Phải biết trọng dụng người tài - Bài 2: Đưa chính sách vào thực tiễn

Thu hút nhân tài gắn với động lực tăng trưởng mới

Thực tế tại một số địa phương cho thấy, khi mạnh dạn trao cơ hội, tạo không gian thử nghiệm và bảo đảm nguồn lực, những chủ trương về nhân tài đang dần được cụ thể hóa trong đời sống.

Tại Hà Nội, Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND (ngày 27/1/2026) của HĐND Thành phố xác định các lĩnh vực ưu tiên thu hút, trọng dụng người có tài năng như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu… Đáng chú ý, người có tài năng có thể được thu hút thông qua các hình thức như: tuyển dụng công chức, viên chức hoặc ký kết hợp đồng, qua đó mở rộng cách thức sử dụng phù hợp với chuyên môn và tính chất đa dạng của nguồn nhân lực.

Triển khai Nghị quyết của HĐND Thành phố, tháng 2/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội đã trao quyết định tuyển dụng cho 4 công chức trúng tuyển theo cơ chế thu hút, trọng dụng người có tài năng. Hầu hết trong số này là thủ khoa các trường đại học.

Không chỉ dừng ở cơ chế tuyển chọn, Hà Nội còn quyết tâm đổi mới môi trường làm việc theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, có tính cạnh tranh cao. Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND được UBND Thành phố ban hành ngày 9/3/2026 nhấn mạnh việc giao quyền tự chủ, tạo “không gian thử nghiệm” (sandbox), đồng thời đặt ra những “bài toán” thực tiễn lớn và cung cấp nguồn lực, điều kiện điều phối để người có tài năng phát huy sức sáng tạo, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Đây là bước chuyển từ chính sách thu hút sang thiết kế điều kiện để người tài thực sự tạo ra kết quả.

Thành phố Quảng Ninh cho thấy một cách làm có trọng tâm, gắn chính sách nhân tài với những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới. Tháng 7/2025, HĐND tỉnh (thời điểm Quảng Ninh chưa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương) ban hành Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND về chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các cơ quan của hệ thống chính trị thuộc tỉnh, giai đoạn 2025 - 2030. Thành phố cũng đồng thời triển khai chính sách thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ, hỗ trợ đào tạo sau đại học và thu hút bác sĩ cho các cơ sở y tế.

Những chính sách này đã tạo ra kết quả bước đầu. Giai đoạn 2025 - 2026, Quảng Ninh thu hút 34 trường hợp thuộc khối Đảng, đoàn thể, chính quyền và sự nghiệp giáo dục - đào tạo. Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đến tháng 5/2026 có 7 trường hợp được phê duyệt hưởng chính sách thu hút và 62 trường hợp được hưởng chính sách hỗ trợ.

Đáng chú ý, chính sách thu hút bác sĩ cho thấy rõ hơn hiệu quả của việc gắn nhân lực với nhu cầu thực tế. Trong bối cảnh nhiều địa phương gặp khó khăn về nhân lực ngành Y, Quảng Ninh đã kịp thời có chính sách nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo đó, đến hết năm 2025, Quảng Ninh đã thu hút 111 bác sĩ về các cơ sở y tế. Riêng năm 2024, ngành Y tế Quảng Ninh đã thu hút được 64 bác sĩ về các bệnh viện đặc thù, trung tâm y tế tuyến huyện và trạm y tế xã. Đội ngũ này góp phần bổ sung nhân lực, từng bước giảm thiếu hụt bác sĩ ở một số đơn vị y tế cơ sở và nâng cao khả năng triển khai kỹ thuật chuyên sâu.

Mở rộng hợp tác quốc tế, kiến tạo hệ sinh thái phát triển

Đà Nẵng đang triển khai cách tiếp cận đáng chú ý trong công tác tuyển dụng nhân lực chất lượng cao: xác định trước những lĩnh vực cần người tài, từ đó thiết kế chính sách và hệ sinh thái phù hợp. Với mục tiêu đến năm 2030 trở thành một trong ba trung tâm vi mạch bán dẫn lớn của Việt Nam, thành phố đặt mục tiêu thu hút ít nhất 5.000 nhân lực lĩnh vực vi mạch bán dẫn và 3.000 nhân lực AI trong 5 năm tới, đồng thời mở rộng chính sách mời gọi nhân tài các ngành logistics, y tế chất lượng cao, tài chính quốc tế. Chính sách cũng hướng tới những ứng viên có năng lực chuyên môn xuất sắc, từng đảm nhiệm vị trí giám đốc, quản lý, kỹ sư cao cấp tại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, AI, có doanh thu toàn cầu lớn.

Cùng với thu hút nhân lực, Đà Nẵng đang phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp lớn để xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, mở rộng hợp tác quốc tế, mời các tập đoàn công nghệ toàn cầu tham gia đào tạo và chuyển giao công nghệ. Cách làm này cho thấy thu hút nhân tài chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với “bài toán” phát triển cụ thể. Đà Nẵng không đặt mục tiêu đơn thuần “có thêm người giỏi”, mà hướng tới tìm được đúng người, đúng ngành, đúng nhu cầu, kể cả từ khu vực ngoài nhà nước và người Việt Nam ở nước ngoài, thông qua những hình thức làm việc linh hoạt.

