Phát triển trường chất lượng cao tại Hà Nội sau sắp xếp Kỳ 2: Hà Nội mở rộng mạng lưới trường chất lượng cao

Tháng 3-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đã chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các sở, ngành, địa phương trên địa bàn về việc triển khai mô hình trường chất lượng cao năm học 2026-2027. Đây thực sự là sự kiện giáo dục quan trọng của Thủ đô năm 2026 được phụ huynh, học sinh và lãnh đạo các địa phương quan tâm theo dõi.

Bể bơi của Trường CLC Tiểu học Hoàng Mai. Ảnh TA.

Thách thức chuẩn hóa

Tại buổi họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh mô hình trường chất lượng cao được xác định phục vụ theo khu vực, không giới hạn địa giới hành chính, không phân tuyến tuyển sinh; qua đó tạo điều kiện để học sinh tiếp cận môi trường giáo dục tốt hơn ngay tại địa phương.

Thành phố đặt mục tiêu phát triển mô hình này đạt khoảng 5% tổng số trường, tương đương 150 trường đến năm 2030. Các địa phương phải chủ động đăng ký lộ trình thực hiện, trường hợp không đăng ký phải giải trình rõ trách nhiệm. Thực ra, phần lớn các địa phương đều hồ hởi đón thông tin này, phường Hoàng Mai có 9/9 trường đạt chuẩn quốc gia, ngay lập tức đăng ký 2 trường. Phường Yên Sở định hướng xây dựng 3/7 trường công lập CLC, rất nhiều địa phương khác đều có quyết tâm tương tự.

Theo đó, Hà Nội tiếp tục ưu tiên tăng cường các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học theo hướng kiên cố hóa, hiện đại hóa, chuẩn hóa, đạt chuẩn quốc gia và hội nhập quốc tế. Thành phố cũng chú trọng đầu tư cho các trường học còn khó khăn về kinh phí, cũng như các trường đang trong quá trình công nhận mới hoặc công nhận lại chuẩn quốc gia giai đoạn 2021-2030.

Trao đổi về vấn đề này, TS. Nguyễn Thị Thanh Tâm (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cho biết: Tại thời điểm tháng 3-2026, toàn thành phố Hà Nội mới có 23 trường chất lượng cao được UBND Thành phố công nhận, gồm 17 trường công lập và 6 trường ngoài công lập. Do đó, mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 150 trường CLC (trung bình mỗi năm tăng thêm khoảng 25–30 trường) vừa là tin vui, vừa là thách thức không nhỏ cho các địa phương và nhà trường.

TS. Nguyễn Thị Thanh Tâm nhận định đây là mô hình đặc thù của Hà Nội, được quy định trong Luật Thủ đô và cụ thể hóa qua Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội. Sau hơn 10 năm thí điểm mô hình này, bối cảnh mới đòi hỏi cách tiếp cận rõ ràng, thực chất hơn nhằm mở rộng cơ hội thụ hưởng cho học sinh.

Tuy nhiên, việc xây dựng danh sách trường CLC phải được lựa chọn trên cơ sở có nền tảng chất lượng vững, đủ điều kiện triển khai, xuất phát từ nhu cầu xã hội; đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến nhiệm vụ phổ cập giáo dục, không phát triển dàn trải và phải gắn chặt với quy hoạch mạng lưới trường lớp.

