Ông Zelensky thúc ép Mỹ về việc chậm trễ bàn giao tên lửa Patriot

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 26/10 cho biết, đất nước ông đã chờ đợi gần một tháng để phía Mỹ phê duyệt việc chuyển giao các loại tên lửa đánh chặn Patriot – loại khí tài mà Ukraine đang rất cần và đã được châu Âu thanh toán kinh phí.

Trong một thông tin cập nhật về nguồn cung vũ khí được chia sẻ trên mạng xã hội, ông Zelensky cho biết, Ukraine đang chờ người đứng đầu Lầu Năm Góc Pete Hegseth ký phê duyệt cung cấp tên lửa cho các hệ thống Patriot và NASAMS.

"Chúng tôi đã chờ đợi gần một tháng để ông Hegseth ký phê duyệt tên lửa cho các hệ thống Patriot và NASAMS. Tôi đã chỉ đạo đội ngũ của mình nêu vấn đề này với phía Mỹ một lần nữa", ông Zelensky cho biết.

Theo ông Zelensky, Ukraine đang tìm kiếm nhiều phương thức để có thêm tên lửa đánh chặn phòng không, bao gồm việc đàm phán với Mỹ, các quốc gia châu Âu và những đối tác khác hiện đang sở hữu kho tên lửa PAC-2 và PAC-3.

"Chúng tôi đang nỗ lực trên nhiều phương diện – với Mỹ, châu Âu và các đối tác khác hiện đang sở hữu kho tên lửa PAC-2 và PAC-3. Các cuộc thảo luận với những quốc gia khác cũng đang được tiến hành", nhà lãnh đạo Ukraine cho hay.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đứng trước hệ thống tên lửa phòng không Patriot tại một thao trường quân sự ở Mecklenburg, Đức, tháng 6/2024. Ảnh: Kyiv Independent

Ukraine liên tục nhấn mạnh nhu cầu cần được cung cấp thêm tên lửa đánh chặn trong bối cảnh quốc gia Đông Âu vẫn đang phải chống đỡ các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV/drone) phản lực từ phía Moscow.

Cụ thể, theo thông tin từ ông Zelensky, trong tuần qua, các lực lượng Nga đã phóng 48 tên lửa – bao gồm cả tên lửa đạn đạo – vào Ukraine, cùng với khoảng 1.600 quả bom dẫn đường và gần 2.300 drone tấn công.

"Thật không may, gần như ngày nào các cuộc tấn công tàn khốc này cũng gây thương vong cho người dân", ông viết trên nền tảng X. "Chúng ta cần tháo gỡ rào cản để các quốc gia châu Âu có thể chuyển giao những tên lửa đánh chặn Patriot đã được phê duyệt trước đó".

Hệ thống tên lửa Patriot là một trong những hệ thống phòng không tiên tiến nhất thế giới, có khả năng chống lại nhiều loại mối đe dọa, bao gồm máy bay và tên lửa đạn đạo.

Hệ thống NASAMS cũng sử dụng các loại tên lửa của Mỹ, bao gồm AIM-120 AMRAAM, phiên bản tầm xa AMRAAM-ER và tên lửa tầm ngắn AIM-9X Sidewinder Block II.

Tại Ukraine, loại tên lửa chính được công khai xác nhận sử dụng cho NASAMS là AIM-120 AMRAAM, vốn được thiết kế để đánh chặn máy bay, tên lửa hành trình và các mục tiêu trên không khác.

Ukraine tiếp nhận phần lớn tên lửa Patriot thông qua sáng kiến "Danh mục các yêu cầu ưu tiên cho Ukraine" (PURL) của NATO; sáng kiến này tạo điều kiện cho các đồng minh và đối tác mua sắm thiết bị quân sự cũng như đạn dược từ Mỹ.

Theo NATO, tính đến tháng 6/2026, các đồng minh đã cam kết tài trợ hơn 6 tỷ USD thiết bị quốc phòng cho Ukraine thông qua sáng kiến này.

Trong những tháng gần đây, kho dự trữ đạn dược toàn cầu đã phải chịu áp lực đáng kể trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran ở Trung Đông.

Một báo cáo từ tổng thanh tra Lầu Năm Góc, được công bố vào tháng 9, cho biết các lực lượng Mỹ đã sử dụng lượng đạn dược trị giá 22,3 tỷ USD kể từ khi Chiến dịch Epic Fury – tên gọi mà quân đội Mỹ sử dụng cho chiến dịch quân sự nhắm vào Iran – bắt đầu vào cuối tháng 2 cho đến cuối tháng 6.

Trong một cuộc phỏng vấn với RBC-Ukraine được công bố ngày 26/10, Đại tá Yuriy Ihnat, người đứng đầu bộ phận truyền thông thuộc Bộ tư lệnh Không quân Ukraine, cho biết Ukraine lẽ ra đã có đủ tên lửa phòng không Patriot để duy trì các hệ thống của mình trong vài năm, nếu như không có quá nhiều tên lửa đánh chặn bị tiêu tốn tại khu vực Trung Đông.

Ông Ihnat tiết lộ rằng, trong cuộc xung đột toàn diện với Nga, các lực lượng Ukraine đã phát triển những chiến thuật giúp sử dụng các hệ thống do Mỹ sản xuất này một cách hiệu quả hơn.

Thay vì duy trì các tổ hợp Patriot tại những vị trí cố định, các kíp vận hành của Ukraine có thể thiết lập các trận địa phục kích, khai hỏa vào mục tiêu, rồi nhanh chóng di chuyển sang vị trí khác để tránh bị phát hiện.

Các kíp vận hành Ukraine cũng học được cách tiết kiệm những quả tên lửa đánh chặn đắt tiền, thường chỉ sử dụng một tên lửa cho mỗi mục tiêu.

Ngược lại, theo các báo cáo, lực lượng phòng không tại Trung Đông từng khai hỏa tới 8 quả tên lửa vào một mục tiêu duy nhất – ngay cả khi đó chỉ là những chiếc drone Shahed có chi phí tương đối rẻ.

Hiện chưa rõ Ukraine đang chờ ông Hegseth phê duyệt cung cấp bao nhiêu tên lửa, trong khi truyền thông Ukraine cho rằng con số này là khá lớn.

Tình trạng thiếu hụt tên lửa tại Ukraine vẫn đang ở mức nghiêm trọng. Trước đó, Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine chỉ nhận được 24 tên lửa đánh chặn Patriot từ Mỹ trong vòng 90 ngày, trong khi nhu cầu thực tế lên tới khoảng 350 quả mỗi tháng để đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ phía Nga.

"Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến ở Trung Đông, các quốc gia đã sử dụng khoảng 2.000 tên lửa chỉ trong 48 giờ đầu tiên. Chỉ trong 48 giờ – họ đã nhận được 2.000 tên lửa từ các đối tác. Trong khi đó, suốt 90 ngày qua, tôi chỉ nhận được 24 tên lửa từ đối tác chiến lược của mình", ông Zelensky cho biết trong một cuộc phỏng vấn với ABC News tuần trước.

Ông đã đề nghị các đối tác châu Âu cung cấp 300 tên lửa đánh chặn cho giai đoạn mùa đông, nhưng nỗ lực huy động tên lửa từ các kho dự trữ hiện có tại châu Âu đã vấp phải sự phản đối, trong đó có cả từ phía Hy Lạp.

Minh Đức (Theo Euronews, Militarnyi)