Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Mỗi địa phương chọn 3-5 bài toán lớn cho nông nghiệp

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Cùng dự có lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành liên quan và các địa phương phía phía Nam; các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, các tổ chức quốc tế… .

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, từ dựa chủ yếu vào mở rộng quy mô, sản lượng sang nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị

Trong tiến trình đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò then chốt, tạo nền tảng đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và phát triển các chuỗi giá trị bền vững.

Năm 2025, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 3,78%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,63 tỉ USD. Trong 9 tháng đầu năm 2026, khu vực này tiếp tục tăng trưởng 4,02%, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 56,3 tỉ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ.

Những kết quả trên khẳng định vai trò và đóng góp quan trọng của ngành đối với nền kinh tế đất nước, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cần phải tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và các dư địa tăng trưởng mới.

Thực tế vẫn còn những điểm nghẽn như cơ chế đầu tư và nghiên cứu chưa gắn với nhu cầu doanh nghiệp; năng lực tự chủ công nghệ còn hạn chế; sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chuỗi thiếu bền vững; hạ tầng bảo quản, chế biến sâu chưa đồng bộ; dữ liệu ngành phân tán, thiếu liên thông...

Chủ tịch Tập đoàn CT Group Trần Kim Chung cho rằng, các ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp hiện còn thiếu sự kết nối, chưa tạo được sức bật cộng hưởng giữa các ngành, lĩnh vực và địa phương. Việc triển khai công nghệ vẫn chủ yếu theo từng dự án riêng lẻ, chưa khai thác hiệu quả sự kế thừa và liên kết quy mô cấp vùng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng các đại biểu tham quan gian hàng nông sản chủ lực vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Do đó, CT Group đề xuất chuyển từ tư duy ứng dụng từng công nghệ cho từng dự án sang ứng dụng công nghệ để thiết kế không gian vùng. Trước mắt, là xây dựng bản sao số nông nghiệp cho Đồng bằng sông Cửu Long.

Bản sao số còn là môi trường để phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa trên quy mô cấp tỉnh và cấp vùng; đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước trong quy hoạch và hoạch định chiến lược phát triển. CT Group hiện đang thử nghiệm tại một số tỉnh và nghiên cứu quy hoạch nông nghiệp quy mô cấp vùng.

Đồng quan điểm trên, Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời Huỳnh Văn Thòn nhìn nhận, điểm nghẽn lớn nhất của ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong nông nghiệp không nằm ở khâu sản xuất, mà ở đầu ra và khả năng đưa giá trị gia tăng đến người tiêu dùng.

Thời gian qua, doanh nghiệp cùng nông dân xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, chuẩn hóa quy trình sản xuất, thực hiện nhật ký canh tác điện tử. Qua đó, hình thành đội ngũ nông dân số, đưa chuyển đổi số vào thực tiễn sản xuất.

Thế nhưng, giá trị gia tăng từ quy trình sản xuất sạch chưa được thị trường ghi nhận tương xứng; người tiêu dùng vẫn cân nhắc giá bán, trong khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao, thì có chi phí lớn hơn. Tới đây, cần xây dựng cơ chế phân phối ưu tiên, hình thành “luồng xanh”, giúp sản phẩm an toàn tiếp cận thị trường thuận lợi hơn…

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải lấy hiệu quả sản xuất, giá trị gia tăng và thu nhập của nông dân làm thước đo.

Ngành nông nghiệp còn nhiều điểm nghẽn về công nghệ, nguyên liệu đầu vào, chế biến sâu, logistics và liên kết thị trường. Trong khi dư địa mở rộng diện tích ngày càng hạn chế, tăng trưởng phải dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng và ứng dụng khoa học công nghệ.

Phó Thủ tướng yêu cầu từ nay đến hết tháng 11.2026, mỗi địa phương phải lựa chọn 3-5 bài toán lớn, cấp thiết, gắn với lợi thế sản xuất và khả năng cạnh tranh của mình. Từng bài toán phải xác định rõ mô hình liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ, xây dựng thương hiệu.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần rà soát hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ; xác định những nhiệm vụ ưu tiên có tác động đến tăng trưởng. Trọng tâm là làm chủ công nghệ giống, thức ăn chăn nuôi, vaccine, thuốc bảo vệ thực vật, chế biến sâu…

Bộ Khoa học và Công nghệ nhanh chóng tháo gỡ vướng mắc về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ; lựa chọn những kết quả nghiên cứu có khả năng thương mại hóa để tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm.  

Phó Thủ tướng lưu ý, tới đây cần phải hành động quyết liệt, không dừng lại ở trao đổi, kiến nghị… Các bộ, ngành chức năng phải giải quyết nhanh vướng mắc, nhằm tạo chuyển biến thực chất trong phát triển khoa học công nghệ của ngành nông nghiệp.