PETROVIETNAM – Idemitsu Kosan: Tăng cường hợp tác, kết nối chuỗi giá trị dầu khí

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động, việc bảo đảm nguồn nguyên liệu, tối ưu hóa hoạt động chế biến và chủ động hệ thống phân phối ngày càng có ý nghĩa đối với hiệu quả của các dự án dầu khí. Với PETROVIETNAM và Idemitsu Kosan, yêu cầu này thể hiện rõ tại NSRP – một trong những dự án hợp tác quy mô lớn nhất giữa doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực lọc hóa dầu.

Sau nhiều năm vận hành, NSRP đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc cung ứng xăng dầu và các sản phẩm hóa dầu cho thị trường trong nước. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả hoạt động lâu dài, nhà máy cần có những giải pháp đồng bộ, từ bảo đảm nguồn dầu thô, ổn định đầu ra sản phẩm đến tối ưu hóa chi phí tài chính và khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng.

Đây cũng là trọng tâm trong định hướng hợp tác mà Tổng Giám đốc PETROVIETNAM Lê Mạnh Cường và ông Atsuhiko Hirano, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc điều hành Idemitsu Kosan đã trao đổi ngày 11/11.

Ngày 11/11, Tổng Giám đốc PETROVIETNAM Lê Mạnh Cường đã có buổi tiếp và làm việc với ông Atsuhiko Hirano, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc điều hành Idemitsu Kosan

Toàn cảnh buổi làm việc

Tạo nền tảng vận hành bền vững cho Lọc hóa dầu Nghi Sơn

Một trong những yêu cầu cấp thiết đối với NSRP là đa dạng hóa nguồn cung dầu thô. Việc bảo đảm nguồn nguyên liệu đúng tiến độ có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng duy trì công suất và hiệu quả sản xuất của nhà máy. Bên cạnh nguồn cung từ Kuwait theo các cam kết hiện có, PETROVIETNAM và Idemitsu Kosan đang nghiên cứu những phương án bổ sung, trong đó có khả năng Idemitsu tham gia cung ứng dầu thô thông qua các hợp đồng dài hạn.

Định hướng này mở ra khả năng kết nối năng lực thương mại quốc tế của Idemitsu với nhu cầu nguyên liệu ổn định của NSRP. Cùng với đó, việc nghiên cứu phương án đưa dầu thô về lưu trữ tại Việt Nam sẽ góp phần tăng tính chủ động trước những rủi ro về vận tải và biến động địa chính trị. Hai bên dự kiến thúc đẩy trao đổi giữa các nhóm công tác để sớm xây dựng phương án cụ thể.

Ở khâu đầu ra, bài toán đặt ra là nâng cao năng lực tiếp nhận, lưu trữ và điều tiết sản phẩm. PETROVIETNAM định hướng phát huy vai trò của các đơn vị trong hệ sinh thái, đặc biệt là PVNDB và PVOIL, trong phát triển kho chứa và tổ chức tiêu thụ sản phẩm từ NSRP. Khi năng lực dự trữ được tăng cường, hoạt động tiêu thụ sẽ có thêm dư địa linh hoạt trước những biến động của giá xăng dầu và các tình huống gián đoạn vận chuyển.

Tàu PVT Hera - tàu chở dầu thô trọng tải lớn nhất Việt Nam do PV Trans tiếp nhận

Hoạt động logistics cũng là một mắt xích cần được tối ưu. PETROVIETNAM và Idemitsu đang trao đổi về phương án tổ chức vận chuyển dầu thô ổn định, tiết giảm chi phí. Về lâu dài, nếu có đủ cơ sở về nhu cầu và cam kết vận chuyển, việc nghiên cứu đầu tư tàu chở dầu cỡ lớn sẽ góp phần nâng cao năng lực vận tải biển và tính tự chủ của chuỗi cung ứng.

Cùng với đó, các dự án đồng địa điểm (co-siting) được xác định là hướng đi có khả năng tạo thêm giá trị cho NSRP. Việc để các đơn vị thành viên PETROVIETNAM phối hợp triển khai dự án ngay trong khuôn viên nhà máy có thể tận dụng lợi thế về hạ tầng, kết nối hoạt động sản xuất và dịch vụ kỹ thuật, qua đó cải thiện hiệu quả khai thác tổ hợp lọc hóa dầu.

Bên cạnh các giải pháp vận hành, tái cấu trúc tài chính tiếp tục là nội dung quan trọng trong chiến lược củng cố NSRP. Hai bên hướng tới tối ưu hóa chi phí vốn, trong đó có việc điều chỉnh lãi suất các khoản vay và nghiên cứu những phương án cơ cấu vốn phù hợp. Đây là yếu tố cần thiết để tạo dư địa tài chính cho nhà máy triển khai các kế hoạch phát triển tiếp theo.

