Ông Trời, bà Trời trong tranh Lạc Long Quân - Âu Cơ

Xuất Bản theLook

Ông Trời, bà Trời trong tranh Lạc Long Quân - Âu Cơ

Trong tranh minh họa cho Lĩnh Nam chích quái, Tạ Huy Long tái hiện câu chuyện Lạc Long Quân và Âu Cơ bằng phong cách nghệ thuật tranh khắc gỗ kết hợp sơn mài.

Khánh Linh - Đức An - Hiểu Nhi

Tri Thức - Znews mời bạn dành vài phút quan sát tranh minh họa cho tác phẩm Lĩnh Nam chích quái của họa sĩ Tạ Huy Long.

Không chỉ tái hiện truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ quen thuộc, bức tranh còn gây chú ý bởi cách họa sĩ chuyển cuộc chia ly của Quốc tổ - Quốc mẫu thành một bố cục giàu tính biểu tượng. Biển cả và núi non được đặt ở hai phía và ngăn cách bởi lưỡi tầm sét; phía trên, ông Trời và bà Trời lặng lẽ dõi theo cuộc chia ly lịch sử. Để hoàn thiện tác phẩm này, Tạ Huy Long đã dành hơn một năm nghiên cứu và sáng tác.

Một vài điều bạn có thể chú ý quan sát:

Nếu chưa biết tên tác phẩm, bạn có thể đoán những nhân vật trong tranh đang trải qua câu chuyện gì?
Có những hình tượng nào xuất hiện ngoài hai nhân vật chính?
Vì sao họa sĩ lựa chọn đặt các nhân vật và cảnh quan ở vị trí đối xứng?
Nhìn vào bảng màu và cách tạo hình, bạn liên tưởng đến những loại hình mỹ thuật truyền thống nào?

Bắt đầu xem

Tranh: Tạ Huy Long. Minh họa cho Lĩnh Nam chích quái.

Bạn vừa dành vài phút nhìn vào cuộc chia ly giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ.

↑ Nhìn lại bức tranh

Có lẽ, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở hai nhân vật chính. Hãy nhìn lên bầu trời, xuống mặt nước và quan sát những hình tượng xuất hiện ở hai bên bức tranh.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, họa sĩ Tạ Huy Long cho biết anh đã đặt vào đó nhiều chi tiết hơn để minh họa nội dung câu chuyện.

Bức tranh tái hiện cuộc chia ly giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ, nhưng thay vì chỉ tập trung vào hai nhân vật, Tạ Huy Long mở rộng không gian thành hai thế giới đối xứng. Bên trái là biển cả với những đợt sóng cuộn trào, bên phải là núi non, cây cối và thác nước.

Lạc Long Quân và Âu Cơ đứng ở hai phía, hướng về nhau nhưng bị ngăn cách bởi một lưỡi tầm sét chạy dọc phần giữa bức tranh. Chi tiết này tạo điểm nhấn cho bố cục và gợi mở quan niệm về một cuộc phân ly do ý trời định đoạt.

Phía trên bầu trời, họa sĩ đưa vào hình tượng ông Trời và bà Trời.

Bên cạnh các nhân vật chính, những chòm sao, đàn cá, sóng nước và cảnh quan núi rừng góp phần mở rộng không gian huyền thoại.

Những ngôi nhà ở phía mẹ Âu Cơ được phóng tác từ hoa văn trên trống đồng Đông Sơn; trong khi đó, các chòm sao được tạo hình dựa trên hình tượng tinh tú trong lý số của người Việt xưa.

Những chi tiết này góp phần đưa các dấu ấn văn hóa truyền thống vào bức tranh, tạo nên một thế giới - đó là nơi con người, thiên nhiên và các đấng siêu nhiên cùng hiện diện.

Về ngôn ngữ tạo hình, tác phẩm sử dụng những mảng hình lớn, đường nét dứt khoát và tương phản sáng tối rõ rệt được truyền cảm hứng từ nghệ thuật tranh khắc gỗ. Cách tạo hình có tính ước lệ, nhấn mạnh đường viền và hình khối thay vì mô phỏng hiện thực, giúp các nhân vật mang dáng vẻ uy nghi, kỳ ảo.

Bảng màu của tranh tập trung vào ba sắc độ nổi bật: đen, đỏ chu sa và vàng quỳ. Đây là những gam màu quen thuộc trong nghệ thuật sơn mài truyền thống. Sự kết hợp giữa các mảng màu tương phản và hình khối cô đọng tạo nên diện mạo riêng cho tác phẩm.

Tạ Huy Long sinh năm 1974, tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội năm 1998. Anh là một trong những họa sĩ có dấu ấn nổi bật trong lĩnh vực minh họa sách thiếu nhi. Họa sĩ được biết đến qua nhiều dự án như Lĩnh Nam chích quái, Dế Mèn phiêu lưu ký, Lược sử nước Việt bằng tranh, Khúc hát cá ông, Lá cờ thêu sáu chữ vàng...

Cuối tháng 10, anh được Chi hội Việt Nam thuộc Hội đồng Quốc tế về Sách dành cho Thanh thiếu niên (VBBY) chọn làm ứng viên Việt Nam tại Giải thưởng Hans Christian Andersen 2028, hạng mục Họa sĩ minh họa.

Lĩnh Nam chích quái là danh tác văn học trung đại Việt Nam, gồm 36 truyện thần tích, thần phả từ thời Hồng Bàng đến đời Trần. Ấn bản do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành năm 2019, sử dụng bản dịch của Đinh Gia Khánh và Nguyễn Ngọc San, có hơn 200 tranh minh họa vẽ tay của họa sĩ Tạ Huy Long. Tác phẩm gốc do Trần Thế Pháp biên soạn, sau đó được Vũ Quỳnh và Kiều Phú nhuận sắc, chỉnh sửa.

Thông báo bản quyền: Tranh minh họa thuộc quyền tác giả của họa sĩ và quyền sử dụng của Nhà xuất bản Kim Đồng. Tri Thức - Znews được cấp phép sử dụng hình ảnh trong phạm vi bài báo này.

Mọi hành vi sao chép, tái bản, phân phối, khai thác thương mại hoặc cung cấp hình ảnh cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm mục đích huấn luyện AI, khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của chủ thể quyền liên quan đều không được phép.