NSƯT Vũ Xuân Trang ươm mầm thế hệ xem trọng ngòi bút sáng tác

NSƯT Vũ Xuân Trang và NSND Trịnh Kim Chi trong vở kịch dựa theo tác phẩm của Vũ Trọng Phụng ("Làm đĩ" diễn trên sân khấu kịch Phú Nhuận)

Thời đại ai cũng có thể trở thành "người sáng tạo", câu chuyện về những người viết kịch bản, những "kiến trúc sư thầm lặng" lại càng trở nên cấp thiết. NSƯT Vũ Xuân Trang, với hơn 20 năm kinh nghiệm thực chiến, vẫn đau đáu một điều: làm sao để nghề biên kịch không chỉ tồn tại, mà còn được tôn vinh đúng giá trị.

Khóa học biên kịch lần thứ 10 do anh trực tiếp giảng dạy, dự kiến khai giảng vào tháng 4, chính là câu trả lời bền bỉ cho nỗi trăn trở ấy.

Vũ Xuân Trang với nghề "ẩn mình" nhưng quyết định sinh mệnh tác phẩm

Ở thời đại mà TikTok, YouTube, phim ngắn hay các nền tảng số bùng nổ, nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần ý tưởng nhanh, hình ảnh đẹp là đủ. Nhưng theo NSƯT Vũ Xuân Trang, "cái lõi của mọi sản phẩm vẫn là câu chuyện". "Biên kịch là người định hình linh hồn tác phẩm. Nếu không có kịch bản tốt, đạo diễn giỏi hay diễn viên xuất sắc cũng khó cứu được một sản phẩm thiếu nền tảng," anh chia sẻ.

Theo anh, từ sân khấu, phim truyền hình đến các video ngắn lan tỏa trên mạng xã hội, tất cả đều cần một cấu trúc kể chuyện chặt chẽ, một mạch cảm xúc hợp lý. Đó là lý do nghề biên kịch, theo anh, đang trở thành một trong những nghề "dễ kiếm việc" nhất – nhưng cũng dễ bị xem nhẹ nhất.

NSƯT Vũ Xuân Trang và diễn viên Tuấn Dũng

Hai mươi năm đi dọc các loại hình kịch bản

Ngoài nghề diễn, NSƯT Vũ Xuân Trang còn là một "người trong cuộc" của công tác biên kịch. Hơn hai thập niên, anh đi qua nhiều lĩnh vực: sân khấu, phim truyền hình, phim ngắn, nội dung số, kịch bản sự kiện… Anh tham gia kịch truyền hình, kịch sàn diễn và cả màn ảnh rộng khi điện ảnh cần những tư duy sáng tác cấp tiến. "Tôi gần như tham gia và làm công tác chỉnh sửa, cải tiến để kịch bản lên sàn phải chắc và ra công chúng đạt hiểu quả" – anh nói.

Chính trải nghiệm đa dạng này giúp anh nhìn rõ sự chuyển dịch của nghề: Từ kịch bản sân khấu truyền thống, đến phim truyền hình, điện ảnh và hôm nay là các nền tảng số như YouTube, TikTok, content marketing. Anh nói: "Ngày xưa viết kịch bản là để dựng một vở diễn hay một bộ phim. Bây giờ, một kịch bản có thể là clip 30 giây, nhưng vẫn phải đủ cấu trúc, đủ cao trào. Nghề không mất đi – chỉ chuyển mình",

NS Hoàng Thy luôn âm thầm đứng sau những thành công của chồng - NSƯT Vũ Xuân Trang

Lớp học thứ 10 của Vũ Xuân Trang: không chỉ dạy viết, mà dạy tư duy

Khóa học biên kịch lần thứ 10 do NSƯT Vũ Xuân Trang trực tiếp đứng lớp được xem như một "lò luyện" cho những người trẻ muốn bước vào nghề một cách bài bản.

Điểm khác biệt của lớp học này ngoài lý thuyết còn dạy về hệ thống tư duy sáng tạo được xây dựng xuyên suốt. "Tôi sẽ cung cấp cho các bạn trẻ yêu nghề biên kịch cách viết logline – tinh gọn ý tưởng; Nắm vững cấu trúc kịch bản cho mọi thể loại; Ngôn ngữ điện ảnh và sân khấu; Phương pháp chuyển thể từ văn học, đời sống; Kỹ thuật viết phim ngắn, nội dung TikTok; Xây dựng proposal và pitching ý tưởng; Thực hành viết và hoàn thiện kịch bản cá nhân. Đặc biệt, mỗi học viên khi kết thúc khóa học đều phải hoàn thành một kịch bản hoàn chỉnh – như một "tấm vé" bước vào thị trường" – NSƯT Vũ Xuân Trang nói.

Gieo mầm những "người kể chuyện" mới

Điều khiến NSƯT Vũ Xuân Trang trăn trở không phải là số lượng người học, mà là chất lượng người làm nghề. "Một xã hội có nhiều người kể chuyện hay, đó là một xã hội có chiều sâu văn hóa. Biên kịch không chỉ viết để giải trí, mà còn để lưu giữ ký ức, phản ánh đời sống và định hình cảm xúc cộng đồng," anh chia sẻ.

Trong nhiều năm, biên kịch thường đứng phía sau ánh đèn sân khấu. Nhưng thời đại số đang buộc nghề này phải "bước ra ánh sáng" – như một lực lượng sáng tạo trung tâm. Những khóa đào tạo đầy tâm huyết của NSƯT Vũ Xuân Trang là một thông điệp rất đẹp, muốn hướng đến việc thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển, phải bắt đầu từ những người viết kịch bản.

Thanh Hiệp (Ảnh do nghệ sĩ cung cấp)