Ông Trump nói về giá xăng cao: 'Chúng ta đang kiếm bộn tiền'

Phát biểu tại một cuộc vận động ở bang Georgia hôm 24/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump thẳng thắn cho biết các doanh nghiệp dầu khí nước này đang thu về khoản lợi nhuận khổng lồ nhờ giá năng lượng tăng cao, trong khi người dân phải chi nhiều tiền hơn mỗi lần đổ xăng.

“Ngành dầu khí Mỹ đang kiếm được hàng trăm tỷ USD. Tôi sẽ nói thẳng điều này: Chúng ta đang kiếm bộn tiền”, ông Trump nói, Business Insider cho biết.

Theo ông Trump, giá dầu hiện ở mức cao chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, những gián đoạn tại eo biển Hormuz đã thúc đẩy các bên mua tìm đến những doanh nghiệp Mỹ có hoạt động khai thác và sản xuất tại Texas, Oklahoma và Louisiana.

Tổng thống Donald Trump cho biết các công ty dầu khí nước này đang thu về khoản lợi nhuận khổng lồ nhờ giá dầu tăng cao. Ảnh: Reuters.

Giá nhiên liệu tăng đang tạo ra sự tương phản rõ rệt giữa lợi nhuận của ngành dầu khí và chi phí của người tiêu dùng.

Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng thường bình quân tại nước này đã lên 4,29 USD/gallon, tương đương 1,13 USD/lít. Hồi tháng 2, mức giá này chỉ là 2,98 USD/gallon.

Giá dầu diesel cũng tăng mạnh, từ 3,75 USD/gallon trước khi xung đột bùng phát lên 6,35 USD/gallon theo số liệu AAA công bố hôm 25/10. Nhiên liệu đắt đỏ làm tăng chi phí vận tải, qua đó có thể đẩy giá hàng hóa và dịch vụ lên cao.

Trong bối cảnh người Mỹ đang đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn chưa đầy hai tuần, phát biểu của ông Trump có thể làm dấy lên thêm tranh luận về việc ai thực sự hưởng lợi từ đà tăng của giá năng lượng.

Các tập đoàn dầu khí hưởng lợi lớn

Các tập đoàn dầu khí lớn đang chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý III với triển vọng lợi nhuận khởi sắc.

Theo Oil & Gas Journal, giá dầu thô tăng mạnh đã mang lại khoản thu lớn cho các doanh nghiệp dầu khí Bắc Mỹ. Tổng doanh thu của 38 nhà sản xuất và lọc dầu Mỹ tăng khoảng 140 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước.

Các tập đoàn dầu khí quốc tế cũng ghi nhận triển vọng tích cực. Shell, BP và TotalEnergies dự báo biên lợi nhuận lọc dầu trong quý III có thể cao gấp 3-4 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Shell dự kiến biên lợi nhuận đạt mức kỷ lục 42 USD/thùng.

TotalEnergies kỳ vọng dòng tiền từ mảng lọc dầu và hóa chất tăng gấp đôi so với quý trước, lên khoảng 4 tỷ USD. Trong khi đó, Exxon cho biết biên lợi nhuận lọc dầu tăng có thể giúp lợi nhuận mảng kinh doanh hạ nguồn tăng thêm 4,5 tỷ USD so với quý II.

Những con số này cho thấy giá năng lượng tăng cao đang tạo thêm cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng dầu khí, đặc biệt ở lĩnh vực lọc dầu và giao dịch, trong khi chi phí nhiên liệu vẫn là vấn đề mà người tiêu dùng lo ngại.

Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng là liệu doanh nghiệp có sử dụng nguồn tiền dồi dào một cách thận trọng hay quay lại chu kỳ chi tiêu mạnh tay từng khiến ngành dầu khí gặp khó khi thị trường đảo chiều.

Theo chuyên gia Biraj Borkhataria của RBC Capital Markets, nhà đầu tư sẽ theo dõi liệu các tập đoàn có duy trì kế hoạch chi tiêu hiện tại trong bối cảnh lợi nhuận tăng đột biến hay không.

Giá dầu gây sức ép lên thị trường và lãi suất

Tác động của giá năng lượng đang vượt ra ngoài ngành dầu khí, trở thành một trong những yếu tố khiến thị trường tài chính toàn cầu thận trọng khi bước vào tuần giao dịch mới.

Trong phiên đầu tuần, giá dầu Brent giảm 1,9%, xuống 114,48 USD/thùng sau khi xuất hiện thông tin về nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực. Dù vậy, giá dầu Brent vẫn tăng 6,2% trong tuần trước, ghi nhận mức đóng cửa tuần cao nhất kể từ giữa năm 2022. Dầu thô Mỹ giảm 2,2%, xuống 101,01 USD/thùng.

Tại châu Á, các thị trường chứng khoán diễn biến trái chiều. Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 0,2% trong phiên đầu tuần sau khi mất 4% trong tuần trước. Chỉ số chính của Hàn Quốc giảm 0,5%, trong khi các cổ phiếu vốn hóa lớn của Trung Quốc giảm 0,5%. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng trước những rủi ro về lạm phát, tăng trưởng và triển vọng chính sách tiền tệ.

Giá năng lượng tăng cao có thể khiến các ngân hàng trung ương khó đưa lạm phát trở lại mục tiêu, nhất là khi chi phí nhiên liệu lan sang vận tải và giá hàng hóa. Giới đầu tư vì thế đang theo dõi sát loạt cuộc họp chính sách tiền tệ trong tuần này.

Ông Bruce Kasman, Giám đốc kinh tế toàn cầu tại JPMorgan, nhận định các ngân hàng trung ương lớn có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn, nhưng một chu kỳ tăng lãi suất tương đối nhẹ đang hình thành.

Canada có thể bắt đầu thắt chặt chính sách, trong khi Anh và Thụy Điển được dự báo có những đợt tăng lãi suất đầu tiên vào tháng tới. Ngân hàng Dự trữ New Zealand cũng được kỳ vọng tăng lãi suất trong tuần này.

Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 10. Ảnh: Reuters.

Tại Mỹ, giới đầu tư dự báo Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 10, nhưng khả năng tăng lãi suất vào tháng 12 được thị trường đánh giá ở mức khoảng 80%.

Các nhà phân tích Goldman Sachs cảnh báo giá dầu cao hơn dự báo là một rủi ro đáng chú ý. Nếu cú sốc năng lượng kéo dài, áp lực lạm phát có thể lan rộng, khiến Fed khó nới lỏng chính sách tiền tệ.

Trong bối cảnh giá năng lượng còn cao, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và các ngân hàng trung ương đứng trước nguy cơ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, thị trường sẽ phải cân nhắc đồng thời nhiều yếu tố. Lợi nhuận tăng mạnh có thể hỗ trợ các tập đoàn dầu khí, nhưng nhiên liệu đắt đỏ lại gây sức ép lên hộ gia đình và doanh nghiệp ở những lĩnh vực khác.