Phát hành chứng khoán: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng kinh tế

Phát huy vai trò kênh dẫn vốn

Phát biểu tại Hội nghị “Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức ngày 7/7 tại Hà Nội, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cùng với hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động, việc huy động hiệu quả các nguồn lực cho đầu tư phát triển có ý nghĩa quyết định. Trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò quan trọng trong huy động, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Toàn cảnh Hội nghị “Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế”.

Theo Chủ tịch UBCKNN, thông qua thị trường chứng khoán, dòng vốn được phân bổ đến các doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, phương án sử dụng vốn hiệu quả, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế. Ở góc độ nền kinh tế, hoạt động phát hành chứng khoán góp phần thúc đẩy đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm và nâng cao năng suất lao động.

Thời gian qua, UBCKNN đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát thị trường. Nhờ đó, thị trường chứng khoán tiếp tục phát huy vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng.

Theo lãnh đạo UBCKNN, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là dấu mốc quan trọng, mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành dòng vốn thực chất nếu thị trường có nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, quản trị tốt, minh bạch và sử dụng vốn hiệu quả.

Vì vậy, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, thúc đẩy doanh nghiệp huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu sẽ là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa, gia tăng sức hấp dẫn của thị trường và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường, UBCKNN tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, an toàn của thị trường và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Tăng giám sát dòng tiền, nâng chất lượng phát hành trái phiếu

Một trong những dấu ấn quan trọng là việc thực thi Nghị định số 245/2025/NĐ-CP của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán. Sau gần một năm triển khai, nhiều quy định đã phát huy hiệu quả, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, gắn hoạt động IPO với niêm yết và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Chính phủ cũng vừa ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Theo UBCKNN, nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn, nhưng đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường và bảo đảm công khai, minh bạch.

Lãnh đạo UBCKNN khẳng định, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý không nhằm siết chặt hoạt động huy động vốn, mà hướng tới xây dựng môi trường phát hành minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn. Khi doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ quy định, công bố thông tin trung thực và sử dụng vốn đúng mục đích, niềm tin của nhà đầu tư sẽ tiếp tục được củng cố, qua đó góp phần giảm chi phí huy động vốn và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Giới thiệu các điểm mới của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP, bà Phạm Thị Thanh Hương - Chánh Thanh tra UBCKNN cho biết, doanh nghiệp chỉ được sử dụng vốn phát hành trái phiếu riêng lẻ để cơ cấu lại nợ hoặc thực hiện dự án đầu tư theo quy định của pháp luật. Dòng tiền phải được theo dõi riêng biệt nhằm giám sát việc sử dụng đúng mục đích. Trường hợp chưa đến thời điểm giải ngân, doanh nghiệp được gửi tiền tại ngân hàng thương mại hoặc mua chứng chỉ tiền gửi theo đúng phương án phát hành đã công bố.

Nghị định cũng tăng cường bảo vệ quyền lợi trái chủ khi quy định việc thay đổi mục đích sử dụng vốn hoặc điều kiện trái phiếu phải được tối thiểu 65% tổng số trái phiếu lưu hành chấp thuận; đối với trái chủ không đồng ý, doanh nghiệp phải mua lại trái phiếu trước hạn...

Ông Khương Tiến Hùng - Trưởng ban Quản lý chào bán chứng khoán (UBCKNN), lưu ý doanh nghiệp cần chuẩn bị báo cáo tài chính minh bạch, công bố đầy đủ thông tin và xây dựng bản cáo bạch cân bằng, phản ánh đầy đủ cả cơ hội và rủi ro để nâng cao hiệu quả huy động vốn.

Trong khi đó, bà Vũ Thị Thúy Ngà - Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, hệ thống chuyên trang thông tin trái phiếu đã được kết nối với UBND các tỉnh, thành phố, giúp địa phương theo dõi hoạt động phát hành trái phiếu của doanh nghiệp trên địa bàn, nâng cao hiệu quả thanh tra, giám sát theo tinh thần phân cấp của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.