Ông Trump vừa ký sắc lệnh về tiêm chủng khiến giới y tế 'dậy sóng'

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/5 vừa chính thức ký ban hành một sắc lệnh hành pháp mới, trong đó chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ điều chỉnh lịch tiêm chủng cho trẻ em theo các đánh giá chuyên môn từ Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS).

Theo các điều khoản trong sắc lệnh, CDC Mỹ cùng Ủy ban Tư vấn Thực hành Tiêm chủng Mỹ (ACIP) có trách nhiệm phải rà soát và đánh giá lại lịch tiêm chủng hiện hành. Động thái mang tính bước ngoặt này có thể cắt giảm gần một nửa số lượng vaccine được khuyến nghị cho trẻ nhỏ trên khắp nước Mỹ.

Sắc lệnh mới được Tổng thống Trump ký có thể cắt giảm gần một nửa số lượng vaccine được khuyến nghị cho trẻ nhỏ trên khắp nước Mỹ. Ảnh: FRANK MERINÕ/Pexels

Cơ sở cốt lõi cho việc tái cấu trúc trên dựa theo một báo cáo khoa học do HHS công bố hồi tháng 1, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Robert F. Kennedy Jr. Báo cáo từ HHS lập luận rằng, hệ thống y tế Mỹ đang khuyến nghị số lượng mũi tiêm nhiều hơn đáng kể so với các quốc gia phát triển khác, thậm chí cao gấp đôi một số nước tại châu Âu.

Nhằm thu hẹp khoảng cách này, báo cáo của HHS đề xuất chỉ duy trì việc tiêm chủng bắt buộc đại trà cho trẻ em đối với 11 bệnh truyền nhiễm cơ bản, bao gồm sởi, quai bị, rubella, bại liệt, ho gà, uốn ván, bạch hầu, bệnh do vi khuẩn Hib, phế cầu, virus HPV và thủy đậu.

Trong khi đó, một loạt loại vaccine quen thuộc và phổ biến khác như vaccine ngừa viêm gan A, viêm gan B, viêm màng não, rotavirus, cúm mùa và COVID-19 sẽ bị loại khỏi danh mục bắt buộc thông thường. Thay vào đó, chúng sẽ chỉ được chỉ định cho những nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao, hoặc dựa trên sự bàn bạc và quyết định tự nguyện giữa bác sĩ điều trị và phụ huynh.

Đáng chú ý, số liều tiêm đối với vaccine ngừa HPV cũng được đề xuất cắt giảm mạnh mẽ, từ lộ trình 2 đến 3 liều trước đây xuống chỉ còn 1 liều duy nhất.

Trước những phản ứng trái chiều từ dư luận, Nhà Trắng lên tiếng khẳng định chính sách mới này hoàn toàn nhằm mục đích đưa lịch tiêm chủng cốt lõi trở về đúng với các bằng chứng khoa học thực tiễn và những mô hình quản lý tiên tiến từ các quốc gia khác, đồng thời cam kết người dân Mỹ vẫn có thể tiếp cận đầy đủ các nguồn vaccine hiện có.

Tuy nhiên, những tuyên bố này không thể làm xoa dịu làn sóng phản đối dữ dội từ giới y khoa. Trong một động thái phản kháng mạnh mẽ nhằm bảo vệ các tiêu chuẩn chuyên môn, Hiệp hội Nhi khoa Mỹ (AAP) đã tự đưa ra một lịch tiêm chủng riêng biệt, hoàn toàn tách rời khỏi các hướng dẫn mới của CDC Mỹ.

Nhiều chuyên gia dịch tễ và y tế cộng đồng hàng đầu, như Tiến sĩ William Schaffner thuộc Đại học Vanderbilt (Mỹ), đã liên tục đưa ra những lời cảnh báo đầy lo ngại. Ông Schaffner nhấn mạnh việc cắt giảm quy mô tiêm chủng đại trà có thể dẫn đến những hệ lụy khôn lường, khi các căn bệnh nguy hiểm từng được kiểm soát tốt, như sởi, đứng trước nguy cơ bùng phát trở lại thành đại dịch, khiến số lượng trẻ nhỏ phải nhập viện điều trị tăng vọt.

Đây không phải lần đầu chính quyền của Tổng thống Trump gây rúng động dư luận thông qua các quyết định liên quan tới vaccine. Trước đó, Bộ trưởng Kennedy từng gây tranh cãi khi sa thải toàn bộ thành viên đương nhiệm của Ủy ban Tư vấn ACIP để thay thế bằng những nhân sự có tư tưởng hoài nghi vaccine, dù quyết định này sau đó bị một thẩm phán liên bang tạm thời đình chỉ vì quy trình bổ nhiệm vi phạm luật định.

Với sắc lệnh hành pháp mới nhất, Tổng thống Trump tiếp tục củng cố mạnh mẽ lập trường ưu tiên cho một nền "khoa học chuẩn vàng", đồng thời hướng tới việc trao thêm quyền chủ động linh hoạt cho các bác sĩ và bậc phụ huynh trong bối cảnh các cuộc tranh luận về độ an toàn cũng như tính hiệu quả của vaccine vẫn đang chia rẽ sâu sắc xã hội Mỹ.