Phần Lan xây 'lá chắn' chống tin giả từ giáo dục mầm non

Phần Lan đã đưa giáo dục kỹ năng đọc hiểu truyền thông vào chương trình giảng dạy quốc gia. Ảnh: AP

Kỹ năng hiểu biết về trí tuệ nhân tạo (AI)

Đây là một phần trong chiến lược toàn diện của Phần Lan nhằm chống lại nạn thông tin sai sự thật, giúp người dân nâng cao khả năng đề kháng trước thông tin tuyên truyền và các luận điệu xuyên tạc.

Hầu hết giáo viên Phần Lan đều được giao nhiệm vụ tích hợp kiến thức về trí tuệ nhân tạo (AI) vào chương trình giảng dạy.

Theo bà Kiia Hakkala, chuyên gia giáo dục của thành phố Helsinki, kỹ năng đọc hiểu truyền thông không chỉ phục vụ học tập mà còn là năng lực công dân cốt lõi.

“Chúng tôi coi đây là yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia và nền dân chủ của Phần Lan”, bà nhấn mạnh.

Hiểu biết về trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành một kỹ năng không thể thiếu trong giáo dục hiện đại.

Tại Trường tiểu học Tapanila, thuộc một khu dân cư yên tĩnh ở phía bắc thủ đô Helsinki, giáo viên Ville Vanhanen đang hướng dẫn học sinh lớp 4 cách nhận diện tin giả và thông tin sai lệch trên môi trường số.

Trong lớp học, khi màn hình TV hiện lên câu hỏi: “Sự thật hay hư cấu?”, Ilo Lindgren - một học sinh 10 tuổi thẳng thắn thừa nhận đây là một thử thách không hề dễ.

Với thầy Vanhanen, học sinh của ông được tiếp cận nội dung về tin giả trong nhiều năm, bắt đầu từ việc phân tích tiêu đề và các đoạn tin ngắn.

Gần đây, các em được giao nhiệm vụ xây dựng danh sách những tiêu chí cần lưu ý khi tiếp nhận tin tức trực tuyến nhằm đánh giá độ tin cậy. Từ nền tảng đó, chương trình học tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực AI.

“Chúng tôi đang hướng dẫn học sinh cách nhận biết những hình ảnh hay video được tạo ra bởi AI”, thầy Vanhanen nói và nhấn mạnh tầm quan trọng của kỹ năng này trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

Truyền thông định hướng nâng cao kiến thức cho xã hội

Bên cạnh nhà trường, truyền thông Phần Lan cũng giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao kiến thức truyền thông cho xã hội. Hàng năm, quốc gia này tổ chức “Tuần lễ Báo chí”, trong đó các cơ quan báo chí chủ động đưa tin tức và nội dung báo chí đến gần hơn với giới trẻ.

Năm 2024, nhật báo Helsingin Sanomat (Helsinki) đã phối hợp xuất bản cuốn “Sách ABC về kiến thức truyền thông”, được phát miễn phí cho toàn bộ học sinh 15 tuổi trên cả nước khi các em bước vào bậc trung học phổ thông.

Theo ông Jussi Pullinen, Biên tập viên quản lý của Helsingin Sanomat, mục tiêu cốt lõi của báo chí là xây dựng niềm tin.

“Điều quan trọng với chúng tôi là cung cấp thông tin đã được kiểm chứng, đáng tin cậy và được sản xuất minh bạch bởi những con người cụ thể”, ông nhấn mạnh.

Đưa vào chương trình giáo dục

Từ những năm 1990, kiến thức truyền thông đã được đưa vào chương trình giáo dục Phần Lan và không chỉ giới hạn trong trường học.

Các khóa đào tạo bổ trợ cũng được thiết kế dành cho người trưởng thành và người cao tuổi – nhóm đối tượng được đánh giá là dễ bị tác động bởi tin giả và thông tin sai lệch.

Nhờ cách tiếp cận toàn diện này, quốc gia Bắc Âu với khoảng 5,6 triệu dân, thường xuyên đứng đầu Bảng xếp hạng Kiến thức Truyền thông châu Âu, do Viện Xã hội Mở (Sofia, Bulgaria) công bố trong giai đoạn 2017 – 2023.

Bộ trưởng Giáo dục Phần Lan Anders Adlercreutz cũng thừa nhận thách thức ngày càng lớn mà xã hội hiện đại phải đối mặt.

“Hiện tại, chúng ta đang phải đối diện với làn sóng thông tin sai lệch dồn dập, các thể chế bị thách thức và trên hết là nền dân chủ đang chịu sức ép thực sự từ những thông tin không chính xác”, ông Anders Adlercreutz nhấn mạnh.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ chóng mặt, các nhà giáo dục và chuyên gia Phần Lan đang chạy đua với thời gian để trang bị cho học sinh và công chúng kỹ năng phân biệt đâu là thông tin xác thực, đâu là tin giả trong không gian số.

Theo AP

Link bài viết gốc

HỒNG NHUNG