Phát hiện nhiều trường hợp nghi mắc hội chứng cushing do lạm dụng thuốc giảm đau

Các bác sĩ khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí cho người dân tỉnh Hưng Yên.

Nhiều trường hợp đái tháo đường được phát hiện lần đầu

Đoàn Thanh niên Bệnh viện Nội tiết Trung ương vừa phối hợp cùng Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và các đơn vị liên quan tổ chức chương trình “Khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân tỉnh Hưng Yên - Vì một Việt Nam khỏe mạnh”.

Chương trình được triển khai nhằm hưởng ứng Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân…

Theo đó, hoạt động khám bệnh diễn ra tại phường Trần Lãm, xã Nam Tiền Hải và xã Tiên Hoa, tỉnh Hưng Yên với quy mô 20 bàn khám, tiếp nhận hơn 400 lượt người dân đến thăm khám và tư vấn sức khỏe miễn phí.

Đoàn Thanh niên Bệnh viện Nội tiết Trung ương tham gia chương trình với 4 bác sĩ phụ trách 4 bàn khám nội tiết. Người dân được khám lâm sàng kết hợp thực hiện nhiều kỹ thuật cận lâm sàng như xét nghiệm đường máu, mỡ máu, điện tim và chụp X-quang ngực nhằm phát hiện sớm các bệnh lý nội tiết và chuyển hóa.

Qua quá trình khám sàng lọc, các bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh nội tiết chưa được phát hiện hoặc kiểm soát hiệu quả. Đáng chú ý, nhiều người dân sử dụng thuốc giảm đau kéo dài có biểu hiện kiểu hình cushing rõ rệt (một rối loạn nội tiết khi tăng quá mức với hormone cortisol trong cơ thể) đã được tư vấn đến Bệnh viện Nội tiết Trung ương để thăm khám chuyên sâu.

Ngoài ra, rối loạn lipid máu xuất hiện ở khoảng 50% số bệnh nhân được khám. Nhiều trường hợp đái tháo đường được phát hiện lần đầu, trong khi một số bệnh nhân đang điều trị vẫn có chỉ số đường máu đói dao động từ 9-12 mmol/l, cho thấy tình trạng kiểm soát đường huyết còn hạn chế.

Dùng thuốc giảm đau corticoid kéo dài, nguy cơ gây hội chứng cushing

Theo các bác sĩ nội tiết, hội chứng Cushing là một rối loạn nội tiết xảy ra khi tăng quá mức với hormone cortisol trong cơ thể trong thời gian dài. Tình trạng này thường bắt nguồn từ sử dụng corticoid dài ngày, sự hoạt động bất thường của tuyến thượng thận, tuyến yên hoặc các cơ quan khác làm ảnh hưởng đến cơ chế điều hòa nội tiết.

Tỷ lệ mắc hội chứng này cao hơn ở phụ nữ trong độ tuổi từ 20 đến 40, và cũng có thể gặp ở trẻ em với biểu hiện lâm sàng liên quan đến sự phát triển và nội tiết sinh dục.

Bệnh cushing có dấu hiệu nhận biết như:

Ngoại hình: Mặt tròn, đỏ, béo tập trung vùng bụng (bụng to nhưng tay chân nhỏ), xuất hiện “gù trâu” do tích mỡ sau gáy.

Da và cơ: Da mỏng, có vết rạn đỏ tím ở bụng và đùi; dễ bầm tím, vết thương lâu lành; yếu cơ vùng gốc chi, khó leo cầu thang hoặc đứng lên ngồi xuống.

Nội tiết và sinh dục: Rối loạn kinh nguyệt hoặc vô kinh ở nữ; giảm ham muốn tình dục, bất lực ở nam.

Chuyển hóa: Tăng đường huyết, béo phì, tăng lipid máu.

Tim mạch: Tăng huyết áp, phù nhẹ.

Thần kinh và tâm thần: Dễ cáu gắt, trầm cảm, mất ngủ, có thể xuất hiện rối loạn tâm thần.

Xương và cơ: Loãng xương, dễ gãy xương bệnh lý.

Miễn dịch: Dễ nhiễm trùng, vết thương chậm lành.

Khi bệnh cushing không được can thiệp kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nhiều hậu quả nghiêm trọng. Một trong những hệ quả phổ biến là tình trạng xương trở nên giòn và yếu dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ gãy xương dù chỉ với chấn động nhẹ.

Ngoài ra, người mắc hội chứng này thường có huyết áp tăng cao kéo dài, tạo điều kiện cho các biến chứng tim mạch phát triển. Khả năng điều hòa đường huyết cũng bị rối loạn, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh lý liên quan đến chuyển hóa, đặc biệt là tiểu đường type 2.

Sự suy giảm chức năng miễn dịch khiến cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn và phản ứng viêm trở nên nghiêm trọng hơn bình thường. Hội chứng cushing làn ảnh hưởng đến thể chất, gây yếu cơ toàn thân và khiến ngoại hình thay đổi rõ rệt, đi kèm với những rối loạn về cảm xúc và tâm lý như trầm cảm, cáu gắt hoặc giảm tự tin trong giao tiếp hằng ngày.

Để giảm thiểu nguy cơ mắc hội chứng cushing hoặc làm chậm tiến triển của bệnh, bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến cáo việc xây dựng lối sống lành mạnh đóng vai trò rất quan trọng. Trước hết, người dân nên cẩn trọng khi sử dụng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc có tác dụng chống viêm và giảm đau.

Việc tự ý mua thuốc không rõ nguồn gốc hoặc dùng thuốc theo lời khuyên truyền miệng mà không có chỉ định từ bác sĩ có thể tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn hormone, từ đó dẫn đến các vấn đề về tuyến nội tiết.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe nội tiết. Cần hạn chế tiêu thụ thực phẩm giàu chất béo và năng lượng, đồng thời tăng cường rau xanh và trái cây tươi trong khẩu phần ăn hằng ngày. Vận động thể chất thường xuyên cũng giúp kiểm soát cân nặng, cải thiện tuần hoàn và hỗ trợ ổn định hoạt động của các tuyến nội tiết.

Đặc biệt, không nên tự ý kéo dài việc sử dụng thuốc chứa thành phần steroid mà không có sự giám sát y tế. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng rất cần thiết để theo dõi các chỉ số như huyết áp, đường huyết hay mật độ xương - những yếu tố có thể bị ảnh hưởng nếu mắc hội chứng này. Việc chủ động thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện các rối loạn tiềm ẩn và can thiệp kịp thời.