Phát triển Ninh Bình thành cực tăng trưởng quan trọng phía Nam vùng Đồng bằng sông Hồng

Cực tăng trưởng phía Nam của Đồng bằng sông Hồng

Theo điều chỉnh quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 568/QĐ-UBND ngày 26/2/2026, tỉnh Ninh Bình sẽ phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng đô thị di sản thiên niên kỷ. Tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 60,1%.

Tọa đàm “Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng và tầm nhìn phát triển tỉnh Ninh Bình trong mối liên kết vùng" thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch.

Ninh Bình quy hoạch theo hướng 1 trục động lực (hành lang Bắc - Nam), 6 hành lang phát triển, 3 trung tâm đô thị (Phủ Lý, Hoa Lư, Nam Định) và 4 vùng kinh tế.

Trong đó, vùng kinh tế trung tâm có chức năng là vùng đô thị - trung tâm hành chính - dịch vụ chất lượng cao - công nghiệp công nghệ cao, vùng động lực chính của tỉnh; gắn với hành lang kinh tế Bắc - Nam (hành lang kinh tế trung tâm) của tỉnh.

Vùng kinh tế ven biển tập trung phát triển kinh tế biển như vận tải, du lịch, nuôi trồng và khai thác thủy hải sản, các ngành công nghiệp gắn với hình thành và phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế Ninh Cơ.

Vùng đồng bằng nội địa là vùng nông nghiệp, mở rộng phát triển công nghiệp, dịch vụ. Ngoài ra còn có vùng kinh tế phía Tây Bắc của tỉnh.

Trụ cột phát triển tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế biển. Tỉnh cũng xác định sẽ đầu tư đồng bộ hạ tầng kết nối liên vùng và quốc tế, bao gồm đường ven biển, các tuyến đường kết nối, và định hướng phát triển đường sắt tốc độ cao.

Chia sẻ tại tọa đàm "Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng và tầm nhìn phát triển tỉnh Ninh Bình trong mối liên kết vùng", TS Ngô Trung Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, tỉnh Ninh Bình cần nghiêm túc xem xét đến năm 2050, Ninh Bình có còn bao gồm đô thị di sản thiên niên kỷ, hay gia tăng diện tích các khu công nghiệp sau khi sáp nhập tỉnh?

Ninh Bình phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng đô thị di sản thiên niên kỷ.

PGS.TS Lưu Đức Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, tỉnh Ninh Bình là "gạch nối" giữa 2 vùng Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung bộ.

Để tối ưu hóa vị thế của Ninh Bình trong Vùng Đồng bằng sông Hồng mới, quy hoạch hạ tầng kỹ thuật cần tập trung vào việc nâng cấp hạ tầng logistics thủy nội địa (khai thác sông Đáy); đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng xanh (trạm sạc, lưới điện thông minh); hạ tầng kỹ thuật số liên vùng.

Phát triển du lịch sinh thái

Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 nêu rõ định hướng, phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình trở thành cực tăng trưởng quan trọng, kết nối chặt chẽ với tam giác động lực Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Trọng tâm là phát triển mô hình "Đô thị di sản thiên niên kỷ" theo hướng xanh, bền vững và thông minh; định vị thương hiệu Ninh Bình là "Trung tâm du lịch di sản - sinh thái - văn hóa - tôn giáo" hàng đầu Việt Nam; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị di sản với ứng dụng công nghệ số và kinh tế tri thức.

Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định sẽ phát triển mô hình “Đô thị di sản thiên niên kỷ” theo hướng xanh, bền vững và thông minh.

Tỉnh Ninh Bình sẽ phấn đấu đưa du lịch, cùng công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí trở thành cụm ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp khoảng 10% GRDP của tỉnh.

Chia sẻ tại tọa đàm, PGS.TS Hoàng Vĩnh Hưng, Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (Bộ Xây dựng) nhận định, tỉnh Ninh Bình có nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và tài nguyên sinh thái.

Do đó, Ninh Bình cần phát huy những lợi thế này để phát triển du lịch sinh thái, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác du lịch gắn với việc bảo tồn các giá trị sinh thái của địa phương.

