Phát triển đô thị thông minh: Bảo đảm an ninh, quốc phòng, phòng thủ dân sự và phát triển bền vững

100% thành phố sẽ đưa dữ liệu quy hoạch, hạ tầng lên bản đồ GIS vào năm 2030. Ảnh minh họa - AI

Xây dựng, thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh theo nhu cầu

Mới đây (ngày 5/11/2026), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định 2116/QĐ-TTg phê duyệt Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035.

Đáng chú ý, Quyết định nêu rõ chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030, 100% thành phố tổ chức xây dựng, thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh; từng bước lồng ghép chuyển đổi số với chuyển đổi xanh; các tỉnh tổ chức xây dựng, thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh theo nhu cầu.

100% thành phố xây dựng cơ sở dữ liệu đô thị dùng chung theo kế hoạch; ưu tiên chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu nền địa lý, đất đai, dân cư, quy hoạch và hạ tầng đô thị trước khi kết nối, chia sẻ theo quy định; thí điểm nền tảng quản lý tích hợp không gian đô thị dựa trên dữ liệu; các tỉnh lựa chọn đô thị thuộc tỉnh để thực hiện theo nhu cầu.

100% thành phố hình thành cơ sở dữ liệu quy hoạch đô thị, hạ tầng và không gian đô thị trên nền GIS theo kế hoạch và danh mục ưu tiên trong đề án của địa phương, được cập nhật, kết nối; thí điểm bản sao số để giải quyết bài toán đô thị cụ thể; các tỉnh lựa chọn đô thị thuộc tỉnh để thực hiện theo nhu cầu;...

Đô thị Việt Nam sẽ tham gia sâu vào mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Tầm nhìn đến năm 2035, cơ bản hình thành phương thức quản trị và phát triển đô thị dựa trên dữ liệu tại các đô thị lớn, đô thị trung tâm, trong đó dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác như một nguồn lực phục vụ quy hoạch, đầu tư, xây dựng, vận hành và phát triển đô thị; các quyết định quản trị đô thị từng bước được hỗ trợ bởi phân tích, dự báo, mô phỏng và các công nghệ số tiên tiến.

Hình thành hệ sinh thái dữ liệu đô thị liên thông, an toàn và được khai thác hiệu quả; nâng cao năng lực dự báo sớm, cảnh báo sớm, điều phối liên ngành, phản ứng chính sách, duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố và phục hồi nhanh.

Các đô thị Việt Nam có chất lượng sống, khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh ngày càng cao, tham gia sâu vào mạng lưới đổi mới sáng tạo và đô thị thông minh khu vực và quốc tế, hướng tới hình thành các đô thị thông minh có khả năng duy trì hoạt động của các hạ tầng thiết yếu, các dịch vụ thiết yếu trong tình huống khẩn cấp và các tình huống quốc phòng, đáp ứng yêu cầu phòng thủ dân sự, quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững...

Quyết định nêu rõ 9 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035 gồm:

Hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và mô hình quản trị; Hoàn thiện dữ liệu đô thị và nền tảng số dùng chung; Quản lý quy hoạch đô thị thông minh; Phát triển hạ tầng số, hạ tầng kỹ thuật thông minh và thử nghiệm có kiểm soát; Phát triển khu đô thị thông minh, dịch vụ và tiện ích đô thị thông minh; Đổi mới điều hành đô thị thông minh; Giải quyết bài toán lớn, đổi mới sáng tạo và huy động nguồn lực; Giám sát, đánh giá và nhân rộng; Phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế.

Lộ trình thực hiện

Giai đoạn 2026 - 2027: hoàn thiện hướng dẫn, kiến trúc tham chiếu, bộ chỉ số và số liệu nền; vận hành Cổng thông tin đô thị thông minh quốc gia; địa phương rà soát hệ thống hiện có, xác định kế hoạch, bài toán ưu tiên và nguồn lực thực hiện. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh rà soát, cập nhật nội dung định hướng đô thị thông minh được duyệt tại quyết định này đối với các đề án đô thị thông minh đã được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt.

Giai đoạn 2028 - 2029: chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu theo lộ trình; triển khai, đánh giá các mô hình thí điểm; nâng cấp nền tảng điều hành đủ điều kiện; sơ kết và nhân rộng mô hình đã được kiểm chứng.

Năm 2030: tổ chức đánh giá cấp độ trưởng thành, kiểm đếm các chỉ tiêu; tổng kết Định hướng, công bố mô hình điển hình và đề xuất nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo hướng tới tầm nhìn năm 2035.