Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - động lực đưa Đồng Nai bứt phá

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 thực hành trên máy CNC hiện đại.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của Bộ Chính trị về phát triển thành phố Đồng Nai, bài toán nguồn nhân lực chất lượng cao cần có những giải pháp đồng bộ, hành động quyết liệt và đột phá hơn bao giờ hết.

Không thể thiếu nhân lực chất lượng cao

Việc hợp nhất tỉnh Bình Phước vào Đồng Nai và nâng cấp lên thành phố đã tạo ra một không gian phát triển rộng mở cho Đồng Nai. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước ngoặt để địa phương chuyển mình thành trung tâm kinh tế, cửa ngõ hội nhập quốc tế của vùng Đông Nam Bộ. Kim chỉ nam cho hành trình này đã được Bộ Chính trị xác định là xây dựng một hình mẫu phát triển năng động, văn minh và hạnh phúc.

Hệ thống hạ tầng chiến lược như Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, Cảng Phước An cùng mạng lưới cao tốc đang hình thành đã tạo sức hút mãnh liệt đối với các nhà đầu tư toàn cầu. Bà Lê Nữ Thùy Dương, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn KN Holdings cho biết: Tập đoàn đang khẩn trương xây dựng 2 khu công nghiệp thế hệ mới để đón các tập đoàn công nghệ lõi của thế giới đến đầu tư. Việc thu hút các tập đoàn công nghệ ngoài hạ tầng hiện đại, cơ chế chính sách tốt, địa phương phải có sẵn nguồn nhân lực trình độ cao và kỹ năng làm việc chuyên nghiệp.

Tại xã Phước An, nơi được quy hoạch là trung tâm dịch vụ logistics và công nghiệp trọng điểm gắn với Sân bay Long Thành, áp lực về nguồn lao động chuyên môn sâu đang trở nên ngày càng bức thiết. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phước An Đỗ Huy Khánh cho biết: Xã đang tích cực mời gọi các trường đại học lớn từ Thành phố Hồ Chí Minh về mở cơ sở đào tạo tại địa phương. Ông Khánh cho rằng: Nếu không có nhân lực chất lượng cao tại chỗ, Phước An sẽ bỏ lỡ cơ hội bứt phá, dù sở hữu lợi thế “vàng” từ sân bay, cảng biển và cao tốc.

Dù thời cơ phát triển với Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chín muồi, nhưng thực tế cho thấy chất lượng nguồn nhân lực địa phương vẫn còn là khoảng trống so với quy mô và đòi hỏi của các dự án trọng điểm quốc gia. Đơn cử như Sân bay Long Thành sắp vận hành nhưng lao động có trình độ của địa phương vẫn chưa nắm bắt được cơ hội việc làm ngay trên “sân nhà”. Điều này đòi hỏi một chiến lược đào tạo bài bản để con em địa phương không bị đứng bên lề trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của thành phố.

PGS.TS Sử Đình Thành, nguyên Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Việc đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số liên tục trong những năm tới của thành phố Đồng Nai cho thấy quyết tâm chính trị của Đảng bộ thành phố là rất cao. Vì vậy, yêu cầu phải có một đội ngũ cán bộ và lực lượng lao động có trình độ cao, có tư duy sáng tạo, năng lực thực thi vượt trội. Thành phố không thể dựa mãi vào những ngành thâm dụng lao động mà phải chuyển dịch mạnh mẽ sang kinh tế số, kinh tế xanh và công nghệ cao. Đây chính là thách thức lớn nhất buộc thành phố Đồng Nai phải hành động quyết liệt để chuẩn bị nền tảng nhân lực đủ tầm gánh vác sứ mệnh mới.

Xây dựng chính sách đột phá

Muốn có nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ quản trị theo mô hình đô thị và phát triển kinh tế - xã hội, Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Đồng Nai nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định đào tạo nhân lực là một trong những nhiệm vụ có tính đột phá. Trong đó, thành phố xác định xây dựng Trường đại học Đồng Nai thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao của thành phố và vùng Đông Nam Bộ.

Tiến sĩ Đặng Tuấn Anh, Hiệu trưởng Trường đại học Đồng Nai (phường Tam Hiệp) cho biết: Đơn vị đang tập trung hiện đại hóa cơ sở vật chất, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển cơ sở 2 tại phía Bắc thành phố. Việc thu hút đội ngũ giảng viên trình độ cao và hợp tác quốc tế sẽ là đòn bẩy để trường trở thành cái nôi đào tạo nhân tài cho vùng.

Đồng Nai vốn có thế mạnh và kinh nghiệm phát triển xã hội hóa giáo dục. Nhờ đó đến nay, thành phố đã có được hệ thống giáo dục hoàn thiện đủ mọi cấp học từ mầm non đến đại học. Hệ thống cơ sở giáo dục tư thục của thành phố hiện chiếm khoảng 18%, thuộc nhóm cao của cả nước. Đặc biệt, các cơ sở giáo dục tư thục đang nhanh chóng tiếp cận với các chương trình đào tạo và kiểm định chất lượng quốc tế để tham gia đào tạo nhân lực cho thành phố.

Tiến sĩ Đỗ Thị Lan Đài, Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên) chia sẻ: Đây là thời điểm “vàng” chưa từng thấy trong gần 30 năm hoạt động. Nhà trường sẽ ưu tiên các ngành đào tạo mũi nhọn để đáp ứng nhu cầu khắt khe của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sử dụng công nghệ cao.

Công tác đào tạo nghề phải bám sát nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, nhất là các ngành kỹ thuật mũi nhọn như: hàng không, vi mạch bán dẫn, chíp điện tử, tự động hóa và robot. Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 (xã Long Phước) Nguyễn Khánh Cường cho biết: Trường đang cụ thể hóa khát vọng trở thành trung tâm đào tạo nhân lực hàng không hàng đầu phục vụ Sân bay Long Thành. Việc gầy dựng thế mạnh về điện tử và cơ khí chính xác sẽ giúp sinh viên tự tin chiếm lĩnh vị trí quan trọng trong các khu công nghiệp xanh, thế hệ mới của thành phố.

Theo các chuyên gia và nhà khoa học, thành phố Đồng Nai nằm kế Thành phố Hồ Chí Minh, một trung tâm đào tạo lớn của cả nước, đồng thời là trung tâm thu hút và sử dụng nhân lực chất lượng cao. Do đó, Đồng Nai cần ban hành các chính sách thu hút nhân tài đủ sức cạnh tranh. Công tác cải cách thủ tục hành chính và thành lập quỹ đầu tư phát triển nhân lực chất lượng cao là tiền đề quan trọng cho các cơ sở giáo dục tư thục phát triển, giúp Đồng Nai có thể trở thành trung tâm giáo dục đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển đột phá.

Thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa “3 nhà” (Nhà nước - nhà đầu tư - nhà trường) là yếu tố cốt lõi để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Các doanh nghiệp cần được khuyến khích mở trung tâm đào tạo ngay tại nhà máy, hoặc tham gia vào chuỗi đào tạo nhân lực của thành phố thông qua những ưu đãi về đất đai, hỗ trợ thuế từ phía chính quyền. Mặt khác, việc bố trí cán bộ phải dựa trên năng lực chuyên môn, thường xuyên chuẩn hóa trình độ và có cơ chế thay thế những cá nhân yếu kém năng lực, thiếu tinh thần cống hiến chuyên nghiệp. Sự công bằng và minh bạch trong đánh giá cán bộ sẽ là động lực mạnh mẽ để đội ngũ công chức, viên chức phát huy tối đa sức sáng tạo và hiệu quả.