Không chỉ địa phương, các Bộ, ngành cũng đang tìm cách tham khảo kinh nghiệm quản trị nhân tài từ khu vực tư nhân. Tháng 6/2026, Bộ Nội vụ tổ chức Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm thu hút, trọng dụng nhân tài, với sự tham gia của trên 20 tập đoàn, doanh nghiệp lớn thuộc khu vực tư nhân. Việc kết nối này nhằm phục vụ xây dựng Đề án Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa khu vực công và tư, giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp.

Người tài phải tạo năng lực kế thừa

Tìm đúng người, giao đúng việc, trao đủ quyền vẫn chưa phải điểm cuối. Thước đo quan trọng trong chính sách nhân tài phải là những giá trị mới được tạo ra cho cơ quan, tổ chức, địa phương và rộng hơn là cho đất nước.

Trọng dụng nhân tài gắn với đổi mới công tác cán bộ

Đặt trong tổng thể công tác cán bộ, yêu cầu trọng dụng nhân tài càng trở nên cấp thiết. Thông báo số 166-TB/VPTW ngày 3/9/2026 “Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về xây dựng Nghị quyết mới về cán bộ, công tác cán bộ” nhấn mạnh: Đúng quy trình là yêu cầu bắt buộc, nhưng kết quả cuối cùng phải là đúng người, đúng việc, đúng năng lực, sở trường, đáp ứng yêu cầu và tạo ra kết quả thực chất.

Cùng với đó, “tạo nguồn, phát triển đội ngũ và trọng dụng nhân tài” được xác định là một trong ba đột phá chiến lược nhằm đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ trong giai đoạn mới. Theo đó, mở rộng mạnh mẽ nguồn cán bộ, thu hút và trọng dụng nhân tài trong và ngoài hệ thống chính trị… Kết luận cũng nêu rõ, trọng dụng nhân tài bằng giao nhiệm vụ xứng tầm, tạo điều kiện cống hiến, ghi nhận đúng sản phẩm và giá trị đóng góp.

Một người tài trước hết phải có năng lực, nhưng năng lực chỉ trở thành nguồn lực phát triển khi gắn với phẩm chất, trách nhiệm và bản lĩnh. Vì vậy, “tài” không thể tách rời “đức”. Nhân tài không chỉ được nhận diện qua trí tuệ, chuyên môn, mà còn qua sản phẩm, khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn, thúc đẩy tiến bộ, phát triển và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Đặc biệt, giá trị của nhân tài còn phải tạo ra năng lực mới cho tổ chức, ngành, địa phương và đất nước. Tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài (tháng 8/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu mỗi nhân tài chiến lược phải có trách nhiệm để lại năng lực cho tổ chức thông qua xây dựng các nhóm, đào tạo kế cận, chuyển giao tri thức, chuẩn hóa quy trình, hình thành dữ liệu và tài sản trí tuệ. Khi đó, tài năng của một cá nhân mới thực sự được chuyển hóa thành năng lực phát triển lâu dài. Đây cũng là cách đưa chính sách nhân tài vượt khỏi tư duy “săn người giỏi”, chuyển sang xây dựng một hệ sinh thái trong đó tài năng được phát hiện, trao cơ hội và tạo ra giá trị bền vững cho tương lai.

Thời gian qua, cùng với các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Nghị định số 179/2024/NĐ-CP của Chính phủ “Quy định chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội” đã tạo khuôn khổ pháp lý để các cơ quan, đơn vị chủ động thu hút, tuyển chọn và sử dụng nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác nhân tài vẫn còn những hạn chế, bất cập. Trước yêu cầu phát triển mới, Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 179/2024/NĐ-CP theo hướng mở rộng đối tượng, đổi mới cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ và trọng dụng nhân tài.

Việc tiếp tục hoàn thiện chính sách cho thấy, “bài toán” nhân tài không thể tách rời những yêu cầu đặt ra từ thực tiễn phát triển đất nước, từ vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đổi mới mô hình tăng trưởng, đến hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số... Chính sách chỉ thực sự phát huy giá trị khi đáp ứng đúng những yêu cầu thực tiễn, đưa nguồn lực trí tuệ vào giải quyết các “bài toán” phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Lãnh đạo Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội trao Quyết định tuyển dụng cho các tân công chức trúng tuyển theo cơ chế đặc thù. (Ảnh: Hồng Anh)

Nhiều chuyên gia cho rằng, thu hút nhân tài từ bên ngoài chỉ là một phía. Một nguồn nhân lực quan trọng không kém chính là những người có năng lực nổi trội đang ở trong hệ thống. Các Bộ, ngành, địa phương cần chủ động phát hiện, mạnh dạn giao việc khó, tạo cơ hội thử sức ở lĩnh vực mới và đánh giá bằng kết quả. Những cán bộ có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung cần được bảo vệ, khuyến khích và tạo điều kiện phát huy.