Phát triển đô thị hàng không gắn với Sân bay Long Thành: Lấy chiến lược dẫn dắt quy hoạch

Một Aerotropolis bao gồm 2 thành phần cốt lõi: thành phố sân bay bên trong hàng rào của sân bay và đô thị sân bay là khu vực bên ngoài hàng rào sân bay.

“Hạt nhân” thúc đẩy Đồng Nai thành cực tăng trưởng mới của quốc gia

Theo quy hoạch, Sân bay Long Thành sẽ đáp ứng nhu cầu khai thác 100 triệu lượt hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Đây cũng là sân bay có quy mô lớn nhất cả nước, đồng thời được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế (hub airport) lớn của khu vực và Việt Nam.

Sân bay Long Thành là “hạt nhân” động lực để thúc đẩy sự phát triển của thành phố Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng mới của quốc gia.

Không chỉ giải quyết vấn đề giao thông hàng không, Sân bay Long Thành còn được kỳ vọng tạo ra “cú hích thế kỷ” giúp tái cấu trúc kinh tế và nâng tầm vị thế của thành phố Đồng Nai cũng như cả nước.

Theo Thạc sĩ quản lý đô thị Phan Thị An, Phó Giám đốc Trung tâm Kiến trúc, quy hoạch đô thị - nông thôn, Viện Kiến trúc quốc gia (Bộ Xây dựng): Với Sân bay Long Thành, khi đi vào hoạt động, đây không chỉ là một sân bay mà sẽ hình thành mô hình thành phố sân bay (airport city), biến thành phố Đồng Nai thành trung tâm logistics và dịch vụ tầm cỡ quốc tế.

Để hiện thực hóa động lực tăng trưởng từ Sân bay Long Thành, hiện nay, thành phố Đồng Nai đang tiến hành lập quy hoạch phát triển mô hình đô thị sân bay, khu thương mại tự do (FTZ) gắn với sân bay này. Trong định hướng phát triển, Đồng Nai xác định đô thị Sân bay Long Thành và khu vực hành lang sông Đồng Nai sẽ là 2 khu vực động lực phát triển mới của thành phố.

Theo Giáo sư John D.Kasarda, Đại học Bắc Corolina - Chapter Hill, Viện trưởng Viện Đô thị hàng không Trung Quốc, Sân bay Long Thành sẽ là “hạt nhân” động lực để thúc đẩy sự phát triển của thành phố Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Cần chiến lược phát triển linh hoạt

Trong 2 thành phần cốt lõi của một Aerotropolis, thành phố sân bay sẽ bao gồm các cơ sở hàng không, logistics và thương mại của sân bay để tạo nên một thành phố sân bay đa phương thức, đa chức năng ở trung tâm. Trong khi đó, đô thị sân bay sẽ bao gồm các hành lang kết nối, các cụm doanh nghiệp, ngành công nghiệp định hướng hàng không hỗ trợ lẫn nhau và có khả năng tiếp cận sân bay cũng như các cơ sở hạ tầng giao thông quan trọng khác của đô thị.

Một Aerotropolis thành công là sự kết hợp hài hòa giữa cơ sở hạ tầng, bất động sản thương mại và các chính sách của Chính phủ. Trong đó, các yếu tố quan trọng để hình thành một Aerotropolis là thu hút đầu tư chất lượng; thu hút nhân tài; thúc đẩy thương mại hàng hóa, dịch vụ giá trị cao nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố, khu vực đô thị, tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế.

Về lộ trình, việc xây dựng và phát triển một Aerotropolis sẽ bao gồm các trụ cột trọng tâm: phát triển các hãng hàng không và các đường bay; phát triển nhóm ngành kinh doanh; thu hút nhân tài; hình thành thành phố hàng không đáng sống 4.0.

Theo Giáo sư John D.Kasarda, để xây dựng và phát triển thành công mô hình Aerotropolis gắn với Sân bay Long Thành, thành phố Đồng Nai cần xây dựng chính sách, các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật và xã hội để phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao gắn với hàng không như: công nghiệp số, công nghiệp điện tử - bán dẫn, công nghệ sinh học… Đặc biệt, thành phố cần có chính sách và điều kiện để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao đẳng cấp quốc tế...

“Đây là điều kiện tối quan trọng để thu hút các tập đoàn kinh tế đa quốc gia đến đầu tư, kinh doanh, hình thành hệ sinh thái kinh tế gắn với hàng không”- Giáo sư John D.Kasarda chia sẻ quan điểm.

Quan trọng hơn, thành phố Đồng Nai cần xây dựng được một chiến lược phát triển, trong đó, xác định được mô hình ngành kinh tế trước khi có một quy hoạch tổ chức không gian phát triển. Việc có một chiến lược cụ thể sẽ là cơ sở để hiện thực hóa quy hoạch. Bởi trong bối cảnh xu hướng đầu tư thay đổi nhanh đến từ tác động của cuộc cách mạng 4.0, các quy hoạch rất nhanh trở nên lỗi thời và cứng nhắc. Trong bối cảnh đó, việc có một chiến lược phát triển linh hoạt, có thể thay đổi tùy theo bối cảnh thực tế là rất quan trọng.