Phó Thủ tướng đề ra 7 nhiệm vụ trọng tâm cho giáo dục Đại học

Tham dự Hội nghị có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, đại diện lãnh đạo các bộ, cơ quan: Quốc phòng; Công an; Tài chính; Khoa học và Công nghệ; Y tế; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Công Thương; Nội vụ; Văn phòng Chính phủ; Công đoàn Giáo dục Việt Nam; nhà giáo, nhà khoa học, lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học, đại diện doanh nghiệp và các trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục trên toàn quốc.

Tuyển sinh Đại học 2026: Nhóm ngành Sư phạm tăng, Luật giảm

Theo báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong năm tuyển sinh Đại học 2026, nhóm ngành Sư phạm - Giáo viên có 44.623 thí sinh trúng tuyển, tăng 5.688 người, tương ứng 14,6%, tại 77 cơ sở đào tạo. 

Trong khi số trúng tuyển tăng, điểm chuẩn trung vị của nhóm Sư phạm - Giáo viên năm 2026 là 24,79 điểm, giảm so với mức 25,90 điểm năm 2025. Ở chiều ngược lại, nhóm ngành Luật có 24.483 thí sinh trúng tuyển, giảm 7.595 người, tương ứng 23,7%. 

Điểm chuẩn trung vị của nhóm ngành này giữ ở mức 20 điểm. Nhóm Y dược - Sức khỏe có 43.991 thí sinh trúng tuyển, giảm 0,4%. Điểm chuẩn trung vị tăng từ 19,50 điểm năm 2025 lên 20 điểm năm 2026. 

Nhóm Quản lý - Kinh tế có 166.629 thí sinh trúng tuyển, tăng 1,6%. Đối với Du lịch - Dịch vụ - Vận tải, số trúng tuyển giảm 3,4%, còn 47.482 người.

 Điểm chuẩn trung vị cũng giảm từ 18,88 xuống 17,77 điểm. Nhóm Nông - Lâm - Thủy sản có 10.475 thí sinh trúng tuyển, tăng 2,5%; điểm chuẩn trung vị giữ ở mức 15 điểm.

Trong khi đó, đối với STEM, báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2026 có 2.319 lượt ngành, tăng 299 lượt, tương ứng 14,8% so với năm 2025, tại 208 cơ sở đào tạo. 

Số thí sinh trúng tuyển đạt 241.929 người, tăng 4.104 người, tương ứng 1,7%. Điểm chuẩn trung vị là 18,50 điểm, giảm so với mức 19 điểm của năm trước.

- Đáng chú ý, bên trong nhóm STEM đang diễn ra sự tái phân bổ. 

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhóm Máy tính và Công nghệ thông tin giảm số thí sinh dù tăng lượt ngành, trong khi Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật và Kiến trúc - Xây dựng cùng tăng. 

Một số nhóm kỹ thuật cũng tăng số thí sinh ở các chương trình có điểm chuẩn cao. Đơn cử, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật có số trúng tuyển ở các lượt ngành trên 25 điểm tăng từ 2.997 lên 3.497 người; nhóm Kỹ thuật hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường tăng từ 313 lên 1.270 người ở phân khúc trên 25 điểm. Tính chung tuyển sinh năm 2026, cả nước có 874.811 thí sinh đăng ký xét tuyển, với hơn 7,18 triệu nguyện vọng.

Tổng chỉ tiêu tuyển sinh là 808.628. Đến ngày 20/8/2026, có 633.415 thí sinh xác nhận nhập học đợt 1, trong đó 212.601 thí sinh thuộc nhóm STEM, chiếm khoảng 33,6%. Quy mô toàn hệ thống cũng tiếp tục tăng. 

Tính đến ngày 20/8/2026, cả nước ghi nhận 2.798.974 người đang học, gồm 2.595.831 người học Đại học, 139.276 học viên thạc sĩ và 63.867 nghiên cứu sinh. 

Ở đầu vào sau Đại học, năm học 2025-2026 tuyển mới 5.687 nghiên cứu sinh, tăng 39,49% so với năm học trước; tuyển mới thạc sĩ đạt 54.246 người, tăng 23,89%; Đại học chính quy đạt 646.576 người, tăng 15,63%.

Nhìn chung, cơ cấu tuyển sinh STEM năm 2026 có sự dịch chuyển cả về số lượt ngành và số thí sinh trúng tuyển; một số chương trình kỹ thuật ghi nhận mức điểm chuẩn cao. 

