Phiên tòa giả định tạo chuyển biến nhận thức chấp hành pháp luật cho ngư dân

Về phía đơn vị chủ trì, phối hợp có: Thượng tá Vũ Đình Ngà, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4; Đại tá Phạm Viết Huân, Trưởng phòng Pháp luật Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4; nhà báo Tạ Anh Tuấn, Phụ trách Văn phòng Báo Công lý tại TP. Hồ Chí Minh.

Về phía tỉnh Cà Mau có ông Ngô Vũ Thăng, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; ông Trần Trọng Nhân, Phó Chánh án TAND tỉnh; ông Phạm Quốc Sử - Phó Giám đốc Sở Tư pháp, ông Phạm Văn Mười - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau; bà Trần Bích Ngọc, Chánh án TAND khu vực 6 - Cà Mau, cùng đại diện chính quyền địa phương.

Quang cảnh phiên tòa

Phiên tòa giả định, cảnh báo từ một hành vi vi phạm

Tại phiên tòa giả định, HĐXX xét xử Nguyễn Văn Minh ( SN 1985, ngụ khóm Nhà Mát, phường Nhà Mát, tỉnh Cà Mau) về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”.

Theo kịch bản, năm 2023, vì mục đích vụ lợi, Nguyễn Văn Minh mua một tàu cá đã qua sử dụng, chuẩn bị ngư cụ, thuê Lê Văn Hùng cùng 4 ngư phủ và tổ chức cho nhóm này xuất cảnh trái phép sang vùng biển Thái Lan để khai thác thủy sản. Sau đó, nhóm người này bị cơ quan chức năng Thái Lan bắt giữ.

HĐXX giả định tuyên phạt Nguyễn Văn Minh 5 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”, đồng thời phạt bổ sung 10 triệu đồng.

Điều được đặt ra qua tình huống xét xử không chỉ là mức án, mà còn là những hệ lụy phía sau một hành vi vi phạm.

HĐXX tại phiên tòa giả định

Khi tàu cá, ngư dân Việt Nam khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, người vi phạm có thể phải đối mặt với pháp luật nước sở tại, thiệt hại về tài sản, mất thời gian, thậm chí phải chấp hành hình phạt tù.

Những hành vi này cũng tác động đến nỗ lực chống khai thác IUU, ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của nghề cá Việt Nam trong quá trình khắc phục “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).

Qua tình huống giả định, những quy định pháp luật được đặt vào hoàn cảnh cụ thể, giúp ngư dân dễ nhận diện hành vi vi phạm và hiểu rõ hơn hậu quả có thể xảy ra đối với bản thân, gia đình cũng như hoạt động khai thác thủy sản.

Thượng tá Vũ Đình Ngà, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phát biểu khai mạc chương trình

Thượng tá Vũ Đình Ngà, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, cho biết lực lượng Cảnh sát biển đã phối hợp với các cơ quan chức năng, địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn, chấm dứt khai thác IUU, góp phần vào nỗ lực chung gỡ “Thẻ vàng” của EC.

Theo Thượng tá Vũ Đình Ngà, phiên tòa giả định là hình thức tuyên truyền trực quan, giúp ngư dân hiểu rõ hơn các quy định pháp luật, nhất là hậu quả pháp lý và kinh tế khi cố tình vi phạm.

Qua đó, lực lượng Cảnh sát biển mong muốn ngư dân nâng cao ý thức tự giác, chấp hành pháp luật khi khai thác trên biển; đồng thời tiếp tục đồng hành, hỗ trợ bà con vươn khơi an toàn, đúng quy định, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Từ phiên tòa đến đối thoại trực tiếp

Sau phiên tòa, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 cùng các cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau tổ chức trao đổi, giải đáp những thắc mắc của ngư dân liên quan đến các quy định về chống khai thác IUU.

Những vấn đề phát sinh trong thực tế vươn khơi được đưa ra trao đổi trực tiếp với cơ quan chức năng. Qua đó, các quy định pháp luật được giải thích cụ thể hơn, giúp ngư dân nhận diện rõ việc cần làm, việc không được làm trong quá trình khai thác.

Hơn 200 ngư dân phường Hiệp Thành tham dự phiên tòa

Từ phiên tòa đến đối thoại, cách tuyên truyền đã chuyển từ phổ biến một chiều sang trao đổi và giải đáp trực tiếp. Đây cũng là cách để những vấn đề pháp lý không dừng lại ở văn bản mà được chuyển hóa thành nhận thức, hành động cụ thể của người dân.

Ngư dân Hồ Văn Méo (SN 1982, khóm Nhà Mát, phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau) tham dự chương trình chia sẻ: “Đi biển lâu năm, chúng tôi hiểu làm ăn đúng pháp luật thì mới yên tâm bám biển lâu dài. Nhưng có những quy định nếu chỉ nghe phổ biến thì chưa chắc nhớ hết.

