Phân luồng học sinh sau trung học cơ sở

ĐBP - Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 của tỉnh vừa khép lại an toàn, nghiêm túc. Đây là kỳ thi chuyển cấp quan trọng đối với học sinh lớp 9. Kỳ thi năm nay tiếp tục cho thấy những chuyển biến rõ hơn trong công tác phân luồng học sinh sau THCS.

Hoàn thành kỳ thi vào lớp 10, em Quàng Duy Hùng, xã Mường Pồn khá tự tin với bài làm của mình và kỳ vọng đỗ vào Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (DTNT) THPT tỉnh - ngôi trường em đặt mục tiêu từ lâu. “Em đã tập trung ôn luyện, cố gắng học tập để chuẩn bị cho kỳ thi này. Em mong sẽ đỗ vào ngôi trường mình mơ ước” - Hùng chia sẻ. Em Lò Thị Vân Quyên, học sinh Trường THCS Võ Nguyên Giáp, xã Mường Phăng cho biết nguyện vọng 1 em đăng ký vào Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh và nguyện vọng 2 vào Trường Phổ thông DTNT THPT Mường Thanh. Sau kỳ thi, Quyên cho biết: “Em tự tin nhất ở môn Ngữ văn. Môn Toán có hơi khó nhưng em cũng đã cố gắng làm bài tốt. Giờ em yên tâm chờ kết quả”.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 trên địa bàn được tổ chức tại 32 điểm thi với gần 9.800 thí sinh tham dự. Công tác tổ chức thi được triển khai nghiêm túc, chặt chẽ. Theo bà Hoàng Tuyết Ban, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo: “Kỳ thi tuyển sinh đầu cấp THPT năm nay có quy mô lớn, thí sinh đông, áp lực cạnh tranh tập trung ở một số trường như THPT Chuyên Lê Quý Đôn và các trường phổ thông DTNT. Tuy nhiên, áp lực này cơ bản nằm trong dự báo và đã được ngành Giáo dục, các nhà trường, học sinh, phụ huynh chuẩn bị từ sớm. Sở đã chỉ đạo các trường tổ chức dạy học, ôn tập nghiêm túc; đồng thời chuẩn bị đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, nhân sự, y tế, an ninh và công tác thông tin tuyên truyền để kỳ thi diễn ra an toàn, đúng quy chế”.

Cùng với việc tổ chức kỳ thi nghiêm túc, công tác phân luồng học sinh sau THCS tiếp tục được ngành Giáo dục và Đào tạo cùng các trường học quan tâm thực hiện từ sớm. Năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có hơn 12.400 học sinh lớp 9, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo là 8.951 học sinh. Tuy nhiên, không phải tất cả học sinh lớp 9 đều đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT công lập như trước đây.

Học sinh trao đổi sau khi hoàn thành kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại điểm thi Trường Phổ thông DTNT THPT Mường Thanh.

Với sự chênh lệch giữa số học sinh lớp 9 và chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, việc định hướng phân luồng sớm được các trường THCS trên địa bàn tỉnh chú trọng thực hiện. Ngành Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định khoảng cách này không đồng nghĩa với việc học sinh mất cơ hội học tập, mà là sự định hướng để các em lựa chọn con đường phù hợp hơn với năng lực, sở trường và điều kiện thực tế của bản thân, gia đình. Hiện nay, sau khi hoàn thành chương trình THCS, học sinh có nhiều lựa chọn như tiếp tục học THPT; học giáo dục thường xuyên cấp THPT, hoặc vừa học văn hóa vừa học nghề... Công tác phân luồng học sinh sau THCS được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, tôn trọng nguyện vọng của học sinh và phụ huynh, đồng thời gắn với nhu cầu nguồn nhân lực và xu hướng phát triển của thị trường lao động.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Sính Phình, xã Sính Phình, công tác định hướng nghề nghiệp cho học sinh được triển khai thường xuyên, thực chất. Năm học này, trường có 119 học sinh hoàn thành chương trình THCS, trong đó 93 em đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT, số còn lại đã xác định học tiếp chương trình THPT tại trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc học nghề. Em Sùng Thị Mai Loan, bản Háng Đề Dê, xã Sính Phình cho biết: “Cân nhắc lực học của mình và được thầy cô động viên, tư vấn, em lựa chọn đăng ký học tiếp tại trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Gia đình em cũng ủng hộ”.

Những năm gần đây tỷ lệ học sinh tiếp tục học THPT, học ở trung tâm giáo dục thường xuyên, học nghề luôn duy trì ổn định, rất ít trường hợp nghỉ học ở nhà. Nhà trường thường xuyên khảo sát chất lượng học sinh; căn cứ kết quả học tập và năng lực của từng em để phối hợp với gia đình tư vấn, định hướng nghề nghiệp phù hợp. Nội dung hướng nghiệp được lồng ghép trong các buổi họp phụ huynh, tiết học hướng nghiệp, sinh hoạt dưới cờ giúp học sinh, phụ huynh hiểu rõ hơn các lựa chọn sau THCS. Thầy giáo Phạm Văn Lợi, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vừa kết thúc, đa số các em làm bài tốt và đặt nhiều kỳ vọng vào kết quả. Nhưng điều quan trọng hơn là dù tiếp tục học THPT hay học nghề thì các em đều đã có định hướng tương đối rõ ràng cho bản thân”.

Qua thực tế triển khai tuyển sinh và giáo dục những năm gần đây cho thấy nhận thức của phụ huynh và học sinh về phân luồng sau THCS đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều gia đình không còn đặt nặng việc phải vào THPT bằng mọi giá mà chủ động phối hợp với nhà trường tìm hiểu các hướng đi phù hợp với năng lực, điều kiện của con em mình. Mô hình vừa học văn hóa THPT vừa học nghề ngày càng nhận được sự quan tâm bởi tính thiết thực, cơ hội việc làm sớm và phù hợp với nhu cầu xã hội.

Bà Hoàng Tuyết Ban, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo khẳng định: Trong thời gian tới, Sở tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường công tác tư vấn hướng nghiệp, phân luồng học sinh cấp THCS; đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của phụ huynh và xã hội về ý nghĩa của giáo dục nghề nghiệp. Đồng thời, phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô trường lớp, nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung đội ngũ nhà giáo cho các trường THPT, Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập đa dạng của học sinh trong giai đoạn hiện nay.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 khép lại nhưng phía trước mỗi học sinh lại mở ra những lựa chọn khác nhau. Dù tiếp tục học THPT hay lựa chọn học nghề, giáo dục thường xuyên, điều quan trọng là các em có hướng đi phù hợp với năng lực, điều kiện của bản thân và cơ hội phát triển lâu dài trong tương lai.