Nuôi cá chình hoa trong bể xi măng: Sinh kế mới cho nông dân

Thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Viện Nghiên cứu thủy sản và doanh nghiệp hỗ trợ nông dân xã Suối Dầu triển khai mô hình nuôi cá chình hoa trong bể xi măng. Mặc dù vốn đầu tư lớn, thời gian nuôi dài, quy trình kỹ thuật tương đối chặt chẽ, nhưng mô hình mang giá trị kinh tế cao nên đang mở ra hướng sinh kế mới cho nông dân nuôi trồng thủy sản nước ngọt.

Quy trình nuôi chặt chẽ

Công ty TNHH Nuôi trồng thủy sản Vạn Xuân (xã Suối Dầu) triển khai mô hình nuôi cá chình hoa trên diện tích khoảng 3ha, mỗi năm cung ứng khoảng 500.000 con giống và 50 tấn cá thương phẩm cho thị trường, bảo đảm nguồn giống chất lượng, ổn định cho nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Ông Trần Thanh Vũ - quản lý sản xuất của công ty chia sẻ: "Cá chình hoa nhạy cảm với ánh sáng mạnh, thích môi trường yên tĩnh, nhiệt độ ổn định nên khu vực nuôi phải che chắn kỹ; toàn bộ quy trình nuôi ở đây được triển khai theo hướng “công nghiệp hóa” từ khâu con giống, thức ăn, môi trường đến chăm sóc".

Nông dân xã Suối Dầu tham quan mô hình nuôi cá chình hoa trong bể xi măng tại Công ty TNHH Nuôi trồng thủy sản Vạn Xuân.

Về quy trình kỹ thuật nuôi, Thạc sĩ Ngô Minh Khang - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản nước ngọt miền Trung cho biết, cá chình hoa được thả nuôi trong những bể xi măng có kích thước khác nhau. Cá nhỏ ở trong bể nhỏ, khi lớn hơn được chuyển qua bể lớn nhằm bảo đảm không gian phát triển cho cá. Mực nước trong bể nuôi khoảng 50cm, oxy được cung cấp liên tục trong suốt quá trình nuôi qua hệ thống thổi khí. Nhờ kiểm soát chặt chẽ từ địa điểm nuôi, môi trường nước, chất lượng giống đầu vào đến quản lý chất lượng thức ăn, kiểm soát phòng trừ dịch bệnh, đàn cá chình phát triển ổn định, hạn chế rủi ro dịch bệnh.

“Cá chình bột sau khi được đánh bắt từ tự nhiên sẽ được ương dưỡng trong bể khoảng 1 năm có thể đạt kích cỡ giống tiêu chuẩn (khoảng 100g/con). Từ giai đoạn cá giống, cần nuôi thêm khoảng 1 năm nữa để đạt trọng lượng 1kg/con, đủ tiêu chuẩn xuất bán loại 1 với giá dao động từ 400.000 đến 600.000 đồng/kg. Nếu tiếp tục nuôi thêm 2 đến 3 năm, cá đạt từ 2 đến 5kg/con, giá trị kinh tế tăng lên đáng kể”, Thạc sĩ Ngô Minh Khang thông tin.

Tìm hướng nhân rộng

Từ năm 2024 đến nay, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã giao Công ty TNHH Nuôi trồng thủy sản Vạn Xuân chủ trì thực hiện Dự án Xây dựng mô hình nuôi thương phẩm cá chình hoa đạt năng suất và hiệu quả kinh tế cao tại một số tỉnh miền Trung, trong đó có Khánh Hòa. Trung tâm Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản nước ngọt miền Trung tham gia hỗ trợ tư vấn kỹ thuật để chuyển giao, giúp người dân tiếp cận và phát triển loài thủy sản nước ngọt có giá trị kinh tế cao.

Cá chình hoa đạt kích cỡ thương phẩm.

Theo Thạc sĩ Ngô Minh Khang, qua 3 năm triển khai trên địa bàn tỉnh cho thấy, các điều kiện môi trường, khí hậu, nguồn nước ở Khánh Hòa phù hợp cho cá chình sinh trưởng và phát triển. Khi áp dụng quy trình nuôi thương phẩm, cá phát triển tốt, tỷ lệ hao hụt thấp, dịch bệnh được kiểm soát, nhờ đó hiệu quả kinh tế tương đối tốt. Thời gian qua, đã có một số đơn vị, doanh nghiệp, hộ nông dân đến tham quan, tìm hiểu về mô hình để triển khai nhân rộng.

Bà Nguyễn Thị Thúy (thôn Tân Xương, xã Suối Dầu) cho biết, sau khi tham quan mô hình nuôi cá chình hoa trong bể xi măng tại Công ty TNHH Nuôi trồng thủy sản Vạn Xuân, bà nhận thấy tiềm năng rõ rệt của mô hình này. Tuy nhiên, để mạnh dạn đầu tư, ngoài nhu cầu vốn vay ưu đãi, người dân vẫn mong được hỗ trợ về kỹ thuật, con giống và nguồn thức ăn, bởi đây là đối tượng nuôi đòi hỏi quy trình chăm sóc khá bài bản.

Qua tìm hiểu, rào cản lớn nhất của mô hình chính là vốn đầu tư ban đầu; với quy mô khoảng 200m² bể nuôi, chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng và con giống có thể hơn 300 triệu đồng - số tiền không nhỏ đối với nhiều nông dân. Bên cạnh đó, kỹ thuật nuôi cá chình đòi hỏi người nuôi phải nắm vững quy trình từ chọn giống, cho ăn đến quản lý môi trường, phòng bệnh. Với khó khăn này, Hội Nông dân và ngành chức năng đã vào cuộc hỗ trợ.

Ông Lê Văn Kha - Chủ tịch Hội Nông dân xã Suối Dầu cho biết: "Trong bối cảnh nhiều đối tượng nuôi truyền thống gặp khó khăn, việc chuyển sang mô hình nuôi cá chình hoa trong bể xi măng là hướng đi phù hợp, góp phần đa dạng hóa sản xuất, nâng cao thu nhập. Hội đã tổ chức tham quan, tập huấn cho hội viên về mô hình nuôi cá chình hoa thương phẩm tại Công ty TNHH Nuôi trồng thủy sản Vạn Xuân. Đồng thời, hỗ trợ hội viên tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Hỗ trợ nông dân, Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để đầu tư, nhân rộng mô hình".