Phía Nam 'khát' vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng nói gì?

Nguồn cung vật liệu xây dựng thiếu ổn định, cử tri kiến nghị hài hòa nhu cầu của các dự án trọng điểm và công trình dân sinh. Ảnh: Quỳnh Danh.

Bộ Xây dựng vừa có Văn bản số 5027/BXD-KHCNMT&VLXD gửi Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM để trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Theo đó, Bộ Xây dựng nhận được kiến nghị của cử tri TP.HCM với nội dung phản ánh tình trạng nguồn cung vật liệu xây dựng như cát, đá, đất đắp... tại một số tỉnh, thành phố khu vực phía Nam ngày càng khan hiếm, thiếu ổn định.

Tình trạng giá tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu xây dựng nhà ở, công trình phụ trợ, đặc biệt là các hộ dân bị thu hồi đất để triển khai các công trình, dự án trọng điểm cũng như tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân.

Cử tri kiến nghị thực hiện rà soát tổng thể công tác quản lý, khai thác và điều tiết nguồn cung vật liệu xây dựng; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hài hòa giữa nhu cầu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm quốc gia với nhu cầu sử dụng của người dân, từ đó góp phần ổn định thị trường vật liệu xây dựng.

Sau khi nghiên cứu, Bộ Xây dựng cho biết trong thời gian qua, Bộ đã tham mưu Thủ tướng ban hành Công điện số 85/CĐ-TTg tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng nhằm đảm bảo tiến độ thi công các công trình trọng điểm quốc gia; đồng thời, ban hành văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo, đôn đốc các cơ quan quản lý Nhà nước trực thuộc thực hiện rà soát, công bố giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị thi công, chỉ số giá xây dựng tại địa phương.

Bộ cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát về cung, cầu và giá vật liệu xây dựng; thực hiện rà soát, công bố giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị thi công, chỉ số giá xây dựng tại địa phương; trong đó đã yêu cầu nhiều giải pháp, chính sách để khắc phục tình trạng khan hiếm, tăng giá vật liệu ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình xây dựng, giao thông trên phạm vi cả nước.

Bộ Xây dựng cũng đã tham gia phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 147/2025/QH15); xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 193/2025/NĐ-CP, Nghị định số 193/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 21/2026/NĐ-CP ngày 16/01/2026).

Trong đó có các cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, rút ngắn thủ tục cấp phép, nâng công suất khai thác các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (nhóm III, nhóm IV), quy định cụ thể việc giao địa phương quy hoạch, cấp phép khai thác khoáng sản cát biển làm vật liệu xây dựng thông thường và san lấp.

Đồng thời, phân cấp chủ tịch UBND cấp tỉnh cấp phép hoạt động khoáng sản làm vật liệu xây dựng (nhóm II) đã góp phần ổn định nguồn cung khoáng sản làm vật liệu xây dựng, khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường nhằm bảo đảm nhu cầu về vật liệu xây dựng và bình ổn giá thị trường phục vụ cho các dự án hạ tầng trọng điểm của quốc gia và địa phương.

Hiện nay, Bộ Xây dựng đang trình Thủ tướng dự thảo Quyết định ban hành Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới.

Trong đó có nhiệm vụ xây dựng cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm; tăng cường điều tra cơ bản, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch khoáng sản làm vật liệu xây dựng và đẩy mạnh cấp phép thăm dò, khai thác theo quy hoạch nhằm bảo đảm nhu cầu nguyên liệu cho sản xuất; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin toàn quốc liên thông, đồng bộ, thống nhất về vật liệu xây dựng và khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (cát, đá, vật liệu san lấp...) nhằm giải quyết căn cơ các khó khăn, vướng mắc về vật liệu xây dựng trong thời gian tới.