Phó Thủ tướng: Cần nâng cao đồng bộ chất lượng toàn hệ thống giáo dục đại học

Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo xác định mục tiêu xây dựng nền giáo dục đại học hiện đại, có năng lực cạnh tranh quốc tế, thích ứng hiệu quả với thời đại số và AI, trở thành hạ tầng tri thức chiến lược phục vụ phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Đến năm 2045, giáo dục đại học Việt Nam phấn đấu đạt trình độ tiên tiến trong khu vực châu Á, có một số đại học nghiên cứu đạt đẳng cấp thế giới và một số lĩnh vực KHCN đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Chuyển từ phát triển từng trường sang hệ sinh thái giáo dục đại học

Đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc của Bộ GD&ĐT, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng dự thảo đã bám sát các căn cứ chính trị, đồng thời tiếp thu, giải trình đầy đủ nhiều ý kiến góp ý. Tuy nhiên, một số nội dung mới dừng ở định hướng, chưa hình thành cơ chế thực hiện cụ thể, vì vậy cần tiếp tục hoàn thiện.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Ảnh: VGP/Thu Sa

Theo Phó Thủ tướng, Chiến lược phải được thiết kế như một "bản đồ phát triển", xác định rõ mục tiêu, lộ trình và có khả năng thích ứng linh hoạt để ngày càng nhiều cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam tiệm cận nhóm dẫn đầu thế giới, đồng thời nâng cao chất lượng toàn hệ thống.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển từng cơ sở giáo dục riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái giáo dục đại học quốc gia. Trong đó, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương, thị trường lao động và các đối tác quốc tế cần được kết nối, chia sẻ nguồn lực.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát toàn bộ hệ thống chỉ tiêu đến năm 2030 và 2035, nhất là các chỉ tiêu về quy mô người học, đào tạo STEM, đào tạo tiến sĩ, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ theo tinh thần khát vọng vươn lên và nỗ lực cao nhất.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới tài chính và quốc tế hóa

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá phù hợp với sứ mạng của từng nhóm cơ sở giáo dục đại học. Kết quả kiểm định chất lượng và dữ liệu đầu ra phải trở thành căn cứ để duy trì chương trình đào tạo, phân nhóm trường, giao nhiệm vụ và tiếp cận các chính sách hỗ trợ.

Phó Thủ tướng đề nghị rà soát toàn bộ hệ thống chỉ tiêu đến năm 2030, năm 2035; nhất là các chỉ tiêu về quy mô người học, tỉ lệ đào tạo STEM. Ảnh: VGP/Thu Sa

Về cơ cấu ngành đào tạo và sắp xếp mạng lưới, Bộ GD&ĐT được giao chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhu cầu nhân lực, việc làm và thu nhập sau tốt nghiệp để định kỳ đánh giá, điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp với thực tiễn.

Đối với chuyển đổi số, Phó Thủ tướng nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo không chỉ là công cụ hỗ trợ dạy và học mà phải trở thành động lực tái cấu trúc toàn diện chương trình, phương thức đào tạo, nghiên cứu, kiểm tra, đánh giá và quản trị đại học. Đồng thời, cần sớm hoàn thiện nền tảng số quản trị giáo dục đại học quốc gia, nền tảng giáo dục thông minh, bổ sung các quy định về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu người học và đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy quản lý trong các cơ sở giáo dục đại học.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ KH&CN sớm xây dựng bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số, dữ liệu và ứng dụng AI trong giáo dục đại học. Cùng với đó, Bộ Tài chính chủ trì cân đối nguồn lực, ưu tiên đầu tư cho các nhiệm vụ chiến lược, nghiên cứu cơ bản, công nghệ lõi, đào tạo nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ người học thuộc diện chính sách.

Về hội nhập quốc tế, Chiến lược cần xây dựng lộ trình phát triển môi trường đào tạo, nghiên cứu có khả năng cạnh tranh quốc tế; mở rộng các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh và ngoại ngữ phù hợp; thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế; tăng cường liên kết nghiên cứu, trao đổi sinh viên, công nhận tín chỉ và phát triển các chương trình, phân hiệu của những cơ sở giáo dục đại học nước ngoài có uy tín tại Việt Nam.