Mở rộng dư địa hợp tác từ thượng nguồn đến hạ nguồn

Nếu NSRP là trọng tâm hợp tác ở lĩnh vực hạ nguồn, thì hoạt động thăm dò, khai thác khí tại các lô 05-1b và 05-1c là một dấu ấn quan trọng trong quan hệ hợp tác thượng nguồn giữa PETROVIETNAM và Idemitsu Kosan.

Năm 2004, Idemitsu ký hợp đồng phân chia sản phẩm dầu khí với PETROVIETNAM tại hai lô này, giữ vai trò nhà điều hành. Hoạt động thăm dò sau đó dẫn đến phát hiện các mỏ khí Sao Vàng và Đại Nguyệt. Mỏ Sao Vàng bắt đầu khai thác từ tháng 11/2020, tiếp đến là mỏ Đại Nguyệt vào tháng 11/2022.

Việc đưa hai mỏ vào khai thác đã hình thành một cơ sở hợp tác thực chất giữa hai tập đoàn trong lĩnh vực phát triển tài nguyên khí. Tuy nhiên, khi sản lượng khai thác tại các mỏ suy giảm theo thời gian, yêu cầu tìm kiếm nguồn khí bổ sung (backfill) ngày càng trở nên quan trọng nhằm duy trì hiệu quả khai thác và tận dụng công suất hệ thống hạ tầng hiện hữu. Trong thời gian tới, Idemitsu Kosan và PETROVIETNAM sẽ tiếp tục nghiên cứu cơ hội tham gia các khu vực, lô dầu khí mới có tiềm năng. Đây cũng là hướng hợp tác phù hợp với nhu cầu gia tăng nguồn cung khí trong nước, đồng thời phát huy kinh nghiệm và năng lực kỹ thuật của nhà đầu tư Nhật Bản.

Một vấn đề khác có ý nghĩa đối với cả chuỗi giá trị khí là cơ chế sử dụng linh hoạt giữa khí khai thác trong nước và LNG nhập khẩu. Theo định hướng được Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường chia sẻ, việc ưu tiên sử dụng khí nội địa, kết hợp LNG khi cần thiết và điều tiết linh hoạt giữa các nguồn khí sẽ góp phần tối ưu hóa tài nguyên, bảo đảm nguồn cung cho các nhà máy điện. Hai bên đánh giá đây là lĩnh vực có nhiều dư địa phối hợp trong thời gian tới.

Đồng hành trong giai đoạn phát triển mới

Từ hợp tác tại các lô dầu khí ngoài khơi đến liên doanh NSRP, PETROVIETNAM và Idemitsu Kosan đã từng bước xây dựng mối quan hệ hợp tác trên nhiều mắt xích của ngành năng lượng. Đáng chú ý, NSRP được thành lập tháng 4/2008 với sự tham gia của PETROVIETNAM, Idemitsu Kosan, Kuwait Petroleum Europe và Mitsui Chemicals. Nhà máy chính thức vận hành thương mại từ ngày 14/11/2018, với công suất chế biến thiết kế 200.000 thùng dầu thô/ngày.

Toàn cảnh Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn

Những dự án này cho thấy khả năng kết nối giữa năng lực đầu tư, kinh nghiệm vận hành và hệ thống thị trường của các đối tác. Trong giai đoạn tiếp theo, yêu cầu không chỉ là duy trì hiệu quả những dự án hiện hữu mà còn phải phát huy tốt hơn sự liên kết giữa các khâu thăm dò, khai thác, chế biến, vận tải và phân phối.

Với PETROVIETNAM, việc huy động các đơn vị thành viên tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của NSRP, từ kho chứa, vận tải đến các dự án đồng địa điểm, là cơ sở để gia tăng tính chủ động và hiệu quả trong hệ sinh thái dầu khí. Trong khi đó, Idemitsu Kosan có thể phát huy kinh nghiệm quốc tế, năng lực thương mại và mạng lưới đối tác để cùng phát triển các phương án cung ứng nguyên liệu, mở rộng hoạt động thượng nguồn và đầu tư hạ tầng năng lượng.

Hai bên dự kiến tiếp tục rà soát tiến độ các nội dung hợp tác tại cuộc họp cấp cao (CEO Meeting) tiếp theo, hướng tới xác lập những bước triển khai cụ thể. Với nền tảng hợp tác đã được kiểm chứng qua nhiều dự án, cùng sự thống nhất về định hướng phát triển, quan hệ PETROVIETNAM – Idemitsu Kosan có cơ sở để tiếp tục được mở rộng theo hướng thực chất, hiệu quả hơn. Trong đó, việc nâng cao hiệu quả NSRP và khai thác thêm dư địa hợp tác trong lĩnh vực khí, logistics, hạ tầng năng lượng sẽ là những hướng đi quan trọng, đóng góp vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam.