Phó cục trưởng A05: Am hiểu công nghệ vẫn sập bẫy lừa đảo

Đại tá Hà Văn Bắc đề nghị phát huy vai trò tiên phong của sinh viên, hình thành mạng lưới “Chiến binh số” có trách nhiệm. Ảnh: T.Uyên.

Ngày 29/10, tại Lễ phát động Dự án truyền thông cộng đồng “CyberZ – Tiên phong phòng trừ lừa đảo”, đại tá Hà Văn Bắc, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng (A05) Bộ Công an, cho rằng cần chuyển từ cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo sang chủ động trang bị kỹ năng nhận diện, ứng phó và nâng cao khả năng tự bảo vệ của cộng đồng trước những nguy cơ ngày càng phức tạp trên không gian mạng.

Theo ông Bắc, với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói và các thủ đoạn thao túng tâm lý tinh vi, tội phạm có thể lợi dụng lòng tin, tình cảm và nỗi sợ hãi để chiếm đoạt tài sản.

Dẫn thực tế những vụ việc sinh viên bị thao túng tâm lý qua thủ đoạn “bắt cóc online” vừa qua, ông Bắc cho rằng ngay cả những người trẻ có khả năng tiếp cận công nghệ nhanh chóng cũng có thể trở thành nạn nhân.

Đại diện A05 chỉ ra việc phòng, chống lừa đảo không thể chỉ dừng ở việc cảnh báo các thủ đoạn đã xảy ra, mà cần trang bị cho cộng đồng năng lực nhận diện, ứng phó và tự bảo vệ trước những nguy cơ liên tục biến đổi.

Đánh giá cao sáng kiến CyberZ của Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam, TikTok Việt Nam và các đơn vị phối hợp, đại tá Hà Văn Bắc cho rằng việc lấy sinh viên làm trung tâm, kết hợp trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năng và khuyến khích sáng tạo là hướng tiếp cận thiết thực.

"Điểm quan trọng là phát huy vai trò chủ động của người trẻ", đại tá Bắc nói và khẳng định sinh viên có thể trở thành lực lượng góp phần nâng cao nhận thức và bảo vệ cộng đồng trước lừa đảo trực tuyến.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Phó cục trưởng A05 đề nghị chuyển kiến thức thành kỹ năng và hành động thực tế, trong đó tập trung vào khả năng nhận diện lừa đảo, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng phó đúng cách khi gặp nguy cơ.

"Các tình huống mô phỏng, chương trình tương tác và hoạt động tập huấn cần chú trọng những thủ đoạn lợi dụng AI, công nghệ deepfake và thao túng tâm lý", ông Hà Văn Bắc nói.

Đồng thời, phát huy vai trò tiên phong của sinh viên, hình thành mạng lưới “Chiến binh số” có trách nhiệm. Tinh thần tiên phong phải đi cùng trách nhiệm và hiểu biết pháp luật. Sinh viên cần biết phát hiện dấu hiệu bất thường, cảnh báo có căn cứ và chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền, thay vì tự thực hiện các hoạt động điều tra, xử lý tội phạm.

Đặc biệt, đại tá Hà Văn Bắc đề nghị tăng cường kết nối nguồn lực và thế mạnh của cơ quan chức năng, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ, báo chí và thế hệ trẻ nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn lừa đảo trực tuyến.

Thanh niên, sinh viên quét mã QR, trải nghiệm Cổng thông tin CyberZ, tìm hiểu kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo trực tuyến. Ảnh: T.Uyên.

Gửi thông điệp tới sinh viên, đại tá Hà Văn Bắc nhấn mạnh người trẻ có thể bắt đầu từ những hành động cụ thể như kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu rủi ro và giúp người thân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo.

“Hãy là thế hệ không chỉ làm chủ công nghệ, mà còn biết sử dụng công nghệ để bảo vệ con người. Không chỉ an toàn cho chính mình, mà còn góp phần mang lại sự an toàn cho cộng đồng”, lãnh đao A05 nói thêm.