Phát triển thị trường đa kênh

Doanh nghiệp livestream bán hàng nhằm khai thác tối đa thị trường nội địa. Ảnh: H.H.

Doanh nghiệp thay đổi để thích ứng

Thị trường tiêu dùng trong nước tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, hành vi mua sắm của người dân đang thay đổi, đòi hỏi doanh nghiệp phải điều chỉnh phương thức tiếp cận khách hàng và tổ chức hệ thống phân phối.

Theo Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP, mục tiêu tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2026 được đặt ra ở mức 13 - 15%.

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng năm 2026 ước đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt 4.463,6 nghìn tỷ đồng, tăng 12,8%; doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt 758,6 nghìn tỷ đồng, tăng 16,7%.

Những con số này cho thấy thị trường nội địa còn dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, cơ hội mở rộng thị trường không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể duy trì phương thức bán hàng như trước.

Ông Đỗ Duy Thanh - Giám đốc Công ty tư vấn FnB Director nhận định, sức mua đang có sự phân hóa theo thu nhập và ngành hàng. Người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ về giá cả, công năng sản phẩm trước khi quyết định chi tiêu, đồng thời có xu hướng trì hoãn những nhu cầu chưa thực sự cấp thiết.

Đáng chú ý, người tiêu dùng đang dịch chuyển sang các sàn thương mại điện tử và hệ thống bán lẻ hiện đại để tìm kiếm sản phẩm, so sánh giá và lựa chọn các chương trình ưu đãi phù hợp.

Thực tế, quá trình mua sắm hiện nay không còn bó hẹp trong một kênh phân phối. Người tiêu dùng có thể tìm hiểu sản phẩm qua mạng xã hội, so sánh giá trên các nền tảng trực tuyến, đến cửa hàng kiểm tra chất lượng rồi đặt mua qua ứng dụng để được giao tận nhà.

Sự thay đổi này khiến ranh giới giữa mua sắm trực tuyến và trực tiếp ngày càng thu hẹp. Doanh nghiệp muốn tiếp cận và giữ chân khách hàng phải có khả năng kết nối các kênh bán hàng thay vì chỉ tập trung vào một phương thức tiêu thụ.

Theo ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương), sự giao thoa giữa các kênh phân phối truyền thống và nền tảng thương mại số đang tạo ra những thay đổi toàn diện trong hoạt động thương mại.

Phát triển thị trường đa kênh không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng cơ hội tiếp cận khách hàng mà còn góp phần tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh và xây dựng đầu ra bền vững cho hàng hóa Việt Nam.

Phát triển đa kênh phải gắn với hiệu quả tiêu thụ

Một trong những vấn đề đặt ra hiện nay là doanh nghiệp có mặt trên nhiều kênh phân phối nhưng chưa chắc đã xây dựng được thị trường tiêu thụ ổn định.

Bà Nguyễn Ngọc Tâm - Phó Chánh văn phòng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho rằng, việc mở rộng số lượng điểm bán không đồng nghĩa với việc hàng hóa có đầu ra bền vững.

Đơn cử, một sản phẩm nông sản có chất lượng tốt, bao bì đẹp, mã truy xuất nguồn gốc và được giới thiệu tại hội chợ, siêu thị hay sàn thương mại điện tử vẫn khó duy trì thị trường nếu nguồn cung không ổn định, tồn kho không được cập nhật, chi phí vận chuyển cao hoặc thiếu những đơn hàng lặp lại.

Theo bà Tâm, hệ thống phân phối cần được nhìn nhận như một mạng lưới thống nhất, kết nối chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, đại lý, nền tảng số và dịch vụ giao nhận.

Trọng tâm không chỉ là mở thêm điểm bán mà phải nâng cao chất lượng tiếp cận thị trường, kiểm soát chi phí phân phối, bảo đảm khả năng cung ứng và duy trì khách hàng.

Đặc biệt, cần chuyển từ những hoạt động kết nối cung cầu mang tính ngắn hạn sang quan hệ cung ứng lâu dài. Hiệu quả kết nối phải được đánh giá bằng kết quả thực tế, thông qua số lượng đơn hàng phát sinh, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của hệ thống phân phối và việc giải quyết những vướng mắc về giá cả, bao bì, vận chuyển, thanh toán.

Ông Bùi Quang Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Kinh tế Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp cần nhìn nhận chuyển đổi số là giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, thay vì chỉ tập trung gia tăng doanh thu bán hàng trực tuyến.

Theo ông Tuấn, đa dạng hóa kênh tiêu thụ còn có ý nghĩa trong quản trị rủi ro, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào một thị trường hoặc một nền tảng phân phối. Khi một kênh gặp khó khăn, các kênh còn lại có thể góp phần duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.