưởng khỏe mạnh với tán rộng, cành nhánh phân bố đều, lá xanh bóng đã khẳng định hiệu quả bước đầu của đề án, đồng thời cho thấy sự thay đổi tích cực trong tư duy sản xuất của người nông dân.

Chị Bùi Tuyết Dung, xã Cao Phong (Phú Thọ) cho biết, việc áp dụng và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong sản xuất đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế của cây cam. Thông qua các lớp tập huấn, hướng dẫn của ngành nông nghiệp, người trồng cam đã tiếp cận các quy trình kỹ thuật tiên tiến như lựa chọn giống chất lượng cao, áp dụng quy trình VietGAP, kỹ thuật bón phân cân đối, tưới nước hợp lý và phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học. Việc liên kết với các nhà khoa học, doanh nghiệp trong chuyển giao kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm đã giúp sản xuất cam ngày càng chuyên nghiệp, bền vững, từng bước khẳng định thương hiệu cam Cao Phong trên thị trường.

Nhờ ứng dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật, các vườn cam tại Cao Phong sinh trưởng tốt, tỷ lệ quả đạt tiêu chuẩn cao, mẫu mã đẹp, đáp ứng yêu cầu thị trường. Đồng thời, chi phí sản xuất được giảm, hạn chế rủi ro do sâu bệnh, thời tiết, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế. Thực tế cho thấy, thu nhập từ trồng cam tại Cao Phong đã tăng mạnh, bình quân đạt từ 500 - 700 triệu đồng/ha, nhiều hộ đạt doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Không chỉ ở lĩnh vực trồng trọt, việc chuyển giao khoa học - kỹ thuật trong chăn nuôi cũng mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tại xã Pà Cò, nơi điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, bài toán “trồng cây gì, nuôi con gì” từng khiến đồng bào Mông trăn trở suốt nhiều năm, mô hình “Chăn nuôi lợn bản địa” đã bước đầu mở ra hướng đi mới. Với sự hỗ trợ của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, mô hình được triển khai với quy mô ban đầu 60 con lợn giống cho 20 hộ dân tham gia, chủ yếu là các hộ có hoàn cảnh khó khăn.

Trong quá trình triển khai, người dân được cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn từ xây dựng chuồng trại, kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bệnh đến việc sử dụng thuốc thú y. Phương thức chuyển giao “cầm tay chỉ việc” được áp dụng xuyên suốt đã giúp bà con từng bước nâng cao kiến thức và kỹ năng chăn nuôi. Nhờ đó, từ đàn giống ban đầu 60 con, đến nay tổng đàn lợn của các hộ tham gia mô hình đã phát triển lên hàng trăm con. Nhiều gia đình từng gặp khó khăn về kinh tế đã có thêm nguồn thu nhập ổn định, từng bước cải thiện đời sống.

Chủ tịch UBND xã Pà Cò (Phú Thọ), ông Trần Văn Truyền cho biết, nhờ đẩy mạnh áp dụng khoa học - kỹ thuật vào chăn nuôi lợn đã mang lại hiệu quả rõ rệt, đem lại lợi ích kinh tế thiết thực cho người dân. Qua các đợt tập huấn quy trình nuôi an toàn sinh học, sử dụng con giống chất lượng, tiêm phòng đầy đủ và ứng dụng đệm lót sinh học, giúp giảm dịch bệnh, tiết kiệm chi phí. Nhờ đó, tỷ lệ hao hụt giảm, năng suất tăng, thời gian xuất chuồng rút ngắn. Nhiều hộ đã chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang quy mô hàng hóa, nâng cao thu nhập, góp phần phát triển kinh tế bền vững tại địa phương.

Thanh Hải (TTXVN)