Phân bổ ngân sách trung ương năm 2027: Ưu tiên hiệu quả, đẩy nhanh giải ngân

Chiều 9/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI biểu quyết thông qua Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 với 100% đại biểu có mặt tán thành, tương ứng 469/469 đại biểu.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội và làm rõ những nội dung được chỉnh lý trong dự thảo Nghị quyết.

Thu ngân sách tăng khoảng 9,1%, kiểm soát nguồn thu từ đất

Về dự toán thu ngân sách năm 2027, Chính phủ cho biết phương án được xây dựng trên cơ sở bám sát mục tiêu tăng trưởng kinh tế và các quy định pháp luật về thu ngân sách, với mức tăng khoảng 9,1% so với năm 2026. Dự toán không tính đến việc ban hành các chính sách thu mới gây thêm áp lực cho doanh nghiệp và người nộp thuế.

Đối với nguồn thu từ đất, Chính phủ thừa nhận đây là khoản thu có tính bất định, chịu tác động từ những khó khăn của thị trường. Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Nghị quyết quy định việc triển khai các dự án sử dụng nguồn thu này phải căn cứ tiến độ thu thực tế, bảo đảm tập trung, tránh đầu tư dàn trải hoặc kéo dài, dở dang.

Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, sử dụng hiệu quả nguồn thu từ đất, đồng thời mở rộng các nguồn thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm xây dựng cơ cấu thu ngân sách bền vững hơn.

Tháo gỡ vướng mắc trong giải ngân vốn khoa học công nghệ

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là tiến độ giải ngân ngân sách dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo báo cáo của Chính phủ, tổng nguồn vốn dành cho các lĩnh vực này năm 2026 là 104.400 tỷ đồng, gồm 9.400 tỷ đồng chuyển nguồn từ năm 2025 và 95.000 tỷ đồng dự toán giao trong năm 2026. Đến nay, tỷ lệ giải ngân đạt 42,4% dự toán đã phân bổ, chưa tính các khoản giải ngân thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh.

Chính phủ cho biết tiến độ giải ngân còn thấp do đặc thù các nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn cao, hàm lượng trí tuệ lớn; nhiều dự án công nghệ thông tin, phần mềm và chuyển đổi số cần xác định cụ thể, chính xác yêu cầu kỹ thuật. Bên cạnh đó, một số đơn vị còn lúng túng trong xác định nội dung chi, xây dựng dự toán, hoàn thiện thủ tục phê duyệt dự án và phân định nguồn vốn đầu tư với chi thường xuyên.

Để khắc phục, dự thảo Nghị quyết giao Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát, phân bổ kinh phí, bảo đảm không trùng lặp và đáp ứng yêu cầu tại Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.

Chính phủ cũng sẽ nghiên cứu cơ chế đặc thù, rút gọn thủ tục sử dụng vốn, hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật, cơ chế giám sát và đánh giá chất lượng; đồng thời đẩy mạnh khoán chi theo sản phẩm cuối cùng, quản lý dựa trên kết quả đầu ra theo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025.

Làm rõ trách nhiệm và thời hạn phân bổ ngân sách chưa giao chi tiết

Đối với khoản dự toán ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết, Chính phủ cho biết đã chỉ đạo Bộ Tài chính rà soát từng nhiệm vụ, chương trình và dự án đủ điều kiện để giao dự toán ngay từ đầu năm 2027.

Các khoản dự kiến dành nguồn nhưng chưa phân bổ cụ thể gồm 242.000 tỷ đồng chi đầu tư công; 47.200 tỷ đồng chi đầu tư phát triển khác; 165.600 tỷ đồng chi thường xuyên; 80.000 tỷ đồng chi cải cách tiền lương và 29.000 tỷ đồng cho các chương trình mục tiêu quốc gia, cùng một số khoản chi khác.

Theo Chính phủ, đây đều là những nhiệm vụ cần thiết, đã được rà soát theo quy định pháp luật. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết bổ sung yêu cầu Chính phủ khẩn trương hoàn thiện các điều kiện, thủ tục để quyết định bổ sung kinh phí cho các bộ, cơ quan trung ương và hỗ trợ có mục tiêu cho địa phương từ nguồn ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết.

Đối với đề xuất quy định cụ thể thời hạn phân bổ các khoản ngân sách này, Chính phủ sẽ nghiên cứu trong quá trình xây dựng Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất đang được Quốc hội xem xét tại kỳ họp. Mục tiêu là xác định rõ nội dung và thời hạn phân bổ, vừa phù hợp thực tiễn, vừa tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách.

Trước khi trình Quốc hội thông qua, Chính phủ đã phối hợp với các cơ quan của Quốc hội rà soát, hoàn thiện nội dung, số liệu và 6 phụ lục kèm theo Nghị quyết, bảo đảm phù hợp với chủ trương, kết luận của Đảng, Nhà nước và quy định pháp luật.