Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định: Quy định nguyên tắc, yêu cầu bắt buộc khi cải tạo xây dựng nhà chung cư

Làm rõ nguồn vốn và nguyên tắc quản lý sử dụng quỹ nhà ở

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá cao Chính phủ đã chuẩn bị kỹ lưỡng, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai các Tờ trình mới của 3 dự án: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi); đồng thời tiếp thu nhiều ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội.

Nhấn mạnh đây là 3 dự án luật rất quan trọng, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu. Ảnh: Hồ Long

“Nên thành lập các nhóm phụ trách của 3 dự án Luật này, thống kê xem còn có nội dung nào chưa thống nhất, gửi Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan xem xét”, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị.

Nêu rõ đây là nhóm 3 dự án Luật khó, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất với Chính phủ xếp thành nhóm và đối chiếu với nhau; đồng thời, có hiệu lực cùng một ngày.

Với tinh thần nêu trên, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Ngoài ra, 3 dự án Luật này cũng liên quan với nhiều luật khác như Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Đấu giá, Luật Các tổ chức tín dụng, Bộ luật Dân sự..., trong đó có một số dự án Luật đang được xem xét sửa đổi tại Kỳ họp thứ Hai. Do đó, cần rà soát để bảo đảm tính thống nhất.

Đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội quan tâm đến nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án bất động sản. Theo đó, khoản 4 Điều 13 quy định: sau khi bàn giao nhà, chủ đầu tư phải làm việc với cơ quan nhà nước để cấp giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà gắn liền với đất cho người mua. Thời hạn để thực hiện, như Luật hiện hành quy định, là trong thời hạn 50 ngày kể từ ngày giao nhà. Tuy nhiên, dự thảo Luật lại chưa có quy định rõ về thời gian. Vì vậy, cần xem xét kỹ lưỡng lại nội dung này.

Các đại biểu Tổ 11 dự phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

Liên quan đến quản lý, sử dụng, cải tạo xây dựng lại nhà chung cư, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần thiết kế ngay trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) những quy định có tính nguyên tắc, hoặc yêu cầu điều kiện chung, sau đó giao Chính phủ quy định chi tiết để tránh tình trạng trục lợi chính sách của Ban quản trị, tranh chấp giữa Ban quản trị và cư dân, tranh chấp sở hữu chung và sở hữu riêng. Cùng với đó, cần quy định các nguyên tắc, yêu cầu bắt buộc phải có khi cải tạo xây dựng nhà chung cư.

Về quỹ nhà ở, Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao việc bổ sung quy định này và cho rằng, quỹ nhà ở không chỉ gồm tiền ngân sách mà còn bao gồm tiền của các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm và tiền của người mua. Do đó, phải làm rõ thêm về nguồn vốn và nguyên tắc quản lý sử dụng để bảo đảm đồng bộ với pháp luật về ngân sách nhà nước và Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Phó Chủ tịch Quốc hội cũng gợi mở, có thể nghiên cứu mở rộng hơn, tức là ai cũng có thể góp tiền vào quỹ, sau đó sử dụng quỹ này để xây nhà ở xã hội rồi cho thuê.

Qua nghiên cứu dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, ĐBQH Nguyễn Thanh Hải (Thái Nguyên) nêu rõ, điểm g khoản 3 Điều 6 dự thảo Luật quy định: Dự án đầu tư xây dựng nhà ở có áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm tài nguyên, công trình xanh hoặc đô thị thông minh thì phải đáp ứng yêu cầu, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, ĐBQH Nguyễn Thanh Hải (Thái Nguyên) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Cho rằng, điều này chưa thể hiện đúng với tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải đề nghị, cần thống nhất nhận thức và hành động trong hoàn thiện thể chế, quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển đô thị bền vững theo hướng đô thị xanh, văn minh.

