Phân quyền cấp mã số vùng trồng

Cây măng cụt xã Tiên Phước đã được cấp mã số vùng trồng để rộng đường tiêu thụ nông sản. Ảnh: QUANG VIỆT

Tạo thuận lợi gắn với chất lượng

Phân cấp thẩm quyền cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói về cấp xã là bước cải cách rất quan trọng, giúp thủ tục được thực hiện gần người dân hơn, giảm chi phí thực hiện. Tuy nhiên, đi cùng với phân cấp là yêu cầu rất cao về năng lực quản lý, bởi vấn đề không chỉ là “cấp mã số” mà quan trọng hơn là quản lý, duy trì và giám sát mã số sau khi được cấp.

Ông Lê Nguyên Hùng, Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Tiên Phước cho biết, đơn vị đang làm đầu mối phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tiếp nhận, hướng dẫn người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp hoàn thiện số hóa hồ sơ, thủ tục để được cấp mã số vùng trồng. Cơ quan chức năng chú trọng hướng dẫn các chủ thể kê khai đúng quy định, ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất nhằm duy trì ổn định mã số vùng trồng, đáp ứng nhu cầu của thị trường, nhất là yêu cầu xuất khẩu.

“Cập nhật quy định mới, kê khai trung thực, chính xác, tuân thủ đầy đủ yêu cầu kỹ thuật là điều kiện cần để truy xuất nguồn gốc, nâng cao sức cạnh tranh để nông sản xâm nhập sâu thị trường”, ông Hùng nói.

Dưa hấu xã Tây Hồ đã được nâng cao giá trị nhờ duy trì mã số vùng trồng thời gian qua. Ảnh: QUANG VIỆT

Theo quy định mới, việc cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện trên môi trường internet theo nguyên tắc tổ chức, cá nhân tự kê khai, tự chịu trách nhiệm, còn cơ quan nhà nước sẽ cấp mã số đồng thời tăng cường hậu kiểm, kiểm tra, giám sát.

Ông Phạm Văn Phú, chuyên viên Phòng Kinh tế UBND xã Tây Hồ cho hay: "Địa phương đã nắm chắc quy trình, thành phần hồ sơ, yêu cầu kỹ thuật, nhất là có đủ khả năng kiểm tra, xác nhận thông tin thực tế tại vùng trồng. Chúng tôi đồng hành với người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói vì mục tiêu phát triển bền vững ngành nông nghiệp”.

Ông Lê Tự Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, điều quan trọng với quy định mới là cán bộ cấp xã được giao nhiệm vụ phải quản lý được vùng trồng trên thực tế, từ vị trí, diện tích, loại cây trồng, chủ thể sản xuất đến tuân thủ quy trình sản xuất và ghi chép nhật ký. Đối với vùng trồng phục vụ xuất khẩu, cán bộ phải đặc biệt chú ý đến yêu cầu của từng thị trường, không thể áp dụng một yêu cầu chung cho tất cả loại nông sản và thị trường.

Chính quyền cơ sở cần phối hợp thường xuyên với cơ quan chuyên môn, nhất là trong các trường hợp phát sinh thay đổi, vi phạm hoặc yêu cầu kỹ thuật mới từ thị trường nhập khẩu. “Trong giai đoạn đầu thực hiện phân cấp, chúng tôi sẽ tăng cường hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ kỹ thuật để các xã thực hiện đúng quy định, sau đó từng bước chuyển trọng tâm sang hậu kiểm, giám sát và nâng cao chất lượng quản lý mã số. Tạo thuận lợi tối đa cho người dân gắn với bảo đảm chất lượng, tính minh bạch của vùng trồng phải được nâng lên”, ông Tuấn cho hay.

Đà Nẵng xác định mã số vùng trồng là cơ sở để xây dựng vùng nguyên liệu hàng hóa phục vụ xuất khẩu. TRONG ẢNH: Tiêu xã Thạnh Bình đã được cấp mã số vùng trồng năm 2026. Ảnh: QUANG VIỆT

Hướng sản xuất hàng hóa, xuất khẩu

Sau khi hợp nhất, quy mô sản xuất nông nghiệp của thành phố được mở rộng, dư địa phát triển các vùng nguyên liệu hàng hóa lớn hơn. Công tác xây dựng, cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã tạo nền tảng để tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa, minh bạch về nguồn gốc và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói không chỉ có ý nghĩa đối với xuất khẩu mà còn là công cụ quan trọng để chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang quản lý vùng nguyên liệu, xác định rõ địa điểm sản xuất, chủ thể sản xuất, quá trình hình thành sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để kết nối vùng sản xuất với doanh nghiệp, cơ sở đóng gói, thị trường.

Ông Lê Tự Tuấn cho rằng, để mã số vùng trồng thực sự trở thành công cụ thúc đẩy sản xuất hàng hóa và xuất khẩu, cần chuyển từ tư duy “cấp mã số” sang tư duy “xây dựng và quản lý vùng nguyên liệu gắn với thị trường”. Địa phương cần chủ động rà soát, xác định các vùng sản xuất tập trung, các sản phẩm có lợi thế và nhu cầu của người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp; đồng thời bố trí đầu mối chuyên môn, tổ chức hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình, tăng cường hậu kiểm, giám sát duy trì mã số sau khi được cấp. Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn thống nhất nghiệp vụ trong toàn thành phố; xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống quản lý, giám sát mã số vùng trồng đồng bộ.

Đà Nẵng xác định mã số vùng trồng không chỉ phục vụ mục tiêu xuất khẩu mà còn là một trong những nền tảng để tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, xây dựng vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản. Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng cho biết, địa phương tiếp tục bố trí nguồn lực để hỗ trợ xây dựng vùng nguyên liệu, đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận chất lượng và cấp mã số vùng trồng. Thành phố hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia liên kết với nông dân để phát triển chuỗi liên kết, duy trì vùng trồng bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị nông sản.

Số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Đà Nẵng đang duy trì 46 mã số vùng trồng phục vụ tiêu thụ trong nước và 6 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Đây là kết quả của quá trình chuẩn hóa vùng sản xuất, hướng dẫn người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp thực hiện quy trình sản xuất, ghi chép, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.