Phát triển HTX gắn với du lịch nông nghiệp để khai thác tài nguyên bản địa

Chiều 28.9, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị chuyên đề về “Phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong giai đoạn mới”. Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan cùng lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau, các sở, ngành, doanh nghiệp và nhiều hợp tác xã (HTX) tham dự.

Quang cảnh Hội nghị

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, trong 9 tháng đầu năm 2026, các địa phương đã thành lập mới 22 HTX nông nghiệp; nâng tổng số HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp toàn tỉnh lên 437. Ngoài ra, tỉnh còn có 4 liên hiệp HTX, với 36 HTX thành viên và 851 tổ hợp tác nông nghiệp, thu hút 21.272 tổ viên tham gia.

Mặc dù HTX và tổ hợp tác được củng cố, tuy nhiên qua rà soát toàn tỉnh có tới 56% HTX quy mô trung bình và yếu, chiếm tỉ lệ tương đối lớn. Đây chính là nội dung mà tỉnh cần tập trung củng cố tổ chức bộ máy, bổ sung năng lực tài chính và định hướng mô hình phát triển mới.

Tại Hội nghị, các đại biểu thẳng thắn nhìn nhận, hiện nay nhiều HTX vẫn dừng lại ở câu chuyện liên kết sản xuất, chưa hình thành mô hình làm chung bán chung. Vẫn còn hiện tượng mạnh ai nấy làm, mạnh ai nấy bán, từ đó chưa tạo được sản phẩm đồng đều, chất lượng; dẫn đến chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp cần lượng hàng lớn, ổn định, chất lượng...

Một số HTX kiến nghị UBND tỉnh quan tâm, chỉ đạo chính quyền cấp xã cần đồng hành với các HTX, nhất là vai trò của các trưởng ấp. Ngoài ra, có chính sách hỗ trợ vốn và mở các lớp tập huấn về nghiệp vụ thuế, báo cáo, tổ chức quản trị HTX phù hợp với Luật HTX mới…

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan phát biểu

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử nhận định, thời gian qua các HTX nông nghiệp từng bước tham gia xây dựng vùng nguyên liệu, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm và liên kết tiêu thụ. Qua đó, người dân dần thay đổi phương thức sản xuất từ nhỏ lẻ sang làm theo quy trình, tiêu chuẩn, gắn với nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, qua khảo sát, số lượng HTX trung bình, yếu còn chiếm tỉ lệ cao. UBND tỉnh yêu cầu trong thời gian tới cấp ủy, chính quyền địa phương phát huy vai trò của mình, cần quan tâm HTX đang cần gì, còn vướng gì, xã viên có lợi ích gì. Từ đó, “bắt đúng bệnh” và có những chỉ đạo phù hợp, giúp các HTX hoạt động hiệu quả hơn.

Phát biểu tại Hội nghị, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan lưu ý, trong bối cảnh nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập ngày càng sâu rộng thì HTX được kỳ vọng trở thành điểm tựa để nông dân cùng nhau tạo dựng những giá trị mới, hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử phát biểu

Cần thấy rằng, HTX không chỉ là nơi quy tụ thành viên góp đất, làm chung bán chung tạo thêm giá trị, mà còn là nơi tạo ra niềm tin cộng đồng. Điều này thể hiện ở mối quan hệ giữa người với người, cùng nhau gánh vác trách nhiệm.

“Thời gian qua chúng ta quen nói về vốn tài chính, vốn đầu tư, vốn tín dụng. Nhưng có lẽ nông thôn Việt Nam còn một loại vốn rất lớn. Đó là vốn cộng đồng, là tình làng, nghĩa xóm, là tinh thần tương trợ, là khả năng cùng nhau làm việc vì lợi ích chung. Khi nguồn vốn ấy được khơi dậy, HTX sẽ có nền tảng vững chắc. Ngược lại, nếu nguồn vốn ấy bị bào mòn, việc xây dựng các mô hình liên kết sẽ ngày càng khó khăn”, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan chia sẻ.

Ông cho rằng, để các HTX hoạt động hiệu quả cần tận dụng thế mạnh tài nguyên bản địa; từ đó nâng chất lượng sản phẩm, thực hiện thêm dịch vụ phục vụ đời sống cho xã viên. Ngoài ra, điều quan trọng trong phát triển các HTX nông nghiệp hiện nay là cần kết hợp với mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch xanh, sinh thái…

Cua Cà Mau rất ngon và rất nổi tiếng, cần khai thác tốt hơn để làm du lịch

Đối với vùng đất Cà Mau, có rất nhiều sản vật nổi tiếng như: cua Cà Mau, cá thòi lòi, cá sặc rằn, cá dầy, ba khía, tôm sinh thái, dưa bồn bồn, mật ong rừng… Tất cả đều là tài nguyên bản địa vô cùng phong phú để nông dân cùng hợp sức với HTX xây dựng nên những câu chuyện hấp dẫn phục vụ du lịch nông nghiệp.

Nghề "ăn ong rừng" ở Cà Mau rất được khách du lịch thích thú trải nghiệm

Cụ thể, mỗi người nông dân có thể là một đại sứ; mỗi làng quê có thể là một điểm đến; mỗi sản vật ở Cà Mau đều có thể mang theo ký ức của vùng đất. Qua đó, du khách có thể cảm nhận được “làn gió mới, sức sống mới” từ các cộng đồng người dân nông thôn tham gia làm du lịch.

Có như vậy thì sản vật nông nghiệp làm ra từ các HTX vừa là sản phẩm thương mại, vừa là tài nguyên phục vụ du lịch và chuỗi giá trị mang lại sẽ được nâng lên rất cao.