Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Tập trung 7 nhóm vấn đề cho năm học mới

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo. Ảnh: VGP

Sau khi lắng nghe ý kiến, đề xuất của các bộ, cơ quan, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là "chuẩn bị khai giảng", mà phải coi đây là bước đầu, năm đầu tiên triển khai cụ thể Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị. Toàn hệ thống chính trị cần tập trung giải quyết điểm nghẽn, bảo đảm năm học mới vận hành thông suốt, thực chất, an toàn, chất lượng.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng đề nghị công tác chuẩn bị năm học mới tập trung vào 7 nhóm vấn đề chính.

Thứ nhất, Bộ GD&ĐT khẩn trương hoàn thiện kế hoạch tổng thể chuẩn bị năm học 2026-2027 theo phương châm 6 rõ. Nhiệm vụ nào chậm phải nêu rõ nguyên nhân, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý.

Thứ hai, về đội ngũ nhà giáo, nhận diện thiếu giáo viên là điểm nghẽn lớn nhất của năm học tới, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các địa phương rà soát đến từng địa phương, từng cấp học, từng môn học. Trước hết, phải tuyển dụng hết số biên chế đã được giao nhưng chưa sử dụng, không để tình trạng vừa thiếu giáo viên, vừa chậm tuyển dụng.

Thứ ba, về sách giáo khoa thống nhất, Bộ GD&ĐT chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng nội dung, tiến độ in ấn, phát hành, giá thành, học liệu số và phương án hỗ trợ học sinh khó khăn.

"Phải bảo đảm sách đến giáo viên, học sinh trước ngày 15.8.2026; không để thiếu sách, sốt giá, lãng phí, lợi ích nhóm hoặc phát sinh bức xúc xã hội", Phó Thủ tướng chỉ đạo.

Thứ tư, liên quan cơ sở vật chất, phòng học và thiết bị dạy học, cho rằng đây là trách nhiệm chính thuộc về các địa phương, Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương rà soát tổng thể quỹ đất giáo dục, mạng lưới trường lớp học, nhu cầu phòng học, phòng chức năng và thiết bị dạy học; ưu tiên bố trí vốn cho các công trình, hạng mục phục vụ trực tiếp năm học 2026-2027.

Thứ năm, trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, phải đổi mới tư duy theo tinh thần Nhà nước kiến tạo phát triển. Nhà nước tập trung đầu tư cho phổ cập giáo dục, vùng khó khăn, đối tượng yếu thế, đào tạo giáo viên, khoa học cơ bản, ngành chiến lược và những lĩnh vực xã hội không làm hoặc chưa làm được.

Những lĩnh vực có khả năng thu hút người học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và nguồn lực xã hội thì phải mạnh dạn mở cơ chế tự chủ, đặt hàng, hợp tác công tư, liên kết với doanh nghiệp, nhưng kiểm soát chặt chất lượng, công bằng tiếp cận và trách nhiệm xã hội.

Thứ sáu, Phó Thủ tướng lưu ý vấn đề ứng dụng AI trong giáo dục. AI là xu thế tất yếu, cần được khai thác để đổi mới dạy học, hỗ trợ giáo viên, cá nhân hóa học tập. Tại Việt Nam, nhiều trường đại học đã coi AI là môn học bắt buộc. Tuy nhiên, nếu không quản lý tốt sẽ dẫn đến tình trạng giáo viên dùng AI ra đề, học sinh dùng AI giải đề, làm bài tập, thậm chí gian lận trong kiểm tra, thi cử.

Bộ GD&ĐT đã ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông; dự thảo Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn, quy định ứng dụng AI trong giáo dục, từ phổ thông đến đại học; coi AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của thầy cô, không làm thay năng lực của người học.

Thứ bảy, Bộ GD&ĐT sớm đề xuất phương án tổ chức khai giảng năm học mới theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ.

Đối với công tác chuẩn bị kỳ thi, tuyệt đối không chủ quan trong công tác chuẩn bị và triển khai kỳ thi, nhất là trong bối cảnh sau sáp nhập, quy mô thí sinh ở một số địa phương tăng rất mạnh, địa bàn quản lý rộng hơn, đầu mối điều hành thay đổi.

Bộ GD&ĐT phải kiểm tra, rà soát, quan tâm chỉ đạo các địa phương có quy mô lớn, địa bàn phức tạp; yêu cầu từng địa phương có kịch bản vận hành chi tiết về điểm thi, nhân sự, vận chuyển đề thi, bảo quản bài thi, giao thông, y tế, điện, nước, thông tin liên lạc và xử lý tình huống bất thường.

Đồng thời, phải coi phòng, chống gian lận bằng công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo là rủi ro trọng yếu của kỳ thi năm nay. Bộ GD&ĐT phối hợp Bộ Công an xây dựng phương án tập huấn chuyên đề về nhận diện thiết bị gian lận mới, kiểm soát vật dụng vào phòng thi. Bộ Công an chủ động giám sát không gian mạng, phát hiện, xử lý sớm đường dây mua bán thiết bị gian lận; xử lý để cảnh báo, phòng ngừa.

Về phần mềm, dữ liệu và công bố kết quả thi, Bộ phải thực hiện vận hành thử nghiệm, bảo đảm tuyệt đối an toàn và thông suốt. Bên cạnh đó, việc công bố kết quả sớm là tích cực, nhưng nhanh phải đi cùng chính xác, an toàn; không để xảy ra nghẽn hệ thống, sai lệch dữ liệu, lộ lọt thông tin hoặc phát sinh khủng hoảng truyền thông.

Các địa phương chủ động kịch bản ứng phó thiên tai, thời tiết cực đoan đến từng điểm thi, nhất là khu vực có nguy cơ mưa bão, lũ quét, sạt lở, chia cắt giao thông, trong đó cần huy động lực lượng vũ trang, đoàn thể… tham gia hỗ trợ thí sinh dự thi.

Theo Báo cáo của Bộ GD&ĐT, công tác coi thi sẽ diễn ra vào các ngày 10, 11, 12.6. Trong đó, ngày 10/6 làm thủ tục dự thi; ngày 11.6 tổ chức thi môn Ngữ văn vào buổi sáng và môn Toán vào buổi chiều; ngày 12.6 tổ chức thi hai môn tự chọn.

Công tác chấm thi được thực hiện theo kế hoạch chung từ ngày 13.6 đến ngày 30.6. Công bố kết quả thi vào 8h00' ngày 1.7; sớm hơn khoảng 12 ngày so với năm trước nhằm giúp thí sinh và các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xét tuyển đại học, cao đẳng.

Kỳ thi năm nay có 1.223.776 thí sinh đăng ký dự thi, tăng 61.642 thí sinh so với năm trước. Trong đó, số lượng thí sinh đăng ký trực tuyến là 1.204.806 (đạt 98,45%) với 2.487 điểm thi và gần 50.000 phòng thi.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được giữ ổn định như kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, chỉ điều chỉnh một số nội dung trong quy chế để bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp.