Oanh tạc cơ Tu-160 nhanh đến mức nào?

Điểm khiến Tu-160 trở thành một thiết kế đặc biệt không chỉ nằm ở kích thước. Máy bay có khối lượng cất cánh lên tới hàng trăm tấn nhưng vẫn đạt tốc độ siêu thanh.

Bí quyết nằm ở sự kết hợp giữa 4 động cơ phản lực NK-32, thiết kế khí động học và khả năng thay đổi hình dạng cánh theo từng chế độ bay.

Mỗi động cơ NK-32 được bố trí thành từng cặp dưới phần cánh cố định. Đây là động cơ phản lực 2 dòng có buồng đốt tăng lực, được phát triển cho yêu cầu đặc biệt của Tu-160.

Tài liệu của Không quân Mỹ từng ghi nhận lực đẩy khi đốt tăng lực của mỗi động cơ khoảng 55.000 pound, tương đương gần 25 tấn lực.

Tổng lực đẩy của 4 động cơ tạo ra nguồn năng lượng rất lớn để đưa một máy bay có kích thước khổng lồ lên tốc độ siêu thanh.

Nhưng chỉ có động cơ mạnh là chưa đủ. Tu-160 sử dụng cánh cụp biến đổi để giải quyết bài toán khí động học. Khi cất cánh, hạ cánh hoặc bay ở tốc độ thấp, cánh mở rộng giúp tạo lực nâng tốt hơn. Khi tăng tốc, cánh được cụp về phía sau để giảm lực cản.

Tu-160 có thể thay đổi góc cụp cánh trong khoảng 20 đến 65 độ, cho phép một thiết kế thích nghi với cả chuyến bay hành trình đường dài và giai đoạn bay tốc độ cao.

Đây cũng là lý do Tu-160 có hình dáng thay đổi rõ rệt trong chuyến bay. Khi cánh mở, diện tích cánh lớn giúp máy bay hoạt động hiệu quả hơn ở tốc độ thấp.

Khi cánh cụp, thân và cánh tạo thành một hình dáng gọn hơn, phù hợp với việc giảm lực cản khi tiến tới tốc độ siêu thanh.

Khả năng bay xa là phần còn lại của bài toán. Tu-160 được UAC xếp vào nhóm máy bay mang tên lửa chiến lược liên lục địa, được thiết kế để mang tên lửa hành trình tầm xa.

Máy bay cũng có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, giúp kéo dài thời gian và phạm vi hoạt động khi nhiệm vụ yêu cầu.

Tuy nhiên, tốc độ cao luôn đi kèm cái giá phải trả. Khi máy bay tiến tới vùng siêu thanh, lực cản và nhiệt khí động học tăng mạnh.

Động cơ phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt hơn, tiêu thụ nhiên liệu lớn khi sử dụng buồng đốt tăng lực và đòi hỏi công tác bảo dưỡng phức tạp. Vì vậy, Tu-160 không bay ở tốc độ tối đa trong toàn bộ hành trình.

Cách thiết kế của Tu-160 thực chất là một bài toán cân bằng. Cánh mở giúp máy bay hiệu quả hơn ở tốc độ thấp và hành trình, trong khi cánh cụp cùng 4 động cơ NK-32 cho phép nó tăng tốc rất nhanh khi cần.

Nhờ vậy, Liên Xô đã tạo ra một oanh tạc cơ có khả năng kết hợp hai đặc tính tưởng như khó đi cùng nhau: kích thước và tải trọng rất lớn với tốc độ siêu thanh.