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý, điểm chuẩn giữa các phương thức xét tuyển, tổ hợp và cơ sở đào tạo khó có thể so sánh trực tiếp. Vì vậy, tỷ lệ xác nhận nhập học và kết quả học tập của sinh viên sau tuyển sinh mới là những căn cứ để đánh giá đầy đủ mức độ dịch chuyển cũng như chất lượng đầu vào.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu tại Hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho rằng, Hội nghị diễn ra trong thời điểm toàn hệ thống Đại học bước vào năm học mới, sau một năm hoàn thành Nghị quyết 71 và tiếp tục thực hiện Nghị quyết 57. Đây là hai nghị quyết trụ cột cho việc phát triển giáo dục Đại học. 

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, sau một năm, toàn ngành đã đạt được những kết quả quan trọng, với nhiều chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, thể chế, chính sách và những kết quả cụ thể.

Hệ thống văn bản pháp luật về giáo dục Đại học đã được đổi mới mạnh mẽ và cơ bản hoàn thiện. Lần đầu tiên có nghị định riêng về cơ chế tự chủ cho giáo dục Đại học. Việc đặt hàng đào tạo, kết quả đầu ra, đến hàng loạt chính sách mới với đội ngũ giảng viên và người học đã được triển khai. 

Chiến lược phát triển giáo dục Đại học; quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục Đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã được điều chỉnh và ban hành. Hàng loạt chương trình, đề án phát triển các cơ sở giáo dục Đại học trọng điểm, các cơ sở đào tạo các vùng, các đề án phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực then chốt được phê duyệt.

Về thời gian tới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề nghị các cơ sở giáo dục Đại học tập trung các vấn đề. 

1. Trả lời câu hỏi trong việc thực hiện chiến lược giáo dục Đại học giai đoạn tới: Giáo dục Đại học chúng ta cần phải thay đổi những gì, thích ứng với thời đại mới, nhất là với sự thay đổi của trí tuệ nhân tạo, cùng với yêu cầu phát triển mới của đất nước. 

2. Với mỗi nhà trường và toàn hệ thống, sẽ làm gì để mang lại giá trị tốt đẹp cho người học, xã hội và đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Sử dụng những nguồn lực từ Nhà nước, doanh nghiệp và người học như thế nào một cách hiệu quả nhất để tạo những giá trị đó. 

Thay vì đi trả lời câu hỏi trường sẽ đạt top bao nhiêu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng hãy tìm câu trả lời khác: "Cách tạo ra những giá trị gì cho người học, cho xã hội và đất nước; vì sao người học lại chọn trường này, ngành học này; vì sao Nhà nước lại đầu tư cho trường, cho ngành này; vì sao doanh nghiệp lại chọn nhóm nghiên cứu này hay hợp tác với trường này...?".

3. Tăng tỷ lệ người học theo học Đại học. Với tiến độ như hiện nay, đến năm 2030 sẽ đạt được số lượng sinh viên/vạn dân. Điều quan trọng hơn, cần tập trung nâng cao chất lượng đào tạo, cả hệ thống cần tạo chất lượng thực chất.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ghi nhận tư duy quản trị giáo dục Đại học và thể chế tiếp tục có bước đổi mới. Nhiều chủ trương mới về tự chủ, quản trị, đội ngũ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu và bảo đảm chất lượng đã được thể chế hóa; tư duy quản lý từng bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị bằng chuẩn, dữ liệu, trách nhiệm giải trình và kết quả đầu ra.

Bên cạnh đó, quy mô và cơ cấu đào tạo có chuyển biến tích cực. Đào tạo sau Đại học tiếp tục tăng; các ngành khoa học cơ bản, STEM, công nghệ cao và công nghệ chiến lược được quan tâm nhiều hơn và có kết quả bước đầu tích cực; nhiều chương trình đào tạo nhân lực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, chương trình tài năng và trung tâm đào tạo xuất sắc đã được triển khai; chất lượng đội ngũ tiếp tục được nâng lên.

Không những vậy, vai trò của các trường Đại học trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng được khẳng định. Năm 2025, các cơ sở giáo dục Đại học đóng góp trên 83% tổng số công bố Scopus của cả nước; hoạt động nghiên cứu, sở hữu trí tuệ, chuyển giao và kết nối doanh nghiệp có bước phát triển tốt. 

Ngoài ra, công tác bảo đảm chất lượng, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế cũng tiếp tục được đẩy mạnh, từng bước tạo nền tảng để chuyển sang quản trị hệ thống trên cơ sở dữ liệu và kết quả.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra một số điểm nghẽn. Đơn cử, chất lượng và năng lực giữa các cơ sở còn chênh lệch; sứ mệnh và thế mạnh của nhiều trường chưa thật rõ; một số cơ sở mở ngành, tăng quy mô nhanh hơn khả năng phát triển đội ngũ và các điều kiện bảo đảm chất lượng; dự báo nhu cầu, điều chỉnh quy mô đào tạo, phát triển đội ngũ chất lượng cao và đào tạo sau Đại học vẫn còn những khoảng cách so với yêu cầu phát triển; tự chủ đại học và bảo đảm chất lượng chưa thật sự đi vào chiều sâu; tiềm lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và dữ liệu chưa được chuyển hóa đầy đủ thành năng lực phát triển...

