Phát huy vai trò tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Sự bùng nổ của thương mại điện tử đang đặt ra nhiều rủi ro mới cho người tiêu dùng, từ thông tin sai lệch đến vi phạm dữ liệu cá nhân. Trong bối cảnh đó, các tổ chức xã hội đang khẳng định vai trò cầu nối thiết yếu giữa người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Quyền lợi người tiêu dùng cần được bảo đảm, nhất là trong bối cảnh hiện nay. (Ảnh: HNV)
Không chỉ dừng lại ở tiếp nhận, tư vấn giải quyết khiếu nại, hệ thống hội bảo vệ người tiêu dùng đã chủ động đưa thực tiễn từ thị trường vào phản biện chính sách. Tuy nhiên, để vai trò này thật sự phát huy hiệu quả, cần một chiến lược toàn diện về củng cố bộ máy, chuyển đổi số và hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành.
Đáng chú ý, sự phát triển của kinh tế số giúp người tiêu dùng tiếp cận hàng hóa đa dạng hơn, nhưng cũng gia tăng bất cân xứng thông tin và rủi ro tranh chấp trực tuyến. Trong bối cảnh đó, các tổ chức xã hội giữ vị trí đặc thù: tiếp cận người dân từ thực tiễn đời sống, lắng nghe phản ánh, phổ biến pháp luật và hướng dẫn kỹ năng tiêu dùng an toàn. Đồng thời, qua việc tổng hợp vi phạm lặp lại, tổ chức xã hội tạo sức ép tích cực thúc đẩy doanh nghiệp minh bạch thông tin và nâng cao trách nhiệm kinh doanh.
Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (với tên tiếng Anh viết tắt là VICOPRO), là tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được thành lập theo Quyết định số 2453/QĐ-BNV ngày 31/10/2018 của Bộ Nội vụ. Đóng vai trò nòng cốt kết nối hệ thống từ Trung ương đến địa phương, hội đã có nhiều hoạt động thiết thực và hiệu quả. Theo thống kê sơ bộ từ đầu năm đến hết tháng 10/2026, hệ thống hội đã tiếp nhận hơn 1.000 vụ việc khiếu nại, tập trung vào các vấn đề nhức nhối như khó kiểm tra hàng hóa, quảng cáo sai sự thật hay trở ngại đổi trả trong mua sắm online. Không dừng lại ở vai trò tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng bảo vệ chứng cứ và thương lượng giải quyết tranh chấp, hội đang chuyển dịch mạnh mẽ sang phân tích dữ liệu thực tế để khuyến nghị chính sách. Trong năm 2026, VICOPRO đã tích cực tham gia góp ý các dự thảo văn bản pháp luật quan trọng như Thông tư hướng dẫn Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Quy định cơ sở dữ liệu thực phẩm và phương án sửa đổi biểu giá bán lẻ điện. (Nguồn: VICOPRO)
Trước sự chuyển dịch của không gian thương mại, chuyển đổi số trở thành đòi hỏi tất yếu. Việc xây dựng nền tảng dữ liệu kết nối toàn hệ thống sẽ giúp quản lý khiếu nại minh bạch, phát hiện sớm rủi ro thị trường và nâng cao hiệu quả tư vấn trên môi trường số.
Đáp ứng yêu cầu đó, ngày 9/11 tới đây, tại Đà Nẵng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công thương) phối hợp Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VICOPRO) sẽ tổ chức Diễn đàn “Kết nối và phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của các tổ chức xã hội”.
Diễn đàn sẽ diễn ra vào ngày 9/11/2026. (Nguồn: VICOPRO)
Diễn đàn sẽ được tổ chức trọn 1 ngày, trong đó, buổi sáng, với chủ đề “Xây dựng hệ sinh thái bảo vệ người tiêu dùng”, diễn đàn sẽ tạo cơ hội cho các đại biểu cùng trao đổi, phân tích vướng mắc tại địa phương, xác định trách nhiệm của từng chủ thể và đề xuất cơ chế phối hợp, thảo luận trong 3 phiên: Phiên 1: Hoạt động bảo vệ người tiêu dùng tại địa phương - Những vấn đề đặt ra; Phiên 2: Tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức xã hội; Phiên 3: Xây dựng hệ sinh thái/mạng lưới bảo vệ người tiêu dùng trong giai đoạn mới.
Buổi chiều, với chủ đề “Ổn định và phát triển hệ thống Hội trong bối cảnh mới - Định hướng tương lai”, diễn đàn kết nối các tổ chức xã hội từ Trung ương đến địa phương nhằm huy động nguồn lực, mở rộng mạng lưới tư vấn, hỗ trợ và giải quyết khiếu nại. Đây cũng là cơ sở để các hội thành viên chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm và phương thức hoạt động hiệu quả.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam kỳ vọng diễn đàn góp phần hình thành cơ chế phối hợp chặt chẽ, thực chất, bền vững; củng cố hệ thống Hội và hoàn thiện hệ sinh thái bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo hướng đồng bộ, chuyên nghiệp, hiệu quả.