Trên tinh thần đó, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải đề nghị, cơ quan soạn thảo nghiên cứu, xem xét bổ sung quy định về việc: khuyến khích các dự án phát triển nhà ở áp dụng các tiêu chí công trình xanh, tiết kiệm năng lượng. Quy định như vậy sẽ tạo hành lang pháp lý và là căn cứ cho các văn bản hướng dẫn dưới luật. Đơn cử, có thể khuyến khích về tài chính, khuyến khích thông qua chính sách thuế này, sử dụng đất đai này...

Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải cũng đề nghị, quy định theo hướng công trình nào thực hiện áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng và công trình xanh thì phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn; pháp luật phải ủng hộ, khuyến khích, tạo cơ chế thuận lợi để phát triển các dự án nhà ở áp dụng tiêu chí công trình xanh và tiết kiệm năng lượng.

Các đại biểu Tổ 11 dự phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

“Điều này góp phần trong việc hiện thực hóa những tiêu chí, tiêu chuẩn, mục tiêu đề ra về giảm khí phát thải và chuyển dịch năng lượng tới năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh.

Chú trọng khoảng cách đến đất sản xuất, nguồn nước và sự gắn kết cộng đồng

Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), ĐBQH Chamaléa Thị Thủy (Khánh Hòa) nêu rõ, khoản 1 Điều 15 dự thảo Luật quy định chính sách bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng vùng, đây là nguyên tắc quan trọng.

Đại biểu Chamaléa Thị Thủy cho rằng, khi triển khai, cần tránh hiểu đất sinh hoạt cộng đồng chỉ là một thửa đất để xây nhà sinh hoạt. Đối với nhiều cộng đồng, không gian văn hóa còn gắn với nơi tổ chức lễ hội, nghĩa địa truyền thống, địa điểm tín ngưỡng, bến nước và những nơi được sử dụng qua nhiều thế hệ.

ĐBQH Chamaléa Thị Thủy (Khánh Hòa) phát biểu. Ảnh Hồ Long

“Việc nhận diện các không gian này không đồng nghĩa với xác lập loại đất mới hoặc công nhận quyền sử dụng đất ngoài điều kiện luật định. Điều cần thiết là những giá trị đó được xem xét đầy đủ khi quy hoạch, triển khai dự án và thu hồi đất. Một công trình mới có thể tốt hơn về điều kiện xây dựng, nhưng chưa chắc thay thế được địa điểm gắn với ký ức, tín ngưỡng và sự gắn kết cộng đồng”, đại biểu Chamaléa Thị Thủy nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị làm rõ sự liên thông giữa chính sách hỗ trợ đất ở với việc di chuyển người dân khỏi khu vực nguy hiểm. Đại biểu lưu ý hai yêu cầu: không chậm di chuyển khi đã xác định nguy hiểm; không sử dụng lý do nguy cơ thiên tai thiếu căn cứ để di chuyển dân hoặc thay đổi việc sử dụng đất. Người dân cần được giải thích rõ căn cứ di chuyển, phương án nơi đến và việc quản lý đất sau thu hồi.

Điều 47 dự thảo Luật đã quy định yêu cầu về hạ tầng, phong tục, tập quán và lựa chọn địa điểm tái định cư. Khi cụ thể hóa tại miền núi, cần chú trọng khoảng cách đến đất sản xuất, nguồn nước và sự gắn kết cộng đồng. Người dân cần được tham gia lựa chọn địa điểm, xây dựng phương án.

Các đại biểu Tổ 11 dự phiên thảo luận. Ảnh: Hồ Long

“Nếu nơi ở mới an toàn nhưng quá xa đất sản xuất, thiếu điều kiện sinh hoạt, người dân có thể quay lại nơi cũ. Vì vậy, mục tiêu không chỉ là đưa đồng bào ra khỏi vùng nguy hiểm, mà còn bảo đảm nơi đến đủ điều kiện để ổn định lâu dài”, đại biểu Chamaléa Thị Thủy nhấn mạnh.