Tiểu học Pháp Vân (phường Yên Sở) hướng tới trường CLC trước 2028. Ảnh TA

Góc chuyên môn

Trao đổi về các tiêu chí chuyên môn, PGS.TS Nguyễn Quý Dy (nguyên Giảng viên cao cấp Trường Đại học Sư phạm Vinh) cho rằng, tiêu chí cơ sở vật chất không phải bài toán quá khó đối với nguồn lực của Hà Nội. Vấn đề cốt lõi cần quan tâm là tiêu chuẩn đội ngũ và chuẩn đầu ra. Việc đạt tỷ lệ giáo viên trên chuẩn ở cấp tiểu học là 20%, cấp THCS là 25%, cùng yêu cầu 100% giáo viên đạt trình độ tiếng Anh B1 là thách thức lớn, kể cả đối với các phường nội thành. Theo quy định mới, trường CLC Hà Nội phải cam kết chất lượng chuẩn đầu ra ngoại ngữ: học sinh THCS đạt tối thiểu bậc B1; học sinh THPT đạt tối thiểu bậc B2 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam hoặc tương đương, đây những vấn đề lớn, phải có giải pháp chi tiết mới đạt được.

Bên cạnh đó, theo PGS.TS Nguyễn Quý Dy, các trường CLC phải bảo đảm dịch vụ tư vấn tâm lý học đường cho học sinh và cha mẹ học sinh do chuyên gia hoặc người có chuyên môn phụ trách. Nhà trường tổ chức đa dạng các hoạt động giáo dục bổ trợ và nâng cao như: câu lạc bộ học thuật, nghệ thuật, thể thao; nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo; trải nghiệm, hướng nghiệp và giao lưu, hợp tác quốc tế. Tùy điều kiện thực tế, trường có thể cung cấp thêm dịch vụ đưa đón, bán trú an toàn và các tiện ích hỗ trợ học tập khác.

Đến đầu tháng 7-2026, có thêm tin vui khi Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã ban hành quyết định công nhận thêm 14 trường tiểu học và THCS đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, nâng tổng số trường CLC công lập của Thủ đô lên con số 35 trường (cấp THPT chỉ duy nhất trường Phan Huy Chú). Tại Hà Nội, nhu cầu cho con theo học tại các trường CLC luôn ở mức rất cao qua từng mùa tuyển sinh. Đây là kết quả từ sự dịch chuyển cơ cấu dân số, mức sống đô thị và kỳ vọng ngày càng cao của phụ huynh. Áp lực gia tăng dân số cơ học khiến sĩ số tại nhiều trường công lập đại trà thường xuyên chạm ngưỡng 45–50 học sinh/lớp. Phụ huynh hướng đến trường CLC trước hết vì quy mô lớp học lý tưởng (khoảng 30–35 học sinh/lớp), cơ sở vật chất đồng bộ, môi trường bán trú an toàn và hệ sinh thái chăm sóc học đường toàn diện.

Tháng 7-2026, THCS Chu Văn An vừa được công nhận đạt chuẩn CLC. Ảnh NTC

Trao đổi với phóng viên, nhà thơ Phạm Mầu (Khu đô thị HH Linh Đàm, phường Hoàng Liệt) chia sẻ góc nhìn từ cơ sở: khu vực Linh Đàm với quy mô dân số rất lớn hiện áp lực đè nặng lên hệ thống trường phổ cập khi sĩ số bình quân còn cao. Trường công lập THCS duy nhất trên địa bàn phường Hoàng Liệt, với tổng số học sinh trên 6.100 em, phải ưu tiên cao nhất cho nhiệm vụ phổ cập giáo dục đại trà, do đó việc chuyển đổi thành trường CLC là điều không khả thi dù đội ngũ giáo viên rất tâm huyết. Vì vậy, Thành phố cần rà soát, quy hoạch mạng lưới trường CLC bài bản và sớm công khai lộ trình cụ thể cho nhân dân nắm bắt, giải quyết “2 in1” cả giáo dục CLC và giáo dục phổ thông đại trà.

Đó cũng là tâm tư chung của đông đảo phụ huynh, học sinh và cán bộ giáo viên tại Hà Nội, mong muốn con em được thụ hưởng môi trường giáo dục hiện đại, công bằng, chuẩn mực ngay tại địa phương mà không phải chịu áp lực quá lớn mỗi mùa tuyển sinh đầu cấp.

(Còn nữa)