PGS.TS.KTS. Nguyễn Vũ Phương, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng Cán bộ Xây dựng (Bộ Xây dựng) đánh giá, Ninh Bình là vùng đất có bề dày lịch sử – di sản văn hóa gắn với Cố đô Hoa Lư, có hệ sinh thái văn hóa – cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, đồng thời là cửa ngõ kết nối Đồng bằng sông Hồng với Bắc Trung Bộ, mang tính giao thoa giữa đô thị, sinh thái, du lịch và công nghiệp.

Với vị trí đa dạng từ đồng bằng đến ven biển, Ninh Bình có tiềm năng phát triển theo mô hình đa trụ cột: đô thị – du lịch – văn hóa – nông nghiệp công nghệ cao – công nghiệp sạch – kinh tế biển, hướng đến mục tiêu trở thành đô thị thiên niên kỷ và thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Ninh Bình cần phát huy những lợi thế sẵn có để phát triển du lịch sinh thái, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác du lịch gắn với việc bảo tồn các giá trị sinh thái của địa phương.

Trong bối cảnh vùng được giao mục tiêu tăng trưởng cao, Ninh Bình có cơ hội trở thành một cực tăng trưởng xanh, gắn bảo tồn di sản với đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, tỉnh cũng đang chịu tác động rõ nét của biến đổi khí hậu, đặc biệt là nguy cơ ngập lụt và nước biển dâng.

Vì vậy, việc tích hợp thích ứng khí hậu vào quy hoạch và đầu tư là điều kiện then chốt để nâng cao sức hấp dẫn và bảo đảm phát triển bền vững.

Trong khi đó, TS.KTS. Nguyễn Thu Hạnh, Chủ tịch Liên hiệp khoa học phát triển du lịch bền vững (STDe) cho biết, với tầm nhìn đến năm 2050, Ninh Bình có thể được định vị là "Kinh đô Phật giáo Việt Nam", điểm đến du lịch tâm linh hàng đầu tại châu Á, với hệ thống kết cấu hạ tầng du lịch đồng bộ, hiện đại và đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, bà Hạnh đề xuất 2 nhóm chiến lược chủ đạo. Một là phát triển hệ thống sản phẩm du lịch tâm linh đẳng cấp quốc tế, bao gồm: Hành trình du lịch tâm linh theo sông Đáy - sông Hồng; du lịch tâm linh kết hợp với công nghiệp văn hóa; du lịch tâm linh kết hợp ứng dụng công nghệ; du lịch tâm linh kết hợp thiền và chữa bệnh bằng năng lượng; lễ hội tâm linh quốc tế.

Hai là đầu tư hạ tầng du lịch tâm linh theo tuyến du lịch ven sông Hồng, bảo tồn nguyên vẹn các vùng không gian xanh ven sông Đáy - sông Hồng; quy hoạch và đầu tư phát triển hạ tầng tuyến du lịch đường thủy và đường bộ dọc theo sông Đáy, sông Hồng; phát triển kinh tế du lịch tuần hoàn.

Bà Hạnh khẳng định, phát triển thương hiệu du lịch Ninh Bình theo dòng chảy tâm linh sông Hồng không chỉ là chiến lược khai thác tài nguyên du lịch, mà còn là cách thức khẳng định vai trò của Ninh Bình như một trung tâm văn hóa – tâm linh đặc biệt của Việt Nam. Nếu được quy hoạch và đầu tư đồng bộ, Ninh Bình hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hành hương và du lịch tâm linh hàng đầu của châu Á trong tương lai.

Phát biểu kết luận tọa đàm, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị cho rằng, có 3 vấn đề lớn cần được quan tâm trong định hướng phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng.

Một trong số đó là phát huy bản sắc văn hóa và giá trị di sản như một nguồn lực cho phát triển. Không gian văn hóa và bản sắc văn hóa của vùng Đồng bằng sông Hồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ về mặt tinh thần mà còn là động lực thúc đẩy các ngành kinh tế, nhất là du lịch và dịch vụ. Trong đó, Ninh Bình được nhắc đến như một địa phương có vị trí đặc biệt ở phía Nam của vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời là điểm kết nối với khu vực Bắc Trung Bộ.

"Với lợi thế về di sản văn hóa và du lịch, địa phương này được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong phát triển kinh tế của vùng", KTS Trần Ngọc Chính nhận định.

Dịch Phong