Phát triển kinh tế đêm: 'Chìa khóa' để tăng doanh thu du lịch không chỉ nằm ở lượng khách

Trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang chuyển từ mục tiêu tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, phát triển kinh tế đêm được xem là một trong những giải pháp quan trọng để kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Tuy nhiên, hoạt động kinh tế đêm tại nhiều địa phương vẫn chưa phát huy hết tiềm năng do thiếu sản phẩm đặc sắc và cơ chế phát triển đồng bộ.

Xoay quanh vấn đề này, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Tổng Giám đốc AZA Travel.

Phóng viên: Theo ông, kinh tế đêm có vai trò như thế nào trong việc nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến cũng như gia tăng nguồn thu từ du lịch?

Ông Nguyễn Tiến Đạt: Hiện nay, yêu cầu của du khách ngày càng cao. Trước đây, phần lớn du khách đến Việt Nam chủ yếu để tham quan các danh lam thắng cảnh, di tích văn hóa, lịch sử. Tuy nhiên, nhiều người đều có chung nhận xét rằng buổi tối không có nhiều hoạt động để tham gia, không biết đi đâu và cũng không biết chi tiêu vào đâu. Đó chính là một trong những điểm yếu của du lịch Việt Nam trong nhiều năm trước.

Hiện nay, chúng ta đã nhận thức được hạn chế đó và đang từng bước phát triển thêm nhiều hoạt động vào ban đêm. Hay nói cách khác là phát triển kinh tế đêm nhằm mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm hơn, đồng thời gia tăng nguồn thu từ du lịch.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Tổng Giám đốc AZA Travel. Ảnh: Bnews phát

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia đi trước như Thái Lan, Singapore, Hong Kong hay các nước châu Âu như Anh, họ đều rất coi trọng phát triển kinh tế đêm. Thực tế cho thấy, mức chi tiêu từ các hoạt động kinh tế đêm chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng chi tiêu của cả chuyến đi, thậm chí còn cao hơn cả chi tiêu vào ban ngày.

Chính vì vậy, càng phải nhận thức rõ vai trò quan trọng của kinh tế đêm để đầu tư và phát triển. Đây sẽ là động lực rất tốt cho phát triển du lịch, đồng thời nâng cao doanh thu trên mỗi đầu khách. Điều này cũng phù hợp với chủ trương phát triển du lịch Việt Nam theo chiều sâu, tăng mức chi tiêu trên mỗi du khách thay vì chỉ tăng số lượng khách.

Phóng viên: Theo ông, nguyên nhân nào khiến mức chi tiêu của du khách tại các điểm đến vẫn chưa đạt như kỳ vọng?

Ông Nguyễn Tiến Đạt: Thứ nhất, Việt Nam vẫn chưa có nhiều hoạt động kinh tế đêm. Ở nhiều điểm du lịch, việc khai thác vẫn chủ yếu dựa trên tài nguyên thiên nhiên hoặc các di tích văn hóa, lịch sử vốn có và chỉ diễn ra vào ban ngày. Buổi tối, du khách không biết đi đâu hoặc chi tiêu vào đâu. Nói cách khác, chúng ta còn thiếu các dịch vụ về đêm.

Thứ hai, du lịch Việt Nam vẫn còn thiếu những sản phẩm hấp dẫn. Chẳng hạn, nếu chỉ có các cửa hàng ăn uống hay dịch vụ ẩm thực thì cũng chưa có nhiều lựa chọn và không phải du khách nào cũng thích đi ăn đêm.

Trong khi đó, du khách còn có nhiều nhu cầu khác như xem các chương trình văn hóa, nghệ thuật mang đậm bản sắc địa phương hoặc các show diễn quy mô, hoành tráng như ở Trung Quốc và một số quốc gia khác. Ngoài ra còn có nhu cầu mua sắm, tiêu dùng và nhiều hoạt động về đêm khác. Tuy nhiên, tại các thành phố du lịch của Việt Nam, những lựa chọn này vẫn còn khá hạn chế.

Phóng viên: Ông đánh giá như thế nào về việc phát triển kinh tế đêm tại các địa phương hiện nay?

Ông Nguyễn Tiến Đạt: Hà Nội đang rất tích cực triển khai các hoạt động kinh tế đêm. Ví dụ như tour đêm Nhà tù Hỏa Lò, tour đêm Hoàng thành Thăng Long hay tour đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Tuy nhiên, những sản phẩm này hiện vẫn chưa thu hút được lượng khách quá lớn. Đối với hoạt động ẩm thực, hiện vẫn chủ yếu tập trung ở khu vực phố cổ, như các tuyến phố Tạ Hiện, Lương Ngọc Quyến..., chưa lan tỏa rộng ra nhiều khu vực khác trên địa bàn. Hoạt động mua sắm cũng tương tự.