Theo Phó Thủ tướng, chủ đề năm học "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất" phải được cụ thể hóa bằng hành động: Tự chủ đi cùng trách nhiệm; đầu tư đi cùng sản phẩm; nghiên cứu đi cùng ứng dụng; chính sách phải thực sự đi vào nhà trường, lớp học và phòng thí nghiệm.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị tập trung vào 7 nhóm trọng tâm:

Thứ nhất, chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện và tạo kết quả cụ thể, thực chất. Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung tổ chức thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, Luật Giáo dục Đại học, Chiến lược phát triển giáo dục Đại học và các cơ chế, chính sách đã ban hành. 

Thứ hai, tập trung sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục Đại học trên cơ sở chất lượng, sứ mệnh, nhu cầu phát triển ngành, vùng, khả năng liên kết và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Thứ ba, lấy chất lượng làm yêu cầu xuyên suốt, thực hiện quản trị chất lượng theo kết quả đầu ra. Bộ Giáo dục và Đào tạo chuyển mạnh sang quản lý chất lượng bằng tiêu chuẩn, dữ liệu, công khai và hậu kiểm; kết quả kiểm tra là căn cứ xác định năng lực tuyển sinh, mở ngành và giao nhiệm vụ. 

Các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm đầy đủ về tính trung thực của dữ liệu và chất lượng đào tạo; quy mô tuyển sinh, mở ngành và thực hiện nhiệm vụ đào tạo phải phù hợp với năng lực thực tế của cơ sở...

Thứ tư, giáo dục Đại học phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực tinh hoa và nhân tài cho tương lai. 

Đặc biệt, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nâng cao năng lực dự báo nhu cầu nhân lực, làm căn cứ điều chỉnh quy mô, cơ cấu đào tạo và đặt hàng; đào tạo không chỉ để đáp ứng nhu cầu hiện tại mà phải tạo ra năng lực phát triển cho tương lai và cho các lĩnh vực ưu tiên chiến lược.

Thứ năm, đưa các trường Đại học thực sự trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về sở hữu trí tuệ, tài sản, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và doanh nghiệp khởi nguồn. 

Các trường cần chủ động tìm kiếm bài toán từ thực tiễn, không chỉ chờ được giao nhiệm vụ; từng trường phải trở thành đầu tàu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại các vùng và địa phương.

Thứ sáu, tạo đột phá trong quản trị bằng dữ liệu, chuyển đổi số và chủ động thích ứng với trí tuệ nhân tạo. Bộ Giáo dục và Đào tạo phải xây dựng hệ thống dữ liệu giáo dục Đại học "đúng, đủ, sạch, thống nhất, dùng chung"; khắc phục tình trạng một chỉ tiêu có nhiều cách hiểu, nhiều số liệu khác nhau. 

Dữ liệu phải phục vụ trực tiếp cho quản trị, dự báo, cảnh báo chất lượng, phân bổ nguồn lực và hoạch định chính sách. Đồng thời, cần giảm gánh nặng báo cáo cho các trường theo nguyên tắc dữ liệu khai một lần, được kết nối và sử dụng nhiều lần.

Thứ bảy, xây dựng lộ trình phát triển môi trường đào tạo và nghiên cứu có khả năng cạnh tranh quốc tế; mở rộng chương trình đào tạo bằng tiếng Anh và các ngoại ngữ phù hợp; thu hút giảng viên, nhà khoa học, sinh viên quốc tế; tăng cường liên kết nghiên cứu, trao đổi sinh viên, công nhận tín chỉ và phát triển chương trình, phân hiệu của cơ sở giáo dục Đại học nước ngoài có uy tín tại Việt Nam.

Đồng thời, nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục công nhận văn bằng theo hướng quản lý rủi ro, bảo đảm chất lượng và phù hợp với pháp luật, điều ước quốc tế.

Còn đối với các cơ sở giáo dục Đại học, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động đổi mới từ bên trong, xác định rõ sứ mệnh, phát huy thế mạnh, sử dụng hiệu quả quyền tự chủ và chịu trách nhiệm đến cùng về chất lượng, hiệu quả; không chạy theo quy mô, hình thức hay thành tích ngắn hạn.

Đặc biệt, mỗi trường phải đặt sự phát triển của mình trong yêu cầu phát triển chung của đất nước, chủ động tham gia giải quyết những bài toán lớn về nhân lực, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu không chỉ là đào tạo đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà phải chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai, tạo ra tri thức, công nghệ và giá trị mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước.