Phát triển sản xuất hàng hóa trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Từ các mô hình sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều địa phương đã chủ động chuyển đổi sang sản xuất tập trung, gắn với thị trường và tiêu chuẩn chất lượng, tạo ra những sản phẩm mang thương hiệu riêng.

Nhiều địa phương đã chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang hướng tập trung.

Tại xã Cảm Nhân, nơi hơn 86% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, bà con nơi đây đã mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế hộ gia đình, đặc biệt là chăn nuôi theo hướng hàng hóa, quy mô lớn, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Điển hình như mô hình chăn nuôi của gia đình chị Vương Thị Thơ, dân tộc Tày, thôn Thái Y, xã Cảm Nhân, từ mô hình ban đầu với vài con bò nhỏ lẻ, đến nay mô hình chăn nuôi đã trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình chị. Nhận thấy hiệu quả từ việc phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, chị Thơ mạnh dạn mở rộng quy mô đàn lên hơn 100 con trâu, bò, qua đó tạo nguồn thu nhập ổn định và bền vững cho gia đình.

Chị Thơ chia sẻ: “Sau khi thấy nuôi bò mang lại thu nhập, tôi quyết định mở rộng quy mô. Sau vài tháng, mỗi con bò có thể cho lãi từ 3 - 4 triệu đồng. Chúng tôi nuôi theo quy trình, khử trùng chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ nên hạn chế được dịch bệnh, đàn bò sinh trưởng tốt".

Mô hình nuôi bò của chị Vương Thị Thơ với quy mô trên 100 con.

Bên cạnh phát triển chăn nuôi đại gia súc, nhiều hộ dân xã Cảm Nhân còn tìm hướng đi mới với các loại vật nuôi đặc sản, như: nhím, lợn địa phương đã mang lại hiệu quả kinh tế cao và đa dạng nguồn thu. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng thu nhập bình quân đạt 61 triệu đồng/người/năm, hướng tới cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhiều hộ dân ở xã Cảm Nhân tìm hướng đi mới với vật nuôi đặc sản.

Tại xã Phình Hồ - địa phương có diện tích lớn thứ 3 của tỉnh Lào Cai, được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba xã: Phình Hồ, Làng Nhì và Bản Mù (huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái cũ). Địa bàn rộng, dân cư phân tán, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, địa hình chủ yếu núi cao và dốc lớn.

Xã Phình Hồ nhìn từ trên cao.

Với điều kiện tự nhiên ấy, giao thông không chỉ là câu chuyện đi lại, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, đến tiếp cận y tế, giáo dục và cả cơ hội đổi thay của người dân. Chính quyền địa phương đã vận động người dân phát triển sản xuất dựa trên những lợi thế sẵn có như chăn nuôi đại gia súc, trồng dược liệu, trồng chè, trồng khoai sọ nương…

Gia đình chị Hờ Thị Súa, thôn Tả Chử đã mạnh dạn thử nghiệm mô hình chăn nuôi dê sau khi học hỏi kinh nghiệm từ nhiều nơi. Hiện, đàn dê của gia đình chị đã tăng lên gần 100 con, mang lại thu nhập khoảng 100 triệu đồng mỗi năm. Cùng với đó, việc kết hợp với chăn nuôi gia cầm đã giúp gia đình chị Súa xây dựng nhà cửa khang trang và đảm bảo con cái được học hành đầy đủ.

Chia sẻ về kinh nghiệm của mình, chị Súa cho biết: “Nuôi dê rất phù hợp với điều kiện gia đình tôi. Buổi sáng vẫn đi làm được, chiều đi thả. Mỗi năm dê sinh sản được hai lứa nên thu nhập cao hơn nuôi bò hay trâu”.

Mô hình nuôi dê của gia đình chị Hờ Thị Súa.

Từ xã vùng cao còn nhiều khó khăn, đến nay đời sống của người dân xã Phình Hồ đã có nhiều đổi thay tích cực, tỷ lệ hộ nghèo của xã trung bình giảm 8,8%/năm, vượt chỉ tiêu được giao, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt gần 30 triệu đồng/năm. Đặc biệt, những năm gần đây, nhiều thanh niên ở xã Phình Hồ đã áp dụng công nghệ số, học hỏi các mô hình sản xuất mới như trồng sâm để về áp dụng tại địa phương, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.

Nhiều thanh niên xã Phình Hồ phát triển kinh tế dựa trên thế mạnh của địa phương.

Chị Sùng Thị Máy - Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Phình Hồ cho biết: "Trên địa bàn xã hiện có nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên thành công dựa trên thế mạnh địa phương. Điểm nổi bật là các bạn trẻ đã biết liên kết sản xuất từ khâu đầu vào đến tiêu thụ sản phẩm, đồng thời quảng bá trên mạng xã hội và ứng dụng công nghệ số. Nhờ đó, không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn tạo việc làm cho người dân".

Khoai sọ nương - cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân xã Phình Hồ.

Lào Cai là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt mạnh, khí hậu phân hóa rõ rệt theo độ cao. Chính sự đa dạng ấy đã hình thành nên nhiều tiểu vùng sinh thái đặc thù, phù hợp với nhiều loại cây trồng, vật nuôi đặc hữu như: mận Tam hoa Bắc Hà, chè Shan tuyết cổ thụ, gạo Séng Cù, dược liệu Sa Pa…

Năm 2025, giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản của tỉnh Lào Cai đạt gần 19.500 tỷ đồng.

Để tiếp tục thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, từng bước nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác; tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ. Mới đây nhất, Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh thông qua tại kỳ họp cuối năm 2025 đã ban hành một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai, như: Hỗ trợ phát triển vùng cây ăn quả chủ lực, hàng hóa; hỗ trợ phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, đặc sản…

Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn.

Lào Cai phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng của ngành nông nghiệp bình quân đạt trên 5%/năm.

Với những nỗ lực chuyển đổi sản xuất theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, khai thác hiệu quả tiềm năng đặc thù của từng vùng sinh thái và gắn kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, tỉnh Lào Cai đang từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế, cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và phát triển bền vững nông nghiệp.

Bùi Thị Thùy Trang - Lý Đức Tình