Phó giáo sư dinh dưỡng kêu gọi người Việt bớt 1 thứ khi ăn để sống lâu

Ăn mặn gấp 1,6 lần 

Bệnh không lây nhiễm hiện là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong tại Việt Nam, chiếm hơn 80% số ca tử vong. Nhiều trường hợp tử vong sớm khi người bệnh vẫn còn trẻ. Trong đó, đột quỵ và bệnh tim mạch là những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở cả nam và nữ.

Những thay đổi trong chế độ ăn uống, lối sống ít vận động và xu hướng già hóa dân số chính là yếu tố làm gia tăng gánh nặng bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam.

Chia sẻ tại Hội thảo Giảm tiêu thụ muối và các giải pháp thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh tổ chức sáng 19/8, PGS.TS Trương Tuyết Mai, Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Hà Nội) cho rằng, lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt đã có xu hướng giảm nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Ăn quá nhiều muối gây ra bệnh tật. Anh: Freepik.

Cụ thể, kết quả điều tra cho thấy lượng muối ăn vào của người Việt giảm từ 9,42g/ngày (năm 2015) xuống 8,07g/ngày (năm 2021). Con số này vẫn cao gấp 1,6 lần mức khuyến nghị dưới 5g muối/ngày của WHO. 

Đáng lưu ý, nhóm người có nguy cơ cao như tăng huyết áp, đái tháo đường có xu hướng ăn mặn hơn so với quần thể chung.

Bớt nêm muối, chấm gia vị

Theo bà Mai, natri là thành phần quen thuộc trong bữa cơm của người Việt, có mặt trong muối ăn, nước mắm, nước tương, bột canh, mì chính và nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn.

Khi lượng natri trong khẩu phần quá cao, cơ thể giữ nhiều nước hơn, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch và huyết áp, tổn thương nội mạc, mất cân bằng Na/K. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, thận và ung thư dạ dày tăng lên.

Một người có thể ăn mặn trong nhiều năm mà không cảm nhận rõ tác động bất thường lên sức khỏe, cho đến khi phát hiện huyết áp tăng hoặc xuất hiện biến cố tim mạch. Các yếu tố nguy cơ chuyển hóa cũng đang có xu hướng gia tăng trong đó có nguyên nhân ăn mặn. 

Bà Mai chỉ ra rằng phần lớn natri trong khẩu phần người Việt đến từ gia vị được thêm vào khi nấu và ăn. Do đó chỉ thay đổi công thức của thực phẩm đóng gói sẽ chưa đủ nếu thói quen nêm nếm, chấm và chan vẫn không thay đổi. 

Để đạt mục tiêu giảm 30% lượng natri tiêu thụ, Việt Nam cần đưa mức tiêu thụ muối xuống khoảng 6,6g/ngày, tức mỗi người cần giảm thêm 1,5g muối mỗi ngày.

PGS Mai cho rằng bớt muối sẽ giảm gánh nặng bệnh tật trong tương lai, giúp người dân sống thọ khỏe mạnh. Bà khuyến nghị mọi người có thể bắt đầu bằng những thay đổi rất nhỏ nhưng duy trì đều đặn: giảm lượng muối, nước mắm, bột canh khi nấu; hạn chế chấm thêm nước mắm, nước tương; giảm các món kho, muối, rim và thực phẩm chế biến sẵn. Bữa ăn bớt natri có thể giảm 14% nguy cơ đột quỵ, 13% các biến cố tim mạch chính và 12% nguy cơ tử vong.