Phản biện dự thảo Nghị quyết về phí, lệ phí lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Quang cảnh hội nghị phản biện xã hội. Ảnh: PV

Rà soát, điều chỉnh để phù hợp yêu cầu mới

Báo cáo tại hội nghị, ông Tạ Văn Tường - Phó Giám đốc sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội cho biết, dự thảo Nghị quyết tập trung sửa đổi, bổ sung nội dung thu của 11 loại phí, lệ phí đã được quy định tại Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND ngày 7/7/2020 của HĐND thành phố, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND ngày 6/7/2022.

Các khoản thu gồm: lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất; phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; phí khai thác, sử dụng tài liệu; các khoản phí thẩm định liên quan đến khai thác, sử dụng tài nguyên nước; phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường; phí thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường; phí thẩm định cấp, cấp lại, điều chỉnh giấy phép môi trường; phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt và phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì.

Việc sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định mới của pháp luật, trong đó có Luật Đất đai năm 2024, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Tài nguyên nước và các văn bản quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Dự thảo cũng bổ sung phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì vào danh mục phí, lệ phí của thành phố sau khi đơn vị này được chuyển giao từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND thành phố Hà Nội quản lý. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm thống nhất trong quản lý, tổ chức thu và thực hiện các quy định về phí, lệ phí trên địa bàn.

Đại biểu đóng góp ý kiến tại hội nghị phản biện. Ảnh: PV

Đánh giá về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, bà Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội cho rằng, việc sửa đổi các quy định hiện hành là cần thiết trong bối cảnh tình hình kinh tế - xã hội thay đổi, đặc biệt là yêu cầu triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức quản trị.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn mục tiêu, nguyên tắc xây dựng Nghị quyết. Mức thu phí cần tương xứng với chi phí cung cấp dịch vụ công, thẩm định hồ sơ và mức độ phức tạp của công việc; không tạo thêm gánh nặng tài chính, thủ tục hành chính không hợp lý cho người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, cần bảo đảm công bằng giữa các nhóm đối tượng, giữa hình thức thực hiện thủ tục trực tiếp và trực tuyến; có chính sách khuyến khích bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy chuyển đổi số.

Cần làm rõ căn cứ điều chỉnh, bảo đảm quyền lợi người dân

Đại biểu đóng góp ý kiến tại hội nghị phản biện. Ảnh: PV

Góp ý về cơ sở khoa học và thực tiễn của dự thảo, ông Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội cho rằng, hồ sơ hiện chưa làm rõ đầy đủ cơ sở định lượng để đề xuất điều chỉnh mức thu một số loại phí, lệ phí. Tờ trình đã đề cập đến việc giá vật tư, văn phòng phẩm, chi phí thuê phương tiện và tiền lương cơ sở tăng, nhưng chưa có bảng tính toán chi tiết về định mức kinh tế - kỹ thuật và chi phí thực tế cho từng khâu thẩm định. Đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung báo cáo đánh giá tác động định lượng, trong đó làm rõ khối lượng công việc, số lượng hồ sơ bình quân hằng năm.

Ở góc độ khác, ông Vũ Thành Vĩnh, Thành viên Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đánh giá, dự thảo đã quan tâm đến người có công với cách mạng, người cao tuổi, người khuyết tật, học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách xã hội.

Đây là chính sách có ý nghĩa nhân văn, góp phần thực hiện an sinh xã hội và đền ơn đáp nghĩa. Tuy nhiên, cần nghiên cứu bổ sung chính sách ưu tiên đối với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và các đối tượng người có công theo quy định.

Đối với phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì, bà Nguyễn Thị Thoa, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội cho rằng, việc điều chỉnh mức thu là cần thiết nhưng phải cân đối giữa yêu cầu bảo tồn với khả năng tiếp cận các hoạt động văn hóa, giáo dục và du lịch của người dân.

Theo phương án trong hồ sơ, mức phí đối với người lớn tăng từ 60.000 đồng lên 100.000 đồng; sinh viên từ 20.000 đồng lên 50.000 đồng; học sinh từ 10.000 đồng lên 50.000 đồng. Như vậy, mức tăng tương ứng khoảng 66,7%, 150% và 400%. Trong đó, học sinh là nhóm chịu mức tăng cao nhất.

“Không nên gộp học sinh và sinh viên cùng mức phí 50.000 đồng khi chưa đánh giá đầy đủ khả năng chi trả. Cần duy trì phân nhóm đối tượng, xây dựng lộ trình tăng phù hợp và nghiên cứu mức ưu đãi đối với các hoạt động giáo dục môi trường của nhà trường”, bà Nguyễn Thị Thoa chia sẻ.

Phát biểu kết luận hội nghị, bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, những ý kiến đóng góp tâm huyết, thẳng thắn và có tính chuyên môn cao của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến phản biện; tiếp tục rà soát các quy định, bổ sung cơ sở tính toán và đánh giá tác động của từng phương án điều chỉnh, bảo đảm tính công khai, minh bạch, khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Đặc biệt, cần quan tâm đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp và các nhóm yếu thế; bảo đảm chính sách miễn, giảm thực sự đi vào cuộc sống, không phát sinh thủ tục hành chính gây khó khăn cho người thụ hưởng.

Các ý kiến tại hội nghị sẽ được Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tổng hợp đầy đủ, khách quan trong báo cáo phản biện xã hội gửi cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, xem xét. Qua đó, góp phần hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, bảo đảm các chính sách khi ban hành vừa đúng quy định pháp luật, vừa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo sự đồng thuận trong nhân dân.