Phát hiện nhiều tồn tại trong bảo vệ môi trường tại 6 dự án chăn nuôi

Theo Thanh tra tỉnh, hiện Gia Lai có 255 dự án đầu tư trong lĩnh vực chăn nuôi heo, trong đó khu vực Đông Gia Lai có 23 dự án, khu vực Tây Gia Lai có 232 dự án. Các dự án có xu hướng phát triển theo hướng tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ, góp phần phát triển ngành chăn nuôi hàng hóa.

Tuy nhiên, hoạt động chăn nuôi cũng phát sinh lượng lớn nước thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại, xác vật nuôi, khí thải và mùi, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nếu các công trình xử lý không được đầu tư, quản lý và vận hành đúng quy định.

Theo đó, Thanh tra tỉnh đã thanh tra 6 dự án gồm: Chăn nuôi heo Hợp Thành của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hợp Thành Gia Lai; trang trại chăn nuôi heo Đức Hoàn Một của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chăn nuôi Đức Hoàn Một; trang trại chăn nuôi heo thịt HTB của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư chăn nuôi HTB; trang trại chăn nuôi heo nái của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phúc Huy Gia Lai; xây dựng trang trại chăn nuôi heo của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp tái tạo HD và trang trại chăn nuôi heo thịt của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Ia Piơr Lộc.

Kết quả thanh tra ghi nhận các doanh nghiệp cơ bản đã thực hiện thủ tục môi trường theo quy định tương ứng với từng dự án; đầu tư, xây dựng và vận hành các công trình thu gom, xử lý chất thải, triển khai một số biện pháp quản lý chất thải và phòng ngừa sự cố môi trường. Tuy nhiên, quá trình kiểm tra, xác minh cho thấy việc thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường tại nhiều dự án chưa đầy đủ.

Đáng chú ý, tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hợp Thành Gia Lai, một số công trình xử lý nước thải chưa được vận hành, bảo dưỡng thường xuyên, kịp thời; doanh nghiệp không chuyển giao phế phẩm xác heo chết và bùn thải theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được phê duyệt. Hố tiêu hủy xác heo chưa có hệ thống thu gom khí phát sinh để dẫn về hệ thống xử lý, đốt khí; chưa có giải pháp kỹ thuật phù hợp để thu gom, xử lý phần còn lại sau quá trình phân hủy. Doanh nghiệp cũng chưa thực hiện đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước và không lập, gửi báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm theo quy định.

Tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn chăn nuôi Đức Hoàn Một, công tác kiểm tra, bảo dưỡng các công trình thu gom, xử lý và lưu chứa nước thải, nước mưa chưa thường xuyên; việc thu gom, xử lý, chuyển giao bùn thải từ hầm biogas và hệ thống xử lý nước thải chưa kịp thời. Doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ chương trình giám sát môi trường, chưa đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước và còn thiếu sót trong thực hiện chế độ báo cáo định kỳ.

Các dự án còn lại cũng được chỉ ra những tồn tại cụ thể. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Chăn nuôi HTB chưa kịp thời kiểm tra, bảo dưỡng một số công trình xử lý nước thải, thu gom và chuyển giao bùn thải; chưa thực hiện đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phúc Huy Gia Lai chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu bảo vệ môi trường trong giấy phép được cấp; chưa chuyển giao phế phẩm xác heo chết theo quy định. Đáng chú ý, diện tích dự kiến trồng cây keo, xà cừ trong khuôn viên dự án hiện được doanh nghiệp sử dụng để trồng mía, bắp, không bảo đảm phương án cây xanh đã được phê duyệt.

Đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp tái tạo HD, máy ép phân không hoạt động, khu vực máy sàng phân còn tồn đọng lượng lớn phân chưa được thu gom; nhà chứa phân được sử dụng để chứa thùng, bao hóa chất. Doanh nghiệp sử dụng nước thải chăn nuôi sau xử lý để tưới cây trồng nhưng chưa thực hiện công bố hợp quy và đăng ký công bố hợp quy theo quy định. Công tác bảo dưỡng công trình xử lý nước thải, quản lý chất thải và giám sát môi trường cũng còn những hạn chế.

