Phát huy tự chủ của trường nghề

Nghị quyết số 105/NQ-CP được kỳ vọng tạo động lực tái cơ cấu mạng lưới giáo dục nghề nghiệp. Ảnh: Lê Nguyễn

Triển khai Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp đang đứng trước yêu cầu tinh gọn mạng lưới, nâng hiệu quả hoạt động.

Tạo động lực nâng chất lượng đào tạo nghề

Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngày càng lớn, Nghị quyết số 105/NQ-CP được kỳ vọng sẽ tạo động lực tái cơ cấu mạng lưới giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu quả và phù hợp hơn với nhu cầu thực tiễn.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, trong đó có lĩnh vực giáo dục và giáo dục nghề nghiệp.

Theo định hướng của Nghị quyết, mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ được sắp xếp theo hướng tập trung nguồn lực, giảm đầu mối, nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả sử dụng ngân sách đầu tư công. Cụ thể, đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có tối đa không quá 3 trường trung cấp và 3 trường cao đẳng (không tính các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên).

Nghị quyết cũng xác định định hướng duy trì các trường trung cấp, cao đẳng đã tự bảo đảm chi thường xuyên; các đơn vị còn lại thực hiện sắp xếp, hợp nhất hoặc sáp nhập phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Một giờ học tại Trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội. Ảnh: Lê Nguyễn

Trong bối cảnh nhu cầu nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao ngày càng lớn, việc cơ cấu lại mạng lưới trường nghề được kỳ vọng sẽ giúp tập trung đầu tư về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và chương trình đào tạo, từ đó nâng hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Bích, Trưởng bộ môn Luật Hành chính, Trường Đại học Luật Hà Nội đánh giá, việc sắp xếp mạng lưới trường nghề sẽ góp phần bảo đảm tốt hơn các điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ và chất lượng đào tạo. Chủ trương này cũng tạo điều kiện để tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý và tăng khả năng liên kết chuyên môn giữa các cơ sở đào tạo.

Giữ động lực cho các mô hình tự chủ hiệu quả

Cùng với yêu cầu tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Hà Nội quan tâm tới việc tiếp tục phát huy những mô hình tự chủ đang vận hành hiệu quả, có thế mạnh đào tạo riêng và đáp ứng tốt nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Tại Trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội, cơ chế tự chủ được triển khai từ năm 2021, giúp đơn vị chủ động hơn trong tổ chức đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng chương trình và kết nối với nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.

Học nghề khảm trai tại Trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội. Ảnh: CTV

Hiện nay, nhà trường tập trung đào tạo hai nhóm ngành chính gồm công nghiệp và thủ công mỹ nghệ.

Trong đó, nhà trường hiện là cơ sở duy nhất của thành phố đào tạo các nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống nhằm góp phần bảo tồn và phát triển các làng nghề Thủ đô. Học sinh của trường được đào tạo để bổ sung nguồn nhân lực cho các làng nghề tại Thường Tín, Phú Xuyên, Sơn Đồng và nhiều địa phương khác.

Với khối ngành công nghiệp, nhà trường tham gia đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề cho các khu công nghiệp.

Quá trình thực tế vận hành cho thấy, cơ chế tự chủ tạo điều kiện để đơn vị chủ động đầu tư trang thiết bị thực hành, điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp nhu cầu tuyển dụng và tăng khả năng thích ứng với thị trường lao động.

Thầy Khuất Huy Bằng, Hiệu trưởng nhà trường cho rằng, việc triển khai Nghị quyết số 105/NQ-CP sẽ góp phần tập trung nguồn lực đầu tư, tránh dàn trải và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Theo ông, với những cơ sở đã tự chủ ổn định và hình thành được thế mạnh đào tạo riêng, việc tiếp tục duy trì mô hình hiện tại sẽ giúp các trường phát huy năng lực cạnh tranh, nâng cao chất lượng đào tạo và tạo thêm lợi ích cho người học.

Theo thầy Khuất Huy Bằng, khi thực hiện tự chủ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp luôn phải chủ động đổi mới để nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng chính sách hỗ trợ người học và phát triển thương hiệu nhà trường. Điều này tạo ra môi trường cạnh tranh tích cực giữa các cơ sở đào tạo, qua đó người học sẽ có thêm cơ hội lựa chọn môi trường học tập phù hợp.

Trong khi đó, tại Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội, mô hình tự chủ được triển khai từ năm 2021, tạo điều kiện để trường mở rộng quy mô đào tạo, tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo nghề.

Ngành Công nghệ sơn ô tô của Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội thu hút sự quan tâm của học sinh. Ảnh: Lê Nguyễn

Nhiều năm liên tiếp, kết quả tuyển sinh của trường đạt và vượt chỉ tiêu được giao, có năm tuyển sinh hơn gần 1.300 học sinh. Nhà trường đồng thời chú trọng phát triển đội ngũ giáo viên, bổ sung nhân lực giảng dạy và tăng cường đào tạo thực hành gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Một trong những ngành nghề nổi bật của trường hiện nay là Công nghệ ô tô - ngành đào tạo theo tiêu chuẩn cấp độ ASEAN. Từ nhu cầu thực tế của thị trường lao động, nhà trường tiếp tục phát triển thêm ngành Công nghệ sơn ô tô nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển dụng nhân lực kỹ thuật chất lượng cao của doanh nghiệp.

Quá trình tự chủ thời gian qua giúp đơn vị chủ động hơn trong hợp tác với doanh nghiệp để tổ chức thực hành, đào tạo kỹ năng nghề và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Từ môi trường đào tạo này, nhiều học sinh của trường đã tham gia các kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia và thế giới.

Thầy Trần Văn Mười, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho rằng, việc triển khai Nghị quyết số 105/NQ-CP là chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Với các trường đã được tự chủ, nếu tiếp tục được duy trì mô hình hiện tại thì sẽ phát huy kinh nghiệm quản trị, khả năng liên kết doanh nghiệp và thế mạnh đào tạo của từng trường, từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực.

Một giờ học tại Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội. Ảnh: Lê Nguyễn

Việc duy trì các mô hình tự chủ hiệu quả không chỉ giúp các cơ sở đào tạo tiếp tục đổi mới chương trình, mở rộng ngành nghề phù hợp nhu cầu thị trường lao động mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật cho Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.

Liên quan nội dung này, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Bích cho rằng, quá trình triển khai Nghị quyết số 105/NQ-CP cần được thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương và từng cơ sở đào tạo. Mục tiêu của việc sắp xếp không chỉ là tinh gọn đầu mối mà hướng tới nâng cao chất lượng hoạt động của toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Việc cơ cấu lại mạng lưới trường nghề cần hướng tới hình thành những cơ sở đào tạo mạnh hơn, phát huy được thế mạnh sẵn có và đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.