Ngư dân đặt câu hỏi tại phiên tòa

Xem phiên tòa hôm nay, bà con thấy rõ một hành vi vi phạm có thể dẫn đến những hậu quả rất lớn. Vì vậy, mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân phải tự nhắc nhau chấp hành, không để một chuyến biển ảnh hưởng đến cả gia đình và nghề cá".

Hoạt động lần này cũng cho thấy sự phối hợp giữa Báo Công lý, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 và các đơn vị theo hướng bổ trợ lẫn nhau. Cảnh sát biển mang đến những vấn đề thực tiễn trong thực thi pháp luật trên biển; Tòa án cụ thể hóa quy định bằng tình huống xét xử; Báo Công lý góp phần đưa thông tin pháp luật đến gần hơn với ngư dân và lan tỏa thông điệp chống IUU.

Phòng ngừa từ cơ sở, bắt đầu từ mỗi chuyến biển

Đánh giá về hoạt động, Tiến sĩ Phạm Quốc Sử, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau, Tổ trưởng Tổ xử lý vi phạm IUU tỉnh Cà Mau, cho rằng việc tổ chức hai phiên tòa giả định tại xã Đông Hải và phường Hiệp Thành có ý nghĩa thiết thực trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác IUU.

Ông Phạm Quốc Sử - Phó Giám đốc tỉnh Cà Mau phát biểu tại buổi tọa đàm

Hoạt động diễn ra trong thời điểm cả hệ thống chính trị đang tập trung cao độ khắc phục những tồn tại, hạn chế trong chống khai thác IUU, hướng tới mục tiêu gỡ “Thẻ vàng” của EC đối với thủy sản Việt Nam.

Việc lựa chọn những địa bàn có đông tàu cá, ngư dân hoạt động giúp công tác tuyên truyền đi đúng đối tượng, sát thực tế và kịp thời chấn chỉnh nhận thức ngay từ cơ sở.

Đặc biệt, hình thức phiên tòa giả định giúp ngư dân thấy rõ tính nghiêm minh của pháp luật đối với những hành vi cố tình vi phạm, đồng thời nhận thức được những hậu quả có thể xảy ra đối với bản thân, gia đình và hoạt động khai thác thủy sản.

Đại tá Phạm Viết Huân, Trưởng phòng Pháp luật Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 giải đáp câu hỏi cho ngư dân tại chương trình

Đánh giá vai trò phối hợp, ông Phạm Quốc Sử cho rằng, việc Báo Công lý đồng hành cùng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tổ chức tuyên truyền bằng hình thức phiên tòa giả định đã tạo thêm cách tiếp cận trực quan, sinh động đối với pháp luật chống khai thác IUU.

Ông Nguyễn Quốc Minh - Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Hiệp Thành phát biểu tại phiên tòa

Trong đó, lực lượng Cảnh sát biển đưa những vấn đề từ thực tiễn thực thi pháp luật trên biển đến với ngư dân; Báo Công lý góp phần truyền tải, lan tỏa các quy định và thông điệp pháp luật bằng hoạt động báo chí. Khi kết hợp với vai trò của Tòa án, các quy định được cụ thể hóa thành những tình huống xét xử gần với thực tế, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và nâng cao ý thức chấp hành.

“Đây không chỉ là hoạt động tuyên truyền pháp luật đơn thuần, mà còn góp phần tạo chuyển biến về nhận thức, giúp bà con thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn uy tín của nghề cá Việt Nam và cùng cả nước thực hiện mục tiêu gỡ ‘Thẻ vàng’”, ông Phạm Quốc Sử nhấn mạnh.

Ban tổ chức trao 10 suất quà bằng tiền mặt, mỗi suất 1 triệu đồng cho ngư dân có hoàn cảnh khó khăn; trao 10 suất quà và 200 lá cờ Tổ quốc cho ngư dân phường Hiệp Thành

Dịp này, ban tổ chức trao 10 suất quà bằng tiền mặt, mỗi suất 1 triệu đồng cho ngư dân có hoàn cảnh khó khăn; trao 10 suất quà và 200 lá cờ Tổ quốc cùng tài liệu tuyên truyền về chống khai thác IUU cho ngư dân phường Hiệp Thành.

Từ một phiên tòa giả định, pháp luật được chuyển tải bằng tình huống cụ thể, đối thoại trực tiếp và thông tin báo chí. Khi mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân hiểu đúng quy định, chủ động tuân thủ, công tác phòng ngừa vi phạm IUU sẽ được bắt đầu ngay từ mỗi chuyến biển.