Phát triển mảng xanh đô thị, giảm tác động nắng nóng

Không gian xanh mát tại Công viên 16 Tháng 4 (phường Phan Rang, Khánh Hòa). Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Khánh Hòa đang bước vào cao điểm mùa khô với nền nhiệt thường xuyên ở mức cao, nắng nóng gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt, sản xuất của người dân. Cây xanh được xem là “lá phổi tự nhiên” đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, giảm nhiệt và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Theo các nghiên cứu khoa học, cây xanh có khả năng hấp thụ bức xạ mặt trời, tạo bóng mát và làm mát không khí thông qua quá trình thoát hơi nước. Tán cây có thể ngăn tới khoảng 80% lượng bức xạ chiếu xuống bề mặt, qua đó giúp giảm đáng kể nhiệt độ khu vực xung quanh. Hệ thống cây xanh ven đường, công viên và khu dân cư không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần giảm hiệu ứng “đảo nhiệt đô thị”. Nhờ đó, áp lực nhiệt lên cơ thể con người được giảm bớt, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ vượt ngưỡng 35–37 độ C.

Không gian xanh mát tại Công viên 16 Tháng 4 (phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa). Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Nằm ở phía Nam tỉnh Khánh Hòa, Phan Rang từ lâu được biết đến với đặc trưng khí hậu khô nóng được ví như “nắng như rang, gió như phang”. Những năm gần đây, địa phương đã chú trọng đầu tư phát triển hệ thống công viên, cây xanh, đặc biệt tại các tuyến đường trung tâm và khu dân cư, đến nay diện tích cây xanh đô thị đạt khoảng 9 m2/người. Các loại cây được trồng đồng bộ không chỉ tạo bóng mát mà còn góp phần hạ nhiệt bề mặt, hạn chế hiệu ứng đảo nhiệt tại các khu vực bê tông hóa cao. Nhờ đó, không gian sống của người dân trở nên dễ chịu hơn trong những ngày nắng gắt.

Ghi nhận của phóng viên TTXVN tại Công viên 16/4, không gian xanh mang lại cảm giác dễ chịu rõ rệt so với khu vực bên ngoài. Ông Nguyễn Văn Hùng, người dân phường Phan Rang, chia sẻ: “Những ngày này nắng nóng, nhiệt độ ngoài đường rất cao, nhưng vào công viên có nhiều cây xanh thì mát hơn hẳn. Buổi chiều người dân và du khách thoải mái đi bộ, tập thể dục vừa rèn luyện sức khỏe vừa tránh nóng”.

Công viên biển Bình Sơn (phường Đông Hải, tỉnh Khánh Hòa) được quy hoạch đồng bộ tạo không gian xanh mát. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Công viên biển Bình Sơn (phường Đông Hải, rộng gần 25ha) được địa phương chú trọng quy hoạch, trồng và bảo vệ hệ thống cây xanh ven biển. Không chỉ góp phần giảm bớt cái nắng gay gắt đặc trưng, các loại cây, hoa trong công viên đa dạng tạo điểm nhấn cảnh quan, trở thành địa điểm quen thuộc để người dân và du khách tham quan và tận hưởng không khí trong lành.

Khi đến Công viên biển Bình Sơn, chị Trần Thị Lan, du khách đến từ tỉnh Lâm Đồng cảm nhận rõ không khí trong lành, mát mẻ hơn so với khu vực bên ngoài. Ấn tượng nhất đối với chị là không gian cây xanh trải dài ven biển với những hàng dương, dừa tỏa bóng mát, tạo nên cảnh quan đặc trưng của vùng duyên hải. Theo chị Lan, các hàng cây ven biển không chỉ chắn gió cát, tạo bóng mát mà còn góp phần tạo nên không gian đẹp phù hợp cho các hoạt động dạo bộ, chụp ảnh và thư giãn.

Hồ điều hòa phường Đông Hải (Khánh Hòa) cùng với hệ thống cây xanh được đầu tư đồng bộ giúp cải thiện môi trường sinh thái. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Nằm ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Khánh Hòa thường xuyên chịu tác động của biến đổi khí hậu như mưa lũ, hạn hán và xâm nhập mặn. Do đó, bảo vệ rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ ven biển cùng hệ thống cây xanh đô thị giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển bền vững. Tính riêng năm 2025, Khánh Hòa trồng mới hơn 945.000 cây xanh phân tán và 1.353 ha rừng tập trung, góp phần nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 47,19%. Kết quả này cho thấy nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Trước tốc độ đô thị hóa nhanh, diện tích không gian xanh tại một số khu vực đô thị vẫn còn hạn chế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quy hoạch và phát triển cây xanh. Các chuyên gia môi trường khuyến nghị tỉnh cần lựa chọn các loại cây phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương, có khả năng chịu hạn tốt và ít ảnh hưởng đến hạ tầng. Đồng thời tăng cường bảo vệ cây xanh hiện có, hạn chế việc chặt tỉa không hợp lý trong thời điểm nắng nóng và đẩy mạnh phong trào trồng cây, gây rừng trong cộng đồng.

Công nhân chăm sóc hệ thống cây xanh trên tuyến đường 16 Tháng 4, phường Đông Hải (Khánh Hòa). Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng, phát triển cây xanh được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh trồng, chăm sóc, bảo vệ hệ thống cây xanh gắn với quy hoạch đô thị bền vững; ưu tiên phát triển rừng phòng hộ, rừng ven biển và mở rộng không gian xanh trong khu dân cư. Cùng với đó, Khánh Hòa khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp trong các hoạt động trồng cây, bảo vệ rừng, góp phần xây dựng hệ thống các đô thị xanh, hiện đại.

Hệ thống cây xanh trên tuyến đường 16 Tháng 4 (phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa) tạo bóng mát, cảnh quan đô thị xanh, sạch, đẹp. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, cây xanh không chỉ là yếu tố cảnh quan mà còn là “hạ tầng xanh” thiết yếu đối với sự phát triển bền vững của địa phương. Việc đầu tư, bảo vệ và phát triển cây xanh được xem là giải pháp lâu dài, hiệu quả nhằm ứng phó với nắng nóng, nâng cao chất lượng sống và bảo vệ sức khỏe người dân.