Phật giáo với đời sống của cư dân quần đảo Trường Sa

Đối với cư dân trên đảo Trường Sa, những ngôi chùa là đời sống tâm linh của quân, dân ở đảo; khẳng định lãnh thổ của Việt Nam, sự thiêng liêng của mảnh đất mang hồn Tổ quốc ở nơi đầu sóng ngọn gió; là một điều tất yếu khách quan trong cộng đồng dân cư; là minh chứng cho tôn giáo, nhất là Phật giáo luôn đồng hành cùng với sự phát triển của dân tộc.

Phật giáo luôn đồng hành cùng biển đảo, ở đâu có người dân sinh sống, ở đó có Phật giáo.

(Ảnh: Internet)

Trong lịch sử phát triển của đạo Phật ở Việt Nam, có những giai đoạn Phật giáo là quốc đạo như thời Lý - Trần (thế kỷ XI - thế kỷ XIII). Niềm tin và tư tưởng triết lý đạo Phật đã có ảnh hưởng sâu rộng tới mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội. Đạo Phật du nhập vào Việt Nam hơn 2.000 năm lịch sử, từ những ngày đầu, đạo Phật đã dung hòa với tập quán văn hóa bản địa và giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống tinh thần của người dân Việt Nam.

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Phật giáo luôn đồng hành cùng dân tộc trong mọi biến cố, từ thời kỳ dựng nước, giữ nước cho đến thời bình xây dựng đất nước. Giáo lý nhà Phật với tư tưởng từ bi, trí tuệ và vô ngã đã trở thành kim chỉ nam giúp con người sống hướng thiện, biết yêu thương, sẻ chia và góp phần xây dựng một xã hội hài hòa, nhân văn.

Phật giáo Việt Nam ngày nay không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, tích cực tham gia vào các hoạt động từ thiện, giáo dục, môi trường, y tế và an sinh xã hội, đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của đất nước.

(Ảnh: Internet)

Quần đảo Trường Sa là một bộ phận không thể tách rời thuộc chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Về mặt hành chính quần đảo Trường Sa là một huyện (nay là đặc khu) thuộc tỉnh Khánh Hòa. Trong tổng số 21 đảo với 33 điểm đóng quân của bộ đội tại quần đảo Trường Sa, 4 đảo có hộ dân sinh sống, gồm: Thị trấn Trường Sa, đảo Song Tử Tây, Đá Tây A và đảo Sinh Tồn. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quân đội, các tổ chức, cá nhân, kiều bào ta ở nước ngoài, nhiều công trình cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội trên các đảo đã và đang được đầu tư xây dựng khang trang. Đời sống của cán bộ, chiến sĩ và người dân trên đảo ổn định và sung túc hơn. Không chỉ được quan tâm về mặt vật chất, đời sống tinh thần của cán bộ, chiến sĩ và người dân cũng được chăm lo.

Từ xa xưa, trên các đảo giữa Biển Đông của nước ta, đã có những am thờ do ngư dân người Việt dựng lên để cầu Trời, khấn Phật phù hộ độ trì cho những chuyến đi biển bình yên, bội thu tôm cá. Với ý nghĩa cao nhất là điểm tựa tâm linh của quân dân huyện đảo, bắt đầu từ năm 2008, nhiều ngôi chùa đã được triển khai xây dựng trên quần đảo Trường Sa.

9 ngôi chùa trên các đảo Trường Sa, Trường Sa Đông, Song Tử Tây, Sinh Tồn, Sinh Tồn Đông, Sơn Ca, Đá Tây A, Nam Yết, Phan Vinh đều hướng về thủ đô Hà Nội, xây dựng theo phong cách truyền thống, một gian hai mái, hay ba gian hai mái, mái cong có đầu đao, sử dụng nhiều loại gỗ quý chịu được độ mặn của nước biển.

(Ảnh: Internet)

Bên trong mỗi ngôi chùa, cùng với điện thờ Phật, các ngôi chùa ở Trường Sa đều có các ban thờ các vị anh hùng dân tộc, anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc. Giữa biển trời mênh mông, mỗi sớm bình minh, khi hoàng hôn buông xuống, tiếng chuông chùa ngân nga như tiếp thêm cho quân dân Trường Sa sức mạnh về nội lực tinh thần, để những người lính ở đây thêm vững vàng tay súng canh chủ quyền Tổ quốc. Những quân và dân trên đảo khi đến chùa cầu nguyện thì bao ưu phiền trong lòng tan biến, chỉ còn lại sự quyết tâm và ý chí kiên cường.

Giáo lý nhà phật đã giúp họ không chỉ tìm thấy sự thanh tịnh nơi cửa thiền mà còn cảm nhận được điểm tựa tâm linh vững chắc, là tinh thần thép, sự bền gan, dũng cảm. Đó là sức mạnh nội sinh được xây đắp từ lòng hướng thiện, mà Phật giáo là điểm tựa để cán bộ, chiến sĩ rèn luyện sức mạnh nội sinh của truyền thống Việt Nam.

Phật giáo đã có mặt trên dải đất hình chữ S hơn 2.000 năm, có mặt ở từng làng quê, khu phố, góp phần định hình bản sắc văn hóa và là nguồn an ủi tinh thần sâu sắc cho người Việt qua bao thế hệ. Dù xã hội có đổi thay, khoa học kỹ thuật có phát triển, vai trò của Phật giáo vẫn giữ nguyên giá trị, như ngọn hải đăng soi đường cho tâm hồn con người vượt qua bể khổ trần gian. Đối với quần đảo Trường Sa, những ngôi chùa không chỉ biểu hiện các tín ngưỡng truyền thống của người Việt ở vùng xa xôi của đất nước; là điểm tựa tâm linh của cán bộ, chiến sĩ, người dân sinh sống ở đây và của cả những ngư dân ra khơi khai thác, đánh bắt hải sản trên vùng biển này mà nó còn thể hiện vai trò của Phật giáo đối với đời sống tinh thần của quân và dân nơi đây.

Phật giáo luôn ảnh hưởng sâu sắc và quan trọng trong đời sống tâm linh của cư dân trên đảo, góp phần tạo nên một môi trường để tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống và bình an tinh thần để quân và dân quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Tác giả: Ths Võ Thị Hồng Thắm