Phát triển thương hiệu các sản phẩm chủ lực địa phương

Nhiều sản phẩm đặc sản Huế được đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và không ngừng gia tăng giá trị thương hiệu

Nâng tầm thương hiệu sản phẩm

Sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành yếu tố cốt lõi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tại Huế, công tác này đã có những chuyển biến tích cực cả về nhận thức lẫn hành động. Nhiều cơ sở, đơn vị sản xuất, kinh doanh trong quá trình hoạt động đều nhận ra rằng, không chỉ dừng lại ở việc tạo dựng hình ảnh, thương hiệu được đăng ký bảo hộ còn giúp định vị sản phẩm trên thị trường, bảo vệ quyền lợi của người sản xuất và người tiêu dùng.

Đến nay, trên địa bàn thành phố đã có hơn 2.700 đơn đăng ký nhãn hiệu, trong đó hơn 1.800 nhãn hiệu được cấp văn bằng bảo hộ. Bên cạnh đó, 74 nhãn hiệu tập thể, 8 nhãn hiệu chứng nhận và đặc biệt có 4 chỉ dẫn địa lý được xác lập: Tinh dầu tràm Huế, Nón lá Huế, Thanh trà Huế và Hoàng mai Huế.

Thực tế cho thấy, việc bảo hộ và khai thác hiệu quả các nhãn hiệu cộng đồng đã góp phần kiểm soát chất lượng sản phẩm, nâng cao uy tín và giá trị thương mại. Nhiều sản phẩm đặc trưng của Huế như mè xửng, trà cung đình, tinh dầu tràm, thanh trà, sen, bánh ép khô… không chỉ có chỗ đứng vững chắc trong nước mà còn từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

Đại diện cơ sở sản xuất tinh dầu tràm tại phường Phong Điền chia sẻ: “Từ khi đăng ký nhãn hiệu Kiếm Phong Kim, sản phẩm được người tiêu dùng tin tưởng hơn. Việc có thương hiệu cũng như chất lượng sản phẩm đảm bảo giúp cơ sở mở rộng kênh phân phối, đồng thời hạn chế hàng bị đạo nhái”.

Bên cạnh thúc đẩy đăng ký nhãn hiệu, ngành khoa học và công nghệ đã hỗ trợ triển khai tem truy xuất nguồn gốc điện tử cho một số sản phẩm chủ lực, góp phần nâng cao tính minh bạch, từng bước số hóa chuỗi giá trị. Đây được xem là nền tảng quan trọng để các thương hiệu Huế thích ứng với xu thế chuyển đổi số và thương mại điện tử.

Nhiều nhãn hiệu chứng nhận như bún bò Huế, thủ công mỹ nghệ Huế, hay các nhãn hiệu tập thể như tôm chua, đúc đồng, sen Huế… đã góp phần tạo dựng hình ảnh riêng cho từng ngành hàng, đồng thời góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của vùng đất Cố đô.

Thúc đẩy phát triển bền vững

Những nỗ lực trong xây dựng và phát triển nhãn hiệu địa phương thời gian qua đã cho thấy một hướng đi đúng, nhưng cũng đặt ra không ít yêu cầu mới cần giải quyết. Thực tế, phần lớn các hoạt động mới dừng lại ở khâu xác lập quyền sở hữu trí tuệ, trong khi việc quản lý, khai thác và phát triển thương hiệu chưa tương xứng.

Một số nhãn hiệu tập thể sau khi được cấp văn bằng bảo hộ chưa được quan tâm gia hạn đúng thời hạn. Nhiều sản phẩm dù đã có thương hiệu nhưng việc quảng bá, mở rộng thị trường còn gặp khó khăn. Các chủ thể quản lý nhãn hiệu, như HTX, hội nghề nghiệp... chưa thực sự chủ động trong việc xây dựng quy chế sử dụng, kiểm soát chất lượng hay phát triển chiến lược thương hiệu dài hạn.

Theo ông Bùi Hoàng Minh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ không chỉ dừng ở việc đăng ký bảo hộ, mà quan trọng hơn là phải quản trị, khai thác và thương mại hóa hiệu quả. Đây là cả một quá trình, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng.

Thành phố Huế cũng đã xác định phát triển nhãn hiệu là một phần quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gắn với các chủ trương lớn như Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chương trình phát triển kinh tế tư nhân. Trọng tâm là nâng cao hiệu quả quản lý và bảo hộ nhãn hiệu; xây dựng giá trị cốt lõi của sản phẩm; đẩy mạnh truyền thông, tiếp thị đa kênh và phát triển thương hiệu theo hướng bền vững.

Một trong những giải pháp quan trọng là gắn việc bảo hộ sở hữu trí tuệ với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội như xây dựng nông thôn mới, OCOP, nâng cao năng suất chất lượng. Đồng thời, cần lựa chọn sản phẩm đăng ký phù hợp với định hướng phát triển, có tiềm năng xuất khẩu và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng.

Việc đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao chất lượng, giảm giá thành, nhưng vẫn giữ được giá trị truyền thống của sản phẩm cũng là hướng đi cần thiết. Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ, thu hút đầu tư cần được triển khai mạnh mẽ hơn, gắn với phát triển du lịch và xây dựng thương hiệu điểm đến.

Ở góc độ quản lý, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng nhãn hiệu, đảm bảo sản phẩm lưu thông trên thị trường đạt chất lượng, đúng tiêu chuẩn đã đăng ký. Đồng thời, xây dựng cơ chế hỗ trợ bài bản cho các chủ thể trong việc quản lý và phát triển nhãn hiệu cộng đồng.

Xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm chủ lực không chỉ là câu chuyện của riêng doanh nghiệp hay cơ quan quản lý, mà là quá trình chung của cả cộng đồng. Khi mỗi sản phẩm mang trong mình giá trị trí tuệ, văn hóa và sự sáng tạo, lúc đó thương hiệu Huế, chất lượng sản phẩm sẽ được định danh và vang xa trên thị trường khu vực và quốc tế.