Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hoa Ry: Hoàn thiện chính sách ưu đãi để phát triển du lịch thực chất, bền vững

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, phát biểu thảo luận tại hội trường.

Qua nghiên cứu, đại biểu Trần Thị Hoa Ry cơ bản thống nhất với nhiều nội dung của dự thảo Nghị quyết, nhất là những cơ chế, chính sách được tiếp thu, hoàn thiện theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn và tạo động lực phát triển ngành du lịch. Tuy nhiên, để các chính sách thực sự đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả và tạo cơ hội phát triển đồng đều giữa các vùng, miền, đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện ba nhóm vấn đề trọng tâm.

Tiêu chí ưu đãi đầu tư cần phù hợp với đặc thù từng loại hình du lịch

Đối với quy định về tiêu chí phân loại dự án và điều kiện hưởng ưu đãi đầu tư tại khoản 2 và khoản 5 Điều 5, đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho rằng, việc dự thảo chủ yếu căn cứ vào quy mô vốn đầu tư và số lượng lao động để xác định dự án du lịch chất lượng cao có thể chưa phản ánh đầy đủ giá trị và hiệu quả thực chất của một dự án.

Theo dự thảo Nghị quyết, dự án chất lượng cao phải đáp ứng điều kiện vốn đầu tư từ 3.000 tỷ đồng trở lên và sử dụng ít nhất 1.000 lao động thường xuyên. Đối với địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn được giảm 50%.

Đại biểu phân tích, thực tế có những dự án tuy quy mô vốn không lớn, sử dụng ít lao động nhưng sở hữu sản phẩm du lịch đặc sắc, ứng dụng công nghệ hiện đại, có năng suất lao động cao, thu hút nhóm du khách có mức chi tiêu lớn, đồng thời tiết kiệm tài nguyên và đòi hỏi chất lượng nguồn nhân lực cao. Nếu chỉ căn cứ vào quy mô vốn và số lượng lao động, những dự án này có nguy cơ không được tiếp cận chính sách ưu đãi, mặc dù có đóng góp tích cực vào chất lượng và tính cạnh tranh của ngành du lịch.

Bất cập này càng bộc lộ rõ đối với vùng sâu, vùng xa, miền núi và địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là những nơi có nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp, du lịch văn hoá cộng đồng, nhưng điều kiện huy động nguồn vốn lớn và khả năng tạo việc làm tập trung còn hạn chế. Vì vậy, các ngưỡng điều kiện ưu đãi hiện nay có thể vô tình thu hẹp cơ hội thu hút đầu tư vào những địa bàn đang cần được hỗ trợ để khai thác tiềm năng du lịch.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra nghiên cứu điều chỉnh các ngưỡng về vốn và lao động; đồng thời xây dựng bộ tiêu chí ưu đãi linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng địa bàn và đặc thù của từng loại hình sản phẩm du lịch, nhất là du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp và du lịch văn hoá cộng đồng.

Đặc biệt, chính sách ưu đãi cần gắn với các điều kiện bắt buộc về bảo vệ môi trường, bảo tồn không gian văn hoá bản địa và bảo đảm phát triển du lịch bền vững. Đây không chỉ là yêu cầu đối với hoạt động đầu tư mà còn là yếu tố quyết định để du lịch phát triển lâu dài, không đánh đổi tài nguyên thiên nhiên và các giá trị văn hoá để lấy tăng trưởng trước mắt.

Phiên thảo luận tại Hội trường Diên Hồng sáng 11/11/2026.

Chính sách ưu đãi thuế cần bảo đảm doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi

Một vấn đề khác được đại biểu Trần Thị Hoa Ry quan tâm là mốc thời gian áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và cơ chế xử lý đối với trường hợp không còn đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi được quy định tại Điều 6 của dự thảo Nghị quyết.

Theo dự thảo, doanh nghiệp được thí điểm miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong thời hạn không quá 9 năm tiếp theo, tính từ năm đầu tiên dự án có doanh thu.