Đối với các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, ngoài múa rối nước thì nhiều chương trình khác cũng đã bắt đầu hình thành, nhưng thực sự vẫn chưa tạo được tiếng vang hoặc trở thành những show diễn mà du khách nhất định phải xem khi đến Hà Nội. Nhìn chung, Hà Nội vẫn là một điểm sáng trong định hướng và phát triển kinh tế đêm.

Ngoài Hà Nội, Đà Nẵng cũng phát triển kinh tế đêm tương đối bài bản và khá thành công. Hạ Long cũng là một địa phương phát triển theo hướng khai thác lợi thế biển. Chẳng hạn như các quán bar ven biển, các du thuyền đưa khách ngắm hoàng hôn, ăn tối trên vịnh Hạ Long, sau đó thưởng thức các chương trình biểu diễn, DJ và bắn pháo hoa rất sôi động. Đó là những điểm sáng.

Còn ở đa số các địa phương khác, hoạt động kinh tế đêm vẫn chưa thực sự phát triển. Du khách chủ yếu vẫn chỉ tập trung vào các hoạt động tham quan vào ban ngày.

Phóng viên: Theo ông, để du lịch ban đêm phát triển hơn thì ngành du lịch cần có những chính sách, giải pháp gì? Đồng thời, cần sự phối hợp như thế nào giữa địa phương và doanh nghiệp?

Ông Nguyễn Tiến Đạt: Việc đầu tiên là cần quy hoạch. Mỗi thành phố hoặc mỗi điểm đến du lịch nên có một khu vực chuyên phát triển kinh tế đêm. Bởi kinh tế đêm sẽ bao gồm các hoạt động như ẩm thực, quán bar, karaoke, thậm chí là vũ trường. Những hoạt động này có thể tạo ra tiếng ồn và thu hút lượng lớn du khách. Nếu khu kinh tế đêm nằm giữa khu dân cư đông đúc thì sẽ ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống của người dân.

Du lịch đêm được kỳ vọng sẽ làm tăng chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Ảnh: TTXVN

Vì vậy, cần quy hoạch khu kinh tế đêm tách biệt khu dân cư một chút nhưng vẫn phải bảo đảm giao thông thuận lợi để du khách dễ dàng tiếp cận. Chẳng hạn như tại Hạ Long, khu kinh tế đêm được quy hoạch ở khu vực ven biển Bãi Cháy là khá hợp lý. Khu vực này tập trung nhiều nhà hàng, khách sạn và các quán bar phục vụ khách du lịch. Nếu âm nhạc lớn hơn một chút cũng không ảnh hưởng nhiều đến khu dân cư.

Thứ hai là cần có các chính sách khuyến khích phát triển kinh tế đêm. Ví dụ như quy định về thời gian hoạt động. Thay vì 23 giờ phải dừng hoạt động thì đối với các cơ sở kinh tế đêm có thể cho phép hoạt động đến 2 giờ sáng, thậm chí muộn hơn. Thực tế, tại Thái Lan, ở Phuket hay Pattaya, nhiều quán bar và vũ trường hoạt động đến 4 giờ sáng mà vẫn rất đông khách. Vì vậy, chúng ta cũng cần có những quy định cởi mở hơn để tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế đêm phát triển.

Bên cạnh đó, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu như ưu đãi tiền thuê mặt bằng, ưu đãi về thuế hoặc các hỗ trợ khác, đặc biệt là hỗ trợ về an ninh, trật tự để doanh nghiệp yên tâm hoạt động.

Thứ ba, phát triển kinh tế đêm cần có tính đồng bộ. Một khu kinh tế đêm phải là một tổ hợp đủ sức thu hút du khách. Tại đây, du khách có thể lựa chọn nhiều hoạt động khác nhau như ăn uống, mua sắm, xem các show diễn, chăm sóc sức khỏe như spa, massage, karaoke, vũ trường... Khi các dịch vụ được tập trung thành một tổ hợp thì mới tạo được sức hấp dẫn cho điểm đến, chứ không phải mỗi nơi một ít, phân tán ở nhiều khu vực.

Cùng với đó, cần có sự hỗ trợ của Nhà nước đối với các hoạt động này. Chẳng hạn như kéo dài thời gian hoạt động của các tuyến xe buýt đến khu vực kinh tế đêm, tăng cường công tác bảo đảm an ninh trật tự trong thời gian hoạt động, cũng như bảo đảm vệ sinh môi trường. Có như vậy, kinh tế đêm mới thực sự có sức sống và phát triển bền vững.