Trong khi đó, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Ia Piơr Lộc chưa thực hiện đầy đủ tần suất giám sát nước thải theo giấy phép môi trường và quy định áp dụng; việc kiểm tra, vận hành các công trình xử lý nước thải chưa thường xuyên, kịp thời; chưa đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước theo quy định.

Một điểm đáng chú ý được Thanh tra tỉnh chỉ ra là tình trạng bố trí, trồng và duy trì cây xanh tại các dự án chưa bảo đảm phương án được phê duyệt. Nhiều khu vực xung quanh hệ thống xử lý nước thải, kho chứa phân, dọc hàng rào và phía sau quạt hút chuồng nuôi có mật độ cây xanh thưa, chưa đáp ứng yêu cầu che chắn, giảm thiểu mùi phát sinh.

Không chỉ các doanh nghiệp, công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường cũng bộc lộ những hạn chế. Đối với Chi cục Bảo vệ môi trường, công tác tham mưu 4 hồ sơ thẩm định Báo cáo đánh giá tác động môi trường chưa chặt chẽ, chưa có văn bản thể hiện quá trình xem xét, quyết định việc không tổ chức khảo sát thực tế khu vực thực hiện dự án. Việc theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc doanh nghiệp thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường, chương trình quan trắc, giám sát và chế độ báo cáo chưa thường xuyên, kịp thời.

Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra tỉnh xác định công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra việc thẩm định Báo cáo đánh giá tác động môi trường chưa chặt chẽ; chưa kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh công tác tham mưu của Chi cục Bảo vệ môi trường. Việc theo dõi, kiểm tra chấp hành pháp luật về tài nguyên nước, thực hiện chế độ báo cáo môi trường tại các dự án cũng chưa đầy đủ. Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định (trước sáp nhập) chưa tham mưu UBND tỉnh ban hành quy định mật độ chăn nuôi trên địa bàn theo quy định của Luật Chăn nuôi năm 2018.

Trên cơ sở kết luận thanh tra, Chánh Thanh tra tỉnh kiến nghị 6 doanh nghiệp khẩn trương chấm dứt, khắc phục các tồn tại, vi phạm; rà soát và thực hiện đầy đủ các nội dung trong hồ sơ môi trường đã được phê duyệt; hoàn thiện thủ tục đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước và thực hiện nghiêm chế độ báo cáo định kỳ.

Riêng Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phúc Huy Gia Lai phải rà soát nhu cầu sử dụng nước dưới đất thực tế, thực hiện thủ tục điều chỉnh, bổ sung mục đích sử dụng nước phục vụ sinh hoạt vào giấy phép. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nông nghiệp tái tạo HD phải đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật, thực hiện công bố hợp quy và đăng ký bản công bố hợp quy trước khi sử dụng nước thải chăn nuôi để tưới cây.

Thanh tra tỉnh đồng thời yêu cầu Chi cục Bảo vệ môi trường và Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm điểm, xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc các cơ sở chăn nuôi thực hiện đúng quy định pháp luật. UBND các xã Ia Lâu, Ia Pa, Ia Hrú và Uar được yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, kiểm tra và xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi phạm theo quy định.

Trước đó, ngày 30/10/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Quyết định số 4644/QĐ-UBND thống nhất nội dung Kết luận thanh tra số 39/KL-TTT ngày 27/10/2026 của Chánh Thanh tra tỉnh; giao các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân liên quan nghiêm túc thực hiện. Chánh Thanh tra tỉnh có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kết luận thanh tra.

Việc khắc phục những tồn tại được chỉ ra qua thanh tra nhằm nâng cao hiệu quả quản lý môi trường tại các dự án chăn nuôi tập trung, bảo đảm hoạt động sản xuất gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.