Đại biểu cho rằng, quy định này cần được cân nhắc kỹ hơn từ đặc thù hoạt động đầu tư trong lĩnh vực du lịch. Bởi lẽ, các dự án du lịch thường phải trải qua thời gian dài đầu tư xây dựng hạ tầng, hoàn thiện cơ sở vật chất và tổ chức hoạt động trước khi có thể khai thác hiệu quả. Trong những năm đầu phát sinh doanh thu, doanh nghiệp chưa chắc đã có thu nhập chịu thuế, thậm chí vẫn đang trong giai đoạn bù đắp chi phí và chưa có lãi.

Nếu thời gian ưu đãi được tính ngay từ năm đầu tiên có doanh thu trong khi dự án chưa phát sinh thu nhập chịu thuế thì thời gian ưu đãi thực tế mà doanh nghiệp được hưởng sẽ bị thu hẹp đáng kể. Điều này có thể làm giảm sức hấp dẫn của chính sách, nhất là đối với những dự án cần thời gian đầu tư dài và có mức độ rủi ro cao.

Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ ràng, minh bạch thời điểm bắt đầu tính và thời gian hưởng từng loại ưu đãi. Trong đó, cần nghiên cứu tính thời gian miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ thời điểm dự án bắt đầu có thu nhập chịu thuế, tức là khi hoạt động đầu tư thực sự có lãi.

Bên cạnh đó, đối với quy định tại khoản 8 Điều 6 về việc doanh nghiệp không duy trì điều kiện ưu đãi và phải hoàn trả số thuế, tiền thuê đất đã được miễn, giảm, đại biểu đề nghị cần phân định rõ các trường hợp vi phạm để có biện pháp xử lý tương xứng.

Bảo đảm người dân địa phương trực tiếp tham gia và thụ hưởng lợi ích từ du lịch cộng đồng

Đối với chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái quy mô vừa và nhỏ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, đại biểu Trần Thị Hoa Ry bày tỏ sự đồng tình với định hướng của dự thảo Nghị quyết tại khoản 1 Điều 6, Điều 10 và khoản 2 Điều 12.

Tuy nhiên, theo đại biểu, để chính sách hỗ trợ thực sự phát huy hiệu quả, cần quan tâm hơn đến cơ chế bảo đảm người dân địa phương, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số được trực tiếp tham gia và thụ hưởng lợi ích kinh tế khi doanh nghiệp đầu tư, hợp tác phát triển du lịch cộng đồng tại địa bàn.

“Đây là yêu cầu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng. Nếu người dân chỉ tham gia ở mức độ thụ động, không có cơ chế chia sẻ lợi ích rõ ràng, mục tiêu phát triển du lịch gắn với giảm nghèo, bảo tồn văn hoá và nâng cao đời sống sẽ khó đạt được như kỳ vọng”, đại biểu Trần Thị Hoa Ry nhấn mạnh.

Đại biểu đề nghị mở rộng các nội dung hỗ trợ, không chỉ tập trung vào hoạt động đầu tư du lịch mà cần quan tâm đồng bộ đến những điều kiện thiết yếu phục vụ cộng đồng và du khách. Trong đó, cần hỗ trợ đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, công trình vệ sinh, nguồn nước, hạ tầng số; đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề du lịch cho người dân địa phương; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá bản địa; ứng dụng công nghệ và xúc tiến, quảng bá sản phẩm du lịch.

Đồng thời, đối với cơ chế phân bổ nguồn vốn ngân sách trung ương hỗ trợ các địa phương khó khăn tại khoản 2 Điều 12, đại biểu đề nghị cụ thể hoá các tiêu chí phân bổ trên cơ sở mức độ thiếu hụt hạ tầng thiết yếu, số lượng hộ dân tham gia và khả năng đối ứng của địa phương. Việc phân bổ nguồn lực cần bảo đảm hợp lý, đúng mục tiêu, hướng đến những địa bàn thực sự khó khăn và tạo ra hiệu quả thiết thực./.