Phát hiện cặp tượng rồng, phượng trong ngôi mộ 4.300 năm tuổi

Hai hiện vật được phát hiện tại khu di tích Zhaizita, một khu định cư rộng khoảng 420.000m² thuộc nền văn hóa Long Sơn ở huyện Jungar, thành phố Ordos, Khu tự trị Nội Mông.

Phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ cho thấy ngôi mộ có niên đại khoảng 2300 trước Công nguyên, thuộc giai đoạn cuối thời kỳ đồ đá mới.

Hình ảnh minh họa cặp tượng đất sét hình rồng và phượng hoàng được đặt hai bên một bộ hài cốt trong ngôi mộ cổ

Cặp tượng đặt hai bên bộ hài cốt

Ông Sun Jinsong, người đứng đầu Viện Di tích Văn hóa và Khảo cổ Nội Mông cho biết người chết được đặt nằm ngửa trong một ngôi mộ hình chữ nhật, tay chân duỗi thẳng và đầu hướng về phía Đông Bắc.

Một đĩa ngọc bích khảm ngọc lam được đặt gần phía bên phải cổ của người chết. Hai tượng đất sét được bố trí đối xứng ở hai bên cơ thể.

Tượng hình rồng nằm bên phải, thẳng hàng với phần đầu, trong khi tượng hình phượng hoàng ở bên trái được tạo hình như đang bay lên.

Các nhà khảo cổ cho rằng cách sắp xếp những hiện vật này có thể cung cấp thêm manh mối về tín ngưỡng nghi lễ và quan niệm về cái chết của cộng đồng cư dân văn hóa Long Sơn.

Phân tích đồng vị ổn định trên collagen trong men răng cho thấy người này chủ yếu có chế độ ăn dựa vào các loại kê, nhưng lượng protein động vật hoặc một số nguồn thực phẩm đặc biệt cao hơn mức thông thường.

Theo ông Sun, những dữ liệu này cho thấy chủ nhân ngôi mộ có thể từng giữ vị thế xã hội nổi bật và sở hữu nguồn lực vật chất đáng kể trong cuộc đời.

Dấu mốc mới về biểu tượng rồng - phượng

Điểm đáng chú ý nhất của phát hiện nằm ở niên đại và sự kết hợp của hai biểu tượng rồng, phượng.

Ông Sun nhận định đây là cặp tượng rồng - phượng được thể hiện rõ ràng và có niên đại sớm nhất được phát hiện tại miền Bắc Trung Quốc, qua đó đưa bằng chứng vật chất về hai biểu tượng này trở lại thời kỳ Long Sơn.

Phát hiện cũng cung cấp thêm tư liệu để nghiên cứu sự hình thành của các biểu tượng rồng, phượng cũng như tín ngưỡng tâm linh và nghi lễ mai táng của cư dân thời kỳ này.

Văn hóa Long Sơn phát triển chủ yếu dọc lưu vực sông Hoàng Hà trong giai đoạn khoảng 3000-1900 trước Công nguyên, nổi bật với các khu định cư có quy mô lớn, kỹ thuật chế tác thủ công và những nghi thức xã hội, mai táng ngày càng phức tạp.

Khu di tích Zhaizita nằm ở khu vực Hetao, vùng uốn lớn của sông Hoàng Hà. Đây được xem là một trong những địa điểm có hệ thống tường đá và dấu tích nghi lễ cổ thuộc nhóm sớm ở miền Bắc Trung Quốc.

Phát hiện cặp tượng rồng - phượng tại đây bổ sung thêm bằng chứng về đời sống tinh thần và thực hành nghi lễ của cư dân cổ đại ở khu vực phía Bắc lưu vực sông